Ù tai do đâu mà có?

Ù tai được chia thành 2 nhóm chính ù tai khách quan và ù tai chủ quan.

Tiếng ù khách quan là tiếng ù không chỉ người bệnh mà cả thầy thuốc cũng có thể nghe được. Điển hình là các tiếng ù gây ra do co thắt cơ tạo ra tiếng tạch tạch trong tai. Một số bệnh nhân thấy tiếng ù tai của họ trùng với nhịp mạch đập (ù tai nhịp mạch). Ù tai nhịp mạch là kết quả của rối loạn mạch máu vùng tai hoặc gần tai như chứng xơ vữa mạch, đôi khi nó là triệu chứng của những bệnh nguy hiểm như phình động mạch cảnh, tăng áp lực nội sọ nguyên phát…

Tiếng ù chủ quan là tiếng ù mà chỉ người bệnh nghe thấy. Nó thường liên quan đến những tổn thương do quá trình dẫn truyền hoặc tiếp nhận âm thanh và thường kèm theo nghe kém ở nhiều mức độ khác nhau. Tiếng ù chủ quan có thể do các nguyên nhân dưới đây:

- Bệnh tai có kèm nghe kém:

Nghe kém dẫn truyền: viêm ống tai ngoài, nút dáy tai, viêm tai giữa cấp, viêm tai giữa mạn tính…

Nghe kém tiếp nhận: điếc do tiếng ồn (khi tiếp xúc với tiếng ồn kéo dài hoặc tiếng ồn lớn), điếc do tuổi già (lão thính), bệnh ménière, điếc do nhiễm độc tai (có thể kèm nghe kém hoặc không), do u dây VIII, điếc do tổn thương các trung khu thính giác trong não…

- Ù tai chủ quan cũng có thể xuất hiện do tác dụng phụ của thuốc. Có hơn 260 loại thuốc có tác dụng phụ này (như aspirin, quinidine, benzodiazepine…). Cá biệt sau khi đã ngừng sử dụng benzodiazepine tiếng ù tai đôi khi vẫn tồn tại dai dẳng vài tháng (trong hội chứng cai benzodiazepine).

Ù tai có thể do các bệnh toàn thân gây ra như :

- Sự rối loạn thần kinh: sau chấn thương vùng đầu, bệnh xơ cứng rải rác…

- Rối loạn chuyển hoá: bệnh tuyến giáp, tăng lipid máu, thiếu vitamin B12, thiếu máu do thiếu sắt…

- Rối loạn tâm lý: buồn rầu, lo âu.

- Nguyên nhân khác: tăng trương lực cơ, xơ hoá cơ, u cuộn cảnh, vaccin bệnh than, thuốc gây ảo giác (ù từng lúc, đây là một trong những tác dụng phụ của thuốc), ngạt tắc mũi, tăng hoặc giảm áp lực nội sọ (trong viêm màng não hoặc rò dịch não tủy)…

Ù tai có điều trị được hay không?

Cho đến nay rất nhiều phương pháp điều trị được đưa ra nhưng kết quả điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân gây ù, mức độ và thời gian bị ù. Với ù tai khách quan, sau khi tìm và điều trị được nguyên nhân, tiếng ù sẽ giảm đi đáng kể, còn ù tai chủ quan thì kết quả điều trị tương đối hạn chế.

Không phải trường hợp nào cũng tìm được nguyên nhân của tiếng ù và điều trị được nó nhưng luôn phải loại trừ những bệnh nguy hiểm như tăng huyết áp cơn, u cuộn cảnh, u dây thần kinh tiền đình… Nếu một ngày bạn xuất hiện ù tai thì hãy đi khám ngay vì có rất nhiều bệnh gây ù tai có kết quả tốt nếu được phát hiện và điều trị kịp thời.

Nên làm gì để phòng tránh ù tai?

Ù tai và nghe kém do tiếp xúc lâu với tiếng ồn lớn (khoảng 70 dB) thường tồn tại vĩnh viễn, chính vì vậy mà những người làm việc trong môi trường có tiếng ồn lớn nên sử dụng những biện pháp bảo vệ tai. Nút tai (có bán tại hiệu thuốc) là một trong những dụng cụ đơn giản và tương đối hiệu quả với công nhân trong khu công nghiệp (dệt, may…), công nhân xây dựng, thợ sấy tóc… Các nhạc công có loại nút tai chuyên dụng giúp giảm độ lớn của âm thanh mà không làm biến dạng âm thanh. Ngoài ra thợ xay xát, người dùng máy cắt cỏ, thợ cơ khí, thợ làm đường có thể sử dụng mũ che tai để hạn chế tiếng ồn. Thông thường ù tai do tiếng ồn lớn và đột ngột gây ra (chấn thương âm thanh) chỉ có khoảng 35% số người thấy đỡ dần sau 3 tháng và chỉ có khoảng 10% khỏi hẳn, và thường là ở thanh niên.

Để tránh ù tai do nhiễm độc thuốc, trước hết không nên sử dụng thuốc nhỏ tai mà không theo chỉ định của bác sĩ vì có những thuốc nhỏ tai chứa chất gây độc với tai trong, không được dùng khi màng nhĩ thủng (ví dụ như polidexa, nemydexa). Với những người bắt buộc phải sử dụng những thuốc có khả năng gây độc với tai trong thì trong quá trình sử dụng nếu thấy xuất hiện ù tai, chóng mặt hoặc nghe kém phải báo ngay cho bác sĩ biết để điều chỉnh lại việc điều trị nếu có thể.

ThS.BS. Nguyễn Thị Tố Uyên

Nguồn: Suckhoedoisong

Tâm khí thông với lưỡi, tâm hoà, lưỡi sẽ tự có thể  phân biệt được ngũ vị. Trên thực tế, tâm khí  đủ không chỉ giúp lưỡi có thể phân biệt  được rõ ràng năm loại vị, mà đầu lưỡi còn chuyển động linh hoạt hơn, việc nói năng sẽ lưu loát hơn. Thông thường, lưỡi có màu hồng nhuận biểu thị sự đầy đủ khí huyết ở tâm.

Tim chủ về huyết mạch, các mạch máu trên lưỡi cũng rất dày đặc, và lưỡi cũng rất linh hoạt trong việc phản ánh trạng thái của tim. Tâm dương không đủ, lưỡi sẽ phù, hoặc có màu tím thẫm. Tâm âm không đủ, lưỡi sẽ có màu đỏ sắc. Khi tâm huyết suy, lưỡi có màu nhạt, ảm đạm. Tâm huyết bị tắc, lưỡi sẽ có màu tím, hoặc mọc mụn…

Thận khai khiếu ở tai

Thận khí thông với tai, khi thận hoà, tai sẽ có thể nghe rõ các âm thanh. Hay nói cách khác, người thận khí đủ có khả năng nghe tốt. Về phương diện bệnh lý, khi tinh thận bị suy, dễ gây hiện tượng chóng mặt, ù tai, thính lực suy giảm… Người bị thận âm suy thường có cảm giác ong tai. Hiện tượng suy giảm khả năng nghe ở người già cũng là biểu hiện của thận khí suy nhược. Do đó, những người có thính lực kém nên chú ý bồi bổ thận khí.

Gan khai khiếu ở mắt

Thị lực tốt hay xấu có liên quan mật thiết đến gan. Theo Đông y, gan tàng huyết, mà huyết lại là vật chất cơ  bản trực tiếp nhất liên quan đến hoạt động của mắt. Do đó, gan huyết suy hay thịnh có ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng thị giác. Nếu gan huyết không đủ, mắt sẽ bị thiếu dưỡng chất, dẫn đến tình trạng hoa mắt, nhìn không rõ, quáng gà… Nếu gan bốc hoả, mắt sẽ bị đỏ, sưng phù. Khi gan âm suy, mắt sẽ khô, nhìn không rõ, hoặc con ngươi không linh hoạt. Gan khí bị ách tắc quá lâu sẽ dẫn đến miệng đắng, mắt hoa…

Phổi khai khiếu ở mũi

Phổi khí thông với mũi. Phổi hoà, mũi sẽ có thể ngửi được các mùi hương. Phổi chủ về hô hấp, mũi lại chính là nơi thực hiện việc hô hấp. Do đó có thể nói mũi muốn thực hiện chức năng hô hấp và ngửi mùi bình thường cần dựa vào sự điều tiết thuận lợi của phổi. Chức năng chủ về khí của phổi sẽ cung cấp dưỡng chất cho mũi, giúp mũi được thông, và có tác dụng ngăn ngừa bệnh về mũi.

Về lâm sàng, một số bệnh về phổi được biểu hiện qua mũi, như cảm phong hàn ảnh hưởng đến phổi, sẽ  khiến mũi bị tắc, chảy nước mũi, ảnh hưởng đến khứu giác. Khi phổi bị nóng, mũi sẽ bị khô. Ngược lại, khi mũi có biểu hiện bất thường, cũng có thể suy đoán phổi đã mắc bệnh.

Tì khai khiếu ở miệng

Môi là một bộ  phận của miệng, cũng được coi là biểu hiện bên ngoài của tì. Khi khí tì vận hành bình thường, khí huyết đầy đủ, môi được đầy đủ dưỡng chất sẽ có màu hồng nhuận. Khi tì  khí không thông, khí huyết suy nhược, môi thiếu dưỡng chất sẽ có màu trắng, nhợt, hoặc vàng vọt, không tươi hồng.

Tuy nhiên, bạn cần lưu ý, mặc dù ngũ quan có quan hệ mật thiết với thất khiếu nhưng các chuẩn đoán lâm sàng vẫn cần được kết hợp với các phán đoán tổng hợp khác để có kết quả chính xác nhất.

Phạm Thúy – Theo people

Ù tai không phải là một bệnh mà là một triệu chứng gây ra bởi nhiều bệnh khác nhau, như bệnh giảm thính lực của người già, do chấn thương tai, bệnh hệ tuần hoàn, tác dụng phụ của một vài loại thuốc.

Vì sao bị ù tai?

Về cấu tạo giải phẫu, ở tai trong (inner ear), chúng ta có hàng vạn tế bào thính giác hoạt động theo cơ chế điện sinh học. Trên bề mặt của tế bào thính giác là những sợi lông rất nhỏ. Nếu ở tình trạng bình thường mạnh khỏe, những sợi lông này sẽ chuyển động theo áp suất của những làn sóng âm thanh từ ngoài vào. Sự chuyển động đó khiến cho những tế bào thính giác phát ra một luồng điện tới sợi thần kinh thính giác và những tín hiệu này được dẫn truyền lên não bộ. Não bộ sẽ phân tích những tín hiệu này và nhận biết được đây là những âm thanh, nghĩa là chúng ta nghe được.

Ngược lại, nếu những sợi lông mỏng manh trên bề mặt tế bào thần kinh thính này bị tổn thương, uốn cong, siêu vẹo, chúng sẽ chuyển động rối loạn không theo một chiều hướng nào cả. Vì vậy, những tế bào thính giác sẽ gửi lên não bộ những tín hiệu bất thường khiến bộ não nhận được âm thanh không hề có, bất thường mà ta gọi là chứng ù tai.

Những nguyên nhân gây tổn thương các tế bào thính giác có thể gồm: lão hóa cơ quan thính giác do tuổi già, thường gặp ở người trên 60 tuổi. Chấn thương gây tổn thương tai trong do những tiếng động quá lớn, nghe thời gian dài liên tục từ ngày này sang ngày khác như tiếng nhạc, cưa máy, tiếng cắt gạch men, tiếng nổ, tiếng động cơ rú ga… có thể làm giảm thính lực rất nhiều. Cholesteoma tai ngoài.  Sử dụng một vài thứ thuốc quá lâu ngày như thuốc aspirin, streptomyxin, gentamycin… Tổn thương của chuỗi xương nhỏ trong tai, xương có thể bị cứng lại không dẫn truyền âm thanh vào tai trong được. Chấn thương ở đầu, mặt, cổ làm tổn thương tai trong. Bệnh của hệ tuần hoàn cũng có thể gây ra chứng ù tai như: xơ vữa động mạch, sự tích tụ của chất cholesterol cũng như các loại chất mỡ khác, làm cho những mạch máu lớn gần tai giữa và tai trong bị mất tính đàn hồi. Do mạch máu giảm tính đàn hồi khiến máu chảy mạnh và xoáy hơn nên tai ta có thể nghe được. Bệnh tăng huyết áp, phối hợp với các yếu tố khác như stress, rượu, cà phê, thuốc lá có thể làm cho tiếng ù tai trở nên nặng hơn. Luồng máu chảy bị xoáy do động mạch hay tĩnh mạch cổ bị hẹp hay bị gập lại, tạo ra tiếng động. Những vi quản bị dị dạng, chẳng hạn dị dạng chỗ nối giữa động mạch và tĩnh mạch có thể gây ra tiếng động làm ù tai. Bướu ở vùng đầu, cổ thì ù tai có thể là một triệu chứng của bệnh này.

Khối cholesteoma của tai ngoài – một nguyên nhân gây ù tai.

Âm thanh lạ – Hãy cảnh giác!

Những người bị ù tai nghe thấy trong tai mình có những âm thanh bên ngoài không hề có mà chính họ, vì bị ù tai nghe tưởng là có. Triệu chứng ù tai thường gặp là: âm thanh trong tai như tiếng reng, tiếng “zừ”, tiếng gầm, tiếng huýt sáo hay tiếng “xì”… mất thính giác. Những tiếng động nghe được có thể lớn hoặc nhỏ, cao hay thấp và có thể nghe thấy ở một hay cả hai tai. Có những trường hợp, tiếng ù tai lớn đến nỗi bệnh nhân không thể nghe được những tiếng động, âm thanh thực sự bên ngoài. Nếu ráy tai quá nhiều cũng có thể làm người bệnh ù tai nhiều hơn, ngược lại bệnh nhân không nghe tiếng động thực sự bên ngoài và làm tiếng động bên trong lớn hơn.

Hầu hết trường hợp ù tai không gây nên bệnh trạng gì. Nhưng nếu càng ngày càng bị ù tai nặng hơn hay kèm theo mất thính lực và chóng mặt thì cần phải đi khám bệnh. Mất thính lực do tuổi già hoặc ù tai xảy ra cùng với mất thính lực ở một bên tai, có thể là bị tổn thương dây thần kinh thính giác do một chấn thương hoặc viêm nhiễm.

Chữa trị và phòng bệnh

Việc điều trị bệnh ù tai là tùy theo nguyên nhân. Trường hợp chứng mất thính lực do tuổi già hoặc tai bị tổn thương do nghe tiếng động quá to lâu ngày, thường không có cách nào làm giảm tiếng động này cả. Khi đó chỉ chữa bằng cách giúp bệnh nhân làm quen với những tiếng động này. Nếu ù tai là do quá nhiều ráy tai thì phải lấy ráy ra để giúp bệnh nhân nghe rõ hơn và bớt ù tai. Ù tai do bệnh mạch máu, việc điều trị phải giải quyết các rối loạn về mạch máu. Nếu do thuốc uống, thầy thuốc sẽ yêu cầu bạn ngừng uống thuốc đó hoặc đổi sang thứ thuốc khác không gây ù tai.

Để phòng bệnh, bạn cần thực hiện các phương pháp làm giảm thiểu tiếng ù tai gây khó chịu như sau: không dùng hoặc hạn chế tối đa các chất kích thích như thuốc lá, cà phê, nước khoáng có chứa chất quinin, rượu, bia, thuốc aspirin. Chất nicotin và cafein làm rối loạn sự co giãn của mạch máu, vì thế làm thay đổi tốc độ luồng máu chảy qua động mạch và tĩnh mạch. Rượu bia làm giãn mạch máu khiến lượng máu chảy qua lớn hơn, nhất là vùng tai trong, làm cho ù tai tăng lên. Hạn chế tiếng động lớn bằng cách: để quạt chạy nhẹ, nghe đài và tivi nhỏ. Đeo máy nghe trợ thính nếu ù tai và mất thính lực. Tập thể dục dưỡng sinh thư giãn để khí huyết lưu thông, giúp giảm ù tai.

Theo SKDS

Một bệnh nhân bị chứng ù tai khi họ nghe được những tiếng động như tiếng ù ù, ve kêu, tiếng sột soạt, vun vút … hay những tiếng động khác, được cảm giác như là xuất phát từ trong tai hay trong đầu họ. Thông thường chứng này không gây ảnh hưởng gì nghiêm trọng, nhưng trong một số trường hợp làm cho bệnh nhân thấy khó chịu và phiền phức. Đó không được coi là một bệnh, mà là triệu chứng của rất nhiều bệnh nền. Ở Mỹ, có khoảng 36 triệu người mắc chứng bệnh này, và trong hầu hết các trường hợp chỉ có người bệnh mới nghe được những âm thanh bất thường trên.

Nguyên nhân

Những âm thanh bất thường này có thể xuất phát từ một trong 4 thành phần cấu tạo của tai, đó là : tai ngoài, tai giữa, tai trong và não bộ. Đôi khi chứng ù tai này chỉ là một biểu hiện sinh lý, nghĩa là không có ý nghĩa bệnh lý.

Ví dụ, khi ta đi vào một phòng cách âm, khi đó các âm thanh bình thường bên ngoài trở nên nhỏ đi, vì thế tai ta trở nên nhạy với các âm thanh từ bên trong cơ thể ta. Bình thường các âm thanh ít gây sự chú ý của chúng ta vì chúng bị các tiếng ồn xung quanh ta át mất. Bất kì vật gì, như ráy tai hay một vật lạ nào đó bịt mất ống tai ngoài, các âm thanh bên ngoài không đến được tai ta, thế là chúng ta bắt đầu nghe được các âm thanh từ bên trong đầu. Dịch, viêm, hoặc một bệnh lý nào đó của vùng tai giữa và màng nhĩ cũng gây nên chứng ù tai này.

Một trong những nguyên nhân thường gặp khác của chứng ù tai là do tổn thương các đầu tận cùng cảm giác của dây thần kinh thính giác. Khi chúng ta càng lớn tuổi, thì dây thần này của chúng ta càng bị nhiều tổn thương và hậu quả tất yếu là bị chứng ù tai này. Ngày nay, một nguyên nhân hàng đầu nữa gây ù tai là do hàng ngày ta phải chịu đựng quá nhiều tiếng ồn cường độ lớn. Đáng tiếc là rất nhiều người không thấy được tác hại của những âm thanh này, của tiếng súng nổ, tiếng nhạc mở lớn …Một số loại thuốc (như aspirin), và một số bệnh của tai trong (hội chứng Meniere chẳng hạn), cũng gây ù tai. Hiếm khi ù tai lại là biểu hiện của những bệnh lý nguy hiểm như u não (khối u nằm ở vùng thính giác trong não) hay phình mạch máu não.

Làm cách nào để đánh giá được chứng ù tai ?

Một bệnh sử đầy đủ, khám lâm sàng kĩ lưỡng và thực hiện một số xét nghiệm cận lâm sàng có thể giúp người thầy thuốc tìm được chính xác căn nguyên của chứng ù tai. Điều này rất cần thiết cho các bác sĩ xác định xem chứng ù tai này là liên tục, từng cơn, hay theo nhịp mạch (xuất hiện tương ứng với nhịp tim) hay nó lại liên quan với một tình trạng giảm thính lực, hoặc chóng mặt, hoa mắt. Ít khi mà nguyên nhân của chứng ù tai lại không xác định được, và những bệnh nhân có chứng ù tai kéo dài không rõ nguyên nhân này cần phải thực hiện một test để đánh giá thính lực (gọi là thính lực đồ). Một vài trường hợp có giảm thính lực có thể gợi ý nguyên nhân ù tai cho người thầy thuốc.

Một số nghiệm pháp khác, như nghiệm pháp đánh giá đáp ứng của não bộ vế thính giác , giúp đánh giá hoạt động của dây thần kinh thính giác và đường dẫn truyền của các xung thần kinh trong não bộ, hoặc chụp cắt lớp điện toán (CT scan), chụp cộng hưởng từ nhân (MRI), có thể giúp phát hiện một khối u trong não nẳm ở thần kinh thính giác hoặc thần kinh tiền đình (dây thần kinh giúp cơ thể giữ được thăng bằng trong không gian).