1. Phát ban

Phát ban không phải lúc nào cũng có nguyên nhân từ dị ứng thực phẩm, đôi khi đó có thể là vì dị ứng môi trường, thuốc hoặc kết hợp nhiều yếu tố. Tuy nhiên, phát ban là một triệu chứng phổ biến hơn cả khi bị dị ứng thực phẩm.

Các nốt phát ban là những mụn nổi đỏ thường rất ngứa, chúng mọc theo từng mảng hoặc lan thành vùng rộng trên cơ thể.

2. Da tấy đỏ hoặc bị sưng

Dị ứng thường làm da bị tấy đỏ hoặc sưng, nhất là khu vực quanh môi hoặc trên mặt. Các loại hải sản và trứng là những tác nhân dị ứng đôi khi gây ra những triệu chứng như thế này.

3. Viêm mũi dị ứng

Bệnh sốt mùa hè hay viêm mũi dị ứng thường do đất hoặc phấn hoa gây ra, viêm mũi cũng là triệu chứng thường thấy khi bị dị ứng với các sản phẩm bơ sữa. Bạn cũng nên tính tới khả năng dị ứng thức ăn là một nguyên nhân của chứng sung mãn kinh niên nếu các triệu chứng dị ứng không cải thiện chút nào khi thay đổi thời tiết hoặc chuyển vị trí cư trú.

4. Chàm bội nhiễm (Eczêma)

Eczema còn gọi là chứng viêm da atopic làm người bệnh rất ngứa và đau đớn, các nốt phát ban có vảy thường mọc gần mặt, khuỷu tay và đầu gối. Tình trạng có thể trở nên tồi tệ hơn do mồ hôi, quần áo hoặc thời tiết khô và rất khó chữa. Eczema là triệu chứng thường gặp khi bị dị ứng với sữa, trứng, cá và bột mỳ.

5. Rối loạn tiêu hoá

Tiêu chảy, nôn mửa và táo bón đôi lúc cũng là biểu hiện của dị ứng thức ăn, nhất là với những sản phẩm làm từ bơ sữa. Tuy nhiên có thể chúng cũng là những dấu hiệu của tình trạng cơ thể không chịu được thức ăn. Không chịu được chất lactose và gluten là hai tình trạng không thích nghi khá phổ biến gây ra những triệu chứng này.

6. Nổi mề đay cấp tính

Nổi mề đay cấp tính (hay là cơn kích – xúc anaphylaxis) là triệu chứng nghiêm trọng nhất nhưng thật may, đây cũng là triệu chứng dị ứng hiếm gặp và rõ rệt nhất.

Nổi mề đay cấp tính là phản ứng dị ứng trên toàn cơ thể, gây khó thở do bị sưng nề đường thở và huyết áp giảm đột ngột do thành mạch máu bị giãn. Nổi mề đay cấp tính thường nặng lên rất nhanh khi tiếp xúc với tác nhân gây dị ứng, do đó sẽ dễ dàng tìm ra nguyên nhân dị ứng.

Khi bị nổi mề đay cấp tính cần được cấp cứu ngay. Nếu các triệu chứng tiến triển không ngừng, bạn cần gọi cấp cứu ngay lập tức và thực hiện tất cả các biện pháp cấp cứu cần thiết do bác sỹ yêu cầu.

Cùng với sự gia tăng này, một vấn đề đang hết sức được quan tâm đó là sự tác động của yếu tố môi trường đối với những bệnh dị ứng, đặc biệt là tác động của bia rượu, do việc sử dụng những thức uống này đang ngày càng trở nên phổ biến ở nhiều nơi trên thế giới. Bên cạnh rất nhiều tác hại đối với sức khỏe con người đã được khẳng định như gây các bệnh lý về tim mạch, tâm thần kinh, tiêu hóa, bia rượu còn có thể có nhiều tác động tiêu cực đối với các bệnh dị ứng. Theo những kết quả nghiên cứu gần đây, các loại bia rượu có thể liên quan đến những phản ứng dị ứng tức thì sau khi uống và làm tăng nguy cơ mắc các bệnh dị ứng ở những người sử dụng kéo dài các thức uống này.

Trong thực tế, các phản ứng dị dứng tức thì liên quan đến bia rượu xảy ra tương đối phổ biến, với biểu hiện lâm sàng và cơ chế gây bệnh khá đa dạng và phức tạp. Hầu hết các trường hợp này không phải là những phản ứng dị ứng trực tiếp với cồn. Trên lâm sàng, các biểu hiện dị ứng sau uống bia, rượu thường gặp nhất là hội chứng nóng bừng (bao gồm cảm giác bốc hỏa, tụt huyết áp, tăng thân nhiệt, nhịp tim nhanh, chóng mặt, đau đầu, buồn ngủ, lo lắng, mệt mỏi và buồn nôn), mày đay, phù Quincke và sốc phản vệ. Ngoài ra, bia rượu còn có thể là yếu tố làm khởi phát hoặc làm nặng triệu chứng của một số bệnh dị ứng đã có từ trước như hen phế quản, viêm mũi dị ứng, dị ứng thức ăn, sốc phản vệ do vận động, mày đay, sẩn ngứa… ở những cá thể nhạy cảm. Các phản ứng dị ứng liên quan với bia, rượu thường gặp ở người châu Á, Trung và Nam Mỹ hơn so với các chủng tộc người khác, có thể do sự khác biệt trong quá trình chuyển hóa cồn giữa các chủng tộc.

Những nghiên cứu trên cả người và động vật trong khoảng 3 thập kỷ gần đây cho thấy, cồn và acetaldehyd (là sản phẩm chuyển hóa của cồn trong cơ thể) đều có thể trực tiếp phá vỡ các tế bào mast, gây giải phóng histamin và nhiều hoạt chất trung gian gây dị ứng. Ngoài ra, các chất này còn có thể ức chế quá trình chuyển hóa và đào thải histamin được hấp thu từ thức ăn, do đó, làm tăng nồng độ của hoạt chất này ở các tổ chức. Tăng nồng độ histamin chính là yếu tố quan trọng góp phần gây ra hội chứng nóng bừng, làm bùng phát triệu chứng của hen phế quản và nhiều bệnh dị ứng khác sau uống bia, rượu. Các nghiên cứu còn cho thấy, khí dung chất acetaldehyd có thể gây co thắt phế quản rất mạnh và gây ra cơn hen cấp.

Bên cạnh cơ chế kể trên, trong một số ít trường hợp, các biểu hiện dị ứng với bia, rượu còn có thể gây ra do phản ứng dị ứng trực tiếp với cồn. Trong những trường hợp này, các biểu hiện lâm sàng thường gặp là mày đay, phù Quincke hoặc sốc phản vệ. Cồn (etanol) và các sản phẩm chuyển hóa của nó đều có trọng lượng phân tử thấp và bản thân chúng không có khả năng gây dị ứng, nhưng khi chúng được gắn với protein trong cơ thể sẽ tạo ra các dị nguyên hoàn chỉnh có khả năng gây dị ứng. Trong một số nghiên cứu, người ta đã tìm thấy các kháng thể dị ứng kháng lại phức hợp với acetaldehyd – protein trong máu của những người bị dị ứng với rượu.

Ngoài cồn là yếu tố chủ yếu gây ra các vấn đề về dị ứng, các chất phụ gia, bảo quản và tạp chất như histamin, gốc sulphite hoặc phẩm nhuộm cũng có thể là nguyên nhân gây ra các phản ứng này trong một số trường hợp. Theo một số nghiên cứu, những người có cơ địa dị ứng với lúa mạch và men cũng sẽ có nguy cơ bị dị ứng với bia.

Bên cạnh những phản ứng dị ứng tức thì, đang có ngày càng nhiều bằng chứng cho thấy việc dùng bia, rượu kéo dài có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh dị ứng với nhiều loại dị nguyên khác nhau. Các nghiên cứu về dịch tễ cho thấy, tỷ lệ mắc các bệnh dị ứng ở những người nghiện rượu cao hơn rõ rệt so với những người không nghiện. IgE là một loại kháng thể dị ứng quan trọng, có vai trò trung tâm trong hầu hết các phản ứng dị ứng loại hình nhanh ở người. Theo một số nghiên cứu gần đây, những người nghiện rượu hoặc thường xuyên uống rượu với số lượng trung bình có nồng độ kháng thể IgE trong máu cao hơn so với những người không uống rượu, sau khi cai rượu, nồng độ IgE của những người này lại giảm về bình thường. Không những vậy, ở những bà mẹ có nghiện rượu trong thời gian mang thai, những đứa con của họ cũng có nồng độ kháng thể IgE tăng cao. Việc tăng nồng độ IgE trong máu không phải là một bệnh và không gây ra các triệu chứng lâm sàng nhưng nó có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh dị ứng trong một số trường hợp. Bên cạnh việc làm tăng nồng độ IgE trong máu, dùng bia rượu thường xuyên còn có thể làm cho cơ thể trở nên nhạy cảm với một số yếu tố trong môi trường như bụi nhà, phấn hoa, thực phẩm… và dễ bị dị ứng với những yếu tố này. Mức nhạy cảm này tăng tỷ lệ thuận với lượng rượu uống hằng ngày, và sau khi cai rượu, mức nhạy cảm có thể trở về bình thường. Cơ chế chính xác của những hiện tượng này còn chưa được hiểu rõ, nhưng các nhà khoa học cho rằng đó là do sự tương tác giữa cồn ở trong bia, rượu và hệ thống miễn dịch, gây ra các rối loạn đáp ứng miễn dịch của cơ thể. Bản thân cồn là một chất có tác dụng điều hòa miễn dịch, các nghiên cứu tiêm cồn cho động vật thí nghiệm cũng có thể gây ra các đáp ứng về dị ứng tương tự như ở những người nghiện rượu.

Sưu tầm!

Ngứa da là một triệu chứng thường gặp với nhiều nguyên nhân khác nhau gây nên. Khi ngứa, người bệnh sẽ gãi làm xây xước da, chảy máu gây nhiễm trùng mưng mủ hoặc ngứa, gãi tạo thành các nốt sẩn, mụn nước, khi khỏi ngứa thường để lại các nốt thâm, thậm chí để lại các nốt sẹo nhỏ. Nguyên nhân gây nên ngứa có thể ở ngay ngoài da hoặc có thể ở bên trong nội tạng của cơ thể.

Nguyên nhân ở ngoài da:

Bệnh viêm da dị ứng: Trong các bệnh viêm da dị ứng có nhiều nguyên nhân khác nhau trong đó có viêm da do tiếp xúc thường hay gặp. Viêm da tiếp xúc là do dị ứng nguyên khi gặp kháng thể gây nên hiện tượng phản ứng biểu hiện là viêm da và gây ngứa, ví dụ viêm da dị ứng ở một số người do đeo quai đồng hồ bằng da hoặc bằng nhựa hoặc viêm quanh thắt lưng quần do giây chun bằng cao su. Cũng có một số người dị ứng với da hoặc cao su nên không đi dép da hoặc dép nhựa được vì hễ mỗi lần đi dép vào là ngứa da vùng tiếp xúc trực tiếp tạo nên phản ứng gây ngứa.

Bệnh mề đay: Mề đay là một bệnh dị ứng da do tiếp xúc với thời tiết lạnh hoặc do ăn, uống với chất hay gây dị ứng ở một số người như tôm, cua, ốc, mắm tôm… Đây là những chất đóng vai trò là dị ứng nguyên khi gặp kháng thể có sẵn trong máu bệnh nhân sẽ gây nên hiện tượng dị ứng. Bệnh mề đay thường xảy ra ngứa đột ngột, dữ dội tại một vùng da nào đó hoặc có khi gần khắp da cơ thể như cánh tay, bụng, đùi, cẳng chân. Đôi khi bệnh mề đay còn xảy ra ở niêm mạc làm sưng mắt, môi, thậm chí gây viêm niêm mạc ruột gây đau bụng, tiêu chảy, viêm, phù thanh quản. Người ta gọi là nổi mề đay vì nổi lên các nốt sẩn, ngứa. Trong bệnh mề đay điển hình nhất là ngứa, người bệnh càng gãi càng ngứa. Các sẩn ngứa to, nhỏ khác nhau đôi khi tạo thành từng mảng. Viền của sẩn ngứa mề đay có màu hồng, trung tâm của sẩn ngứa có màu nhạt hơn.

Bệnh nấm da: Viêm da do nấm là bệnh nói chung, nhưng do nhiều loài nấm khác nhau gây nên (nấm thân, nấm kẽ, nấm móng, nấm tóc…). Mỗi một loài nấm gây bệnh cho da được gọi các tên khác nhau. Bệnh nấm da cũng gây nên ngứa làm cho bệnh nhân rất khó chịu, ví dụ bệnh hắc lào. Bệnh hắc lào là do nấm thân gây nên. Đầu tiên là ngứa vùng bị bệnh, sau đó thấy một vệt màu hơi đỏ, có viền, bờ rõ rệt, trên viền có các mụn nước lấm tấm. Viền này càng ngày càng lan rộng tạo thành nhiều hình vòng cung. Do người bệnh bị ngứa, gãi làm lây lan ra nhiều vùng da khác trên cơ thể. Bệnh hắc lào là bệnh lây từ người này sang người khác do dùng chung quần áo, khăn tắm, ngủ chung giường, chiếu… Muốn phòng bệnh hắc lào cần vệ sinh cá nhân tốt. Không dùng chung quần áo, chiếu, khăn và không nằm chung giường với người bị bệnh hắc lào. Khi nghi bị bệnh hắc lào nên đi khám để được xác định và điều trị dứt điểm tránh lây lan cho người khác.

Bệnh lang ben: là một bệnh do nấm gây ra và cũng gây ngứa ghê gớm. Bệnh gây ngứa đặc biệt là khi người bệnh ra nhiều mồ hôi nhất là khi trời nắng. Bệnh lang ben hay gặp ở cổ, vai, ngực, bụng, cánh tay. Bệnh lang ben cũng lây lan từ người này sang người khác do dùng chung quần áo, khăn mặt, ngủ chung giường… Khi bị lang ben rất nên đi khám bệnh để được làm các xét nghiệm xác định nấm và trên cơ sở đó người thầy thuốc sẽ cho thuốc điều trị thích hợp và tư vấn sát với thực tế hơn.

Gầu da đầu: Ở người nhiều gầu thường kèm theo ngứa da đầu. Gầu là hiện tượng viêm da làm bong lớp sừng ở da vùng đầu. Hiện nay có nhiều loại dầu gội đầu khác nhau và tùy thuộc vào da đầu của từng người. Vì vậy khi bị gầu nên chọn loại dầu gội thích hợp với da đầu của mình mới hy vọng làm giảm hoặc hết gầu.

Nguyên nhân từ trong nội tạng của cơ thể.

Dị ứng thuốc: ngày nay hiện tượng dị ứng thuốc là điều làm cho thầy thuốc hết sức quan tâm. Loại thuốc nào cũng có thể gây nên dị ứng tùy từng cơ địa của từng người (để cả thuốc Tây y và đông y). Khi dị ứng thuốc, ngoài các triệu chứng khác thì ngứa cũng chiếm một tỷ lệ khá cao.

Bệnh giun sán: Khi mắc bệnh giun, sán thì ngoài rối loạn tiêu hóa có thể có triệu chứng ngứa và nổi mẩn ngoài da. Những trường hợp này người ta ít nghĩ tới chỉ khi đi khám bệnh, xét nghiệm phân mới tìm ra được nguyên nhân và thầy thuốc mới có chỉ định dùng thuốc tẩy giun đúng loại. Song song với việc tẩy giun cần ăn uống hợp vệ sinh, không ăn rau sống và uống nước lã để đề phòng mắc bệnh giun tái phát.

Mắc bệnh tiểu đường (đường máu tăng cao): thường có sụt cân, ăn nhiều, uống nhiều và tiểu nhiều kèm theo có thể có ngứa da. Do ngứa nên gãi nhiều làm xây xước da gây nhiễm khuẩn. Mắc bệnh tiểu đường cần ăn kiêng một số thực phẩm như đường, các loại nước giải khát có đường, bia, rượu, chuối chín. Nên tập thể dục đều đặn. Cần vệ sinh da thật tốt để tránh nhiễm khuẩn.

Bệnh về gan, mật: Các bệnh về gan mật làm tắc mật làm vàng da và gây ngứa. Khi ngứa mà tìm các loại nguyên nhân chưa xác định được thì cần kiểm tra chức năng và kiểm tra gan, mật để xem có viêm nhiễm, sỏi, u hay không. Viêm gan thì có nhiều nguyên nhân nhưng hay gặp nhất là viêm gan do virut và viêm gan do rượu. Muốn phòng tránh viêm gan do virut (virut viêm gan A,B,C) cần được tiêm phòng. Cần bỏ rượu, đặc biệt khi đã có hiện tượng viêm gan bất kỳ do nguyên nhân gì.

Như vậy, muốn hết bệnh ngứa cần tìm nguyên nhân, khi đã biết chắc chắn nguyên nhân của nó thì việc điều trị sẽ có nhiều thuận lợi cho dù là nguyên nhân bên trong cơ thể hay nguyên nhân ngoài da.

Theo suckhoedoisong.vn

Bác sĩ Nguyễn Thành, Trưởng khoa Khám bệnh, Viện Da liễu Quốc gia cho hay, một ngày khoa tiếp nhận trên 15 bệnh nhân đến khám liên quan đến bệnh mày đay – một bệnh thường xảy ra vào những ngày mùa đông hanh khô.

Trên thực tế số người mắc các bệnh về da vào mùa đông rất cao nhưng không phải ai cũng đến viện khám. Đây là bệnh do thời tiết nên có thể tự điều trị tại nhà.

Ngứa khắp người, gãi xước da

”Mỗi lần tắm xong, mặc quần áo vào, nhất là đồ len dạ, cảm giác người nóng ran và ngứa khắp người, những lúc đó chỉ còn cách dùng kem dưỡng ẩm bôi lên mới hy vọng dứt cơn ngứa…”, chị Mai Dung, ở Hoàng Mai, Hà Nội đang ”say sưa” kể về nỗi khổ của mình với đồng nghiệp.

Hoá ra nỗi khổ đó không chỉ riêng của chị Dung mà nhiều người cũng bị trong những ngày qua. Người thì ngứa ở lưng, ở tay, ở chân… thậm chí cả mông.

Còn bàn tay của chị Hương, chủ cửa hàng làm đầu Thu Hương trên phố Cầu Giấy, Hà Nội mấy hôm nay đỏ tấy, khô ráp và ngứa. Công việc hàng ngày đòi hỏi chị phải tiếp xúc nhiều với hoá chất như dầu gội đầu, thuốc nhuộm tóc, hấp tóc… khiến đôi bàn tay bị ”xâm hại”. ”Sử dụng găng tay thì không thật và làm rất chậm nhưng bỏ ra thì bàn tay nứt nẻ hết. Ban ngày động nước nhiều còn đỡ nhưng tối đến nó khô hết lại cảm giác rát bỏng và ngứa hành hạ rất khó chịu. Kem dưỡng ẩm bôi không đỡ vì thời tiết này khô hanh quá lại tiếp xúc với hoá chất quá nhiều”, chị Hương nói.

Tất cả đều có chung biểu hiện lúc đầu là khô da rồi dần dần căng ra gây ngứa. Nếu cố chịu đựng không gãi, sử dụng kem dưỡng ẩm sẽ đỡ. Nhưng khi đã gãi thì vết mẩn đỏ càng lan và gây khó chịu. Tuy nhiên, khi thời tiết ấm, đỡ hanh khô thì tình trạng trên sẽ tự hết.

BS. Nguyễn Thành cho hay, đây là bệnh rất nhiều người mắc phải vào mùa đông, nhất là thời điểm hanh khô. Những bệnh nhân có cơ địa da khô càng dễ phát. Phản ứng của người bệnh khi bị khô da là ngứa, gãi gây xước da.

Cách chữa đơn giản và hiệu quả nhất mà mọi người thường áp dụng là hạn chế sử dụng nước quá nóng, tiếp xúc với hoá chất, đặc biệt nên sử dụng kem dưỡng ẩm.

Khô ráp da còn do bệnh mày đay

Theo BS. Nguyễn Thành, một trong những nguyên nhân bệnh mày đay gia tăng những ngày qua do biên độ dao động nhiệt độ ngày và đêm lớn.

Người bệnh thường có biểu hiện da đỏ, xuất hiện phù nề nhanh nhưng cũng mất nhanh phụ thuộc vào khả năng điều trị.

Bệnh mày đay có 2 thể: cấp tính và mạn tính.

Mày đay cấp tính xảy ra đột ngột và xuất hiện ở bất kỳ vùng da, niêm mạc nào trên cơ thể, biểu hiện các nốt sẩn, phù nề màu hồng hoặc đỏ. Ngứa là triệu chứng điển hình nhất của mày đay. Ngứa rất dữ dội, càng gãi càng ngứa. Có khi gãi chảy máu vẫn không đỡ ngứa. Nốt sẩn ngứa kéo dài vài ba phút đến vài ba giờ rồi lặn. Bệnh có thể biểu hiện ở đường tiêu hóa gây đau quặn bụng, nôn, tiêu chảy, thậm chí xảy ra ở tổ chức não gây phù nề rất nguy hiểm.

Mày đay mạn tính xảy ra khi bệnh xuất hiện kế tiếp nhau nhiều lần hoặc cách quãng, không kể số lượng nốt sẩn nhiều hay ít. Mày đay mạn tính gặp ở nhiều dạng khác nhau như: mày đay thành vòng, thành vạch, mày đay xuất huyết, mày đay mụn nước.

Trong tuần này, khoa khám bệnh đã điều trị cho một bệnh nhân N.T.P. 35 tuổi, ở Hà Nội mắc mày đay mạn tính. Bệnh nhân nhập viện trong tình trạng đau bụng, nôn. Các cơn đau không liên tục mà theo từng đợt. Sau khi khám và cho thuốc uống thể trạng bệnh nhân đã khá hơn và được xuất viện ngay trong ngày.

BS. Nguyễn Thành cho hay, trường hợp như bệnh nhân này không phải ai cũng gặp. Tuy nhiên, khi bị bệnh mày đay, nên đến khám bác sĩ để được xác định nguyên nhân và có chỉ định thích hợp cho từng loại mày đay.

Những ngày này, khi độ ẩm xuống thấp, thời tiết hanh khô gây khó chịu cho làn da.

BS. Nguyễn Thành có lời khuyên với mọi người, nếu phải ra đường nên dùng khẩu trang, mũ và sử dụng kem dưỡng da trước khi ra đường 1 tiếng đồng hồ. Khi thấy da khô vùng nào có thể dùng kem bôi lên chỗ đó. Nếu người nào có da nhạy cảm không nên tiếp xúc nhiều với hoá chất, nếu buộc phải dùng nên đi găng tay. Với những trường hợp nặng, nên đến khám bác sĩ khi có biểu hiện ngứa.

Theo vietnamnet.vn

Nếu da ngứa bắt đầu từ “mùa lạnh”, thì 90% hy vọng có thể dập tắt với những cách chữa trị đơn giản, ít tốn tiền.

Chức năng sinh học của da

Da giữ nhiều nhiệm vụ quan trọng:

· Da che chở chống xâm nhập của vi-sinh-vật gây bịnh, nhờ cấu trúc và các chất acid hữu cơ do da tiết ra.

· Da bài tiết mồ hôi, thải các chất biến dưỡng dư thừa, tương tự như sự bài tiết nước tiểu tiến hành trong thận.

· Da “thở” giúp mất bớt nước. Da điều chỉnh thân nhiệt qua hệ thống các mạch máu và thần kinh ở da.

· Da làm dịu những bực tức, buồn phiền trong cuộc sống xã hội.

· Da góp phần biểu lộ niềm vui, tiếp nhận dẫn truyền cảm giác săn sóc, vuốt ve, đem cảm quan hạnh phúc cho con người trong đời sống.

· Da báo cho óc biết nguy cơ đe dọa hóa học (acid, chua, mặn) hay vật-lý (phỏng lửa, gai nhọn, mồi thuốc lá đang cháy, dẫn lối trong đêm tránh vấp té) tàn phá sự vẹn toàn của cơ thể.

Ngoài những hữu dụng kể trên, da còn nhiều chức năng khác nữa.

Khi da dở chứng

Da tiết ra những chất acid hữu cơ (organic acids, trong đó có oleanic acid, một acid hữu cơ quan trọng) lẫn trong mồ hôi. Những acid hữu cơ này giữ cho da nhờn, giúp da mềm, bền bỉ, chống sự xâm nhập của vi-sinh-vật như vi-khuẩn, nấm, ký-sinh-trùng, bụi bậm chứa độc tố, v.v… không chui nổi qua da mà vô người chúng ta.

Mùa lạnh vì không khí khô, nhà đốt máy sưởi, đôi khi có thêm một vài bịnh khác nữa (chẳng hạn dị ứng, suy-giáp-trạng-tuyến)…, nên làm da bốc hơi mau và khô. Bao lâu các chất acid hữu cơ do da tiết ra vẫn còn đủ để giữ cho da trơn, mềm, nhờn và toàn vẹn thì chúng ta còn ăn ngon ngủ yên. Song tới một mức độ lạnh và khô nào đó, nhất là những người mới tới chưa quen chịu lạnh, lại hốt hoảng, mất bình tĩnh, tự tay “bẻ gẫy” cơ-năng bảo vệ an toàn của da, sẽ mở màn cho da ngứa.

Khi cơ năng điều chỉnh chạm giới hạn an toàn của cơ-thể, da không căng dãn thêm, không tiết thêm được mồ hôi thì cơ-thể bắt đầu đầu hàng “kẻ thù”. Lớp da ngoài cùng (biểu bì, epiderm) ngày càng mỏng, mất đàn hồi và nứt nẻ. Sự rạn nứt ở da được báo về hệ-thần-kinh. Trung-tâm thần-kinh bèn đối phó điều chỉnh lại bằng một “huấn lệnh” gãi để giải tỏa nạn ngứa. Gãi cho đã ngứa, nhưng gãi làm da rách thêm. Da rách thêm, tín hiệu báo về não bộ là “ngứa thêm”. Cứ thế mà gãi, càng gãi lại càng ngứa. Gãi lên gãi xuống, nên dân gian mới đặt tên tật hay gãi là “gẩy đờn”. Đờn gẩy rách da, mở cửa cho vi-sinh-vật xâm nhập. Da mưng mủ, có khi nóng sốt, tính tình bẳn gắt, quơ quào tìm thuốc chữa. Càng uống thuốc ngứa mua ngoài tiệm càng làm da khô, ngứa càng hung, gãi càng mạnh.

Vòng lẩn quẩn tái diễn tồi tệ. Rồi chứng ngứa da có thể đưa dẫn tới bịnh khác ngoài da.

Chữa và tránh chứng ngứa da trong mùa lạnh

1. Giữ cho da nhờn, bằng cách mặc ấm, giữ hơi nước da “thở” ra ở lại dưới áo, giúp da ẩm và mềm.

2. Tránh nước nóng vào mùa lạnh: trước khi tắm, lấy tay thử nước, đủ ấm là được. Đừng xài nước nóng quá trong mùa lạnh. Mùa hè, muốn nóng bao nhiêu xài mặc sức.

3. Chỉ xát xà-bông vô những nơi thật cần xà-bông, chỗ phải có xà-bông mới sạch và hết mùi hôi. Ngoài ra, tránh xà-bông trên mặt ngoài như vai, đùi, bụng, lưng, tay chân, v.v…

4. Lựa loại xà-bông mềm và yếu. Tránh các hiệu xà-bông cứng và mạnh cho mùa lạnh. Mùa hè, xà-bông khô, mạnh; nước nóng bao nhiêu tùy thích.

5. Từ phòng tắm bước ra chớ vội lau khô. Mua sẵn dầu paraffin (vaseline bất cứ hiệu gì) đổ vô lòng bàn tay, thoa đều thật nhiều khắp người. Mặc áo lại cho ấm và kín.

6. Trong ngày, hạn chế tối thiểu số lần rửa tay chân bằng nước nóng và xà-bông. Cực chẳng đã hãy xài nước nóng và xà-bông. Rửa xong, tay còn ướt nước, thoa một lớp mỏng emolient lotion hay cream (bất cứ hiệu nào loại nào dễ mua). Xong, giữ da ấm và kín, tránh khô.

7. Ngủ cho đủ giờ. Ăn cho đủ no và ngon, thoải mái với các đồ ăn thịt, cá, mè, đậu phọng tùy sở thích và nhu-cầu. Cần đưa cả nhà thoát ra khỏi lối suy nghĩ sai lầm gán tội “phong hay nhiệt” cho đồ biển tôm, cá, bò, gà. Lối suy nghĩ nhảm nhí đó làm cho dân tộc ta không ngẩng mặt nổi với đời mấy ngàn năm qua.

8. Tránh các thứ thuốc ngứa xưa nay người xứ nóng thường xài theo thói quen. Các loại thuốc chống ngứa, chống dị ứng (anti-allergics, anti-histaminics) như phenergan, benadryl làm cho da đã khô càng thêm khô, dễ nứt ra, và ngứa hơn nữa.

9. Cực chẳng đã ban đêm ngứa quá, thì xài tạm những thuốc chống ngứa sẵn có ở nhà, trong lúc chờ điều chỉnh, sửa chữa những cố tật gây khô, nứt da khiến da ngứa mùa lạnh.

Chín bước trên đây giúp chữa và tránh ngứa da trong mùa lạnh. Ít khi ta cần đi khám bác sĩ.

Bạn thực hành ngay ngày hôm nay đi. Hiệu quả sẽ chứng nghiệm trong vòng vài ba ngày tới.

Vị trí thường nổi Mề đay là thân mình, mông, đùi hoặc chỗ da bị bó chặt như lưng quần, nịt vú. Có dạng đặc biệt là Mề đay nổi dưới da, thường làm phù mí mắt, phù môi, phù trong cổ họng. Loại Mề đay này có thể đi kèm mệt, đau bụng, đôi khi gây khó thở, chết người.

Ðặc điểm của MÐ là xuất hiện từng cơn trong vài giờ rồi biến mất. Nếu kéo dài trong vài tuần là MÐ cấp tính, nếu bệnh trên 6 tuần là MÐ mãn tính.

Nguyên nhân:

1. Thực phẩm, thức uống, gia vị: Thức ăn hay bị “đổ thừa” nhất là đồ biển như: sò, nghêu, cua, ghẹ, cá biển. Các loại sôcôla, sữa, bơ, phó mát. Nhóm thực vật là dưa gang, dưa tây, cà chua, trái dâu, kể cả hành, tỏi. Tuy nhiên, cần phải nhớ rằng thức ăn thông thường nhất, “lành nhất” cũng có thể gây bệnh.

2. Các chất phụ gia: Cũng là yếu tố quan trọng. Chúng có thể là chất tự nhiên như các loại men, con giấm hoặc chất hóa học dùng để bảo quản và nhuộm màu thực phẩm.

3. Thuốc men: Có rất nhiều thứ thuốc có thể gây dị ứng và nổi MÐ. Ðáng kể nhất là Penicilline rồi đến Aspirine, Sulfamides; các loại thuốc ngủ, thuốc an thần, thuốc trị đau nhức xương khớp, thuốc ngừa thai và còn nhiều loại khác.

4. Nhiễm trùng: Các ổ nhiễm trùng, nhiễm nấm tiềm tàng thường gây bệnh MÐ mãn tính như viêm xoang, sâu răng, nhiễm trùng đường tiểu, đường hô hấp trên như viêm mũi – họng.

5. Các loại bụi nhà, bụi phấn hoa, bụi lông thú và các loại ky sinh trùng cũng thường là nguyên nhân của MÐ mãn tính.

6. Các yếu tố xúc cảm, thay đổi nhiệt độ, áp lực cọ xát do quần áo chật bó cũng có thể làm nổi MÐ.

Phát hiện nguyên nhân:

Vì có quá nhiều nguyên nhân gây bệnh, người bệnh cần phải thật chú y mới hy vọng giúp thầy thuốc tìm ra nguyên nhân chính gây bệnh để trị tận gốc. Khi có triệu chứng phù môi, sưng mặt hoặc khó thở phải đến cơ quan y tế sớm để được cấp cứu nếu cần. Sau đây là cách phát hiện nguyên nhân trong thực phẩm ở người bị MÐ mãn tính lẫn cấp tính, bằng chế độ ăn loại trừ: Bắt đầu ăn trong 3 tuần chỉ gồm các loại không có chất dị ứng như gạo, khoai tây, cà rốt, các loại đậu, bí, bầu, thịt trừu, thịt bò, cữ rượu. Có thể uống trà, cà phê nhưng không có sữa. Nếu MÐ không xuất hiện thì ta bắt đầu ăn thêm từng món nghi ngờ. Ăn đến món nào thấy MÐ nổi lên thì đó là nguyên nhân gây bệnh phải tránh sau này và cứ như thế tiếp tục.

Tránh tiếp xúc luôn luôn là một biện pháp điều trị tốt nhất đối với dị ứng dù cho dị nguyên là chất gì đi chăng nữa. Các lựa chọn đủ hấp dẫn, hiệu quả nhất, rẻ nhất và đơn giản nhất không phải luôn luôn được áp dụng. Thay vào đó, nhiều người chọn lựa thuốc hoặc tiêm vaccine bất chấp tác dụng phụ của chúng. May mắn thay, có nhiều phương pháp đơn giản, cả mới lẫn cũ, để giúp tránh tiếp xúc. Cần ghi nhớ, việc áp dụng bất kỳ cái nào trong số những biện pháp này chỉ có thể hữu ích trong kiểm soát dị ứng của bạn.

Tin mừng là bạn thực sự không phải dọn sạch đồ đạc trong nhà bạn đến mức trống trơn để làm nó không gây dị ứng. Quét dọn kỷ càng và đều đặn  giúp giữ nhà bạn sạch mốc và bụi càng nhiều càng tốt. Các bệnh nhân bị suyễn hoặc viêm mũi dị ứng vì các con mạt nhỏ, mốc, hoặc những dị nguyên  khác trong nhà có thể cảm thấy tốt hơn bởi việc thực hiện các biện pháp đơn giản như sau :

Giữ ngôi nhà mát mẻ (giữa 68 và 72oF );

Duy trì độ ẩm thấp (giữa 40 và 50%); và

Chắc chắn có sự thông khí tốt

Khi bệnh nhân bắt đầu với tiến trình “chống dị ứng” nhà họ, một trong hai điều sau thường xảy ra. Họ hoặc không làm gì hoặc “làm nó quá mức”. Vài bệnh nhân áp dụng quá đáng các biện pháp chống dị ứng khác nhau đến nỗi đơn giản như là họ không làm gì cả. Ðó luôn là một kết quả đáng thất vọng, đặc biệt khi tiến trình quá đơn giản và rẻ tiền. Chỉ cần tập trung vào việc quét dọn đều đặn và kỷ lưỡng nhà cửa, làm giảm nhiệt độ và độ ẩm của căn nhà là có thể làm giảm đi triệu chứng dị ứng và chất lượng cuộc sống được cải thiện rất nhiều.

Lại có một số người dùng các biện pháp vệ sinh nhà cửa để chống dị ứng quá tốn kém. Họ dùng các thiết bị lọc toàn bộ ngôi nhà, nhưng các thiết bị này thường không hiệu quả mà lại quá đắt đỏ. Trong khi đó, việc quét dọn đơn giản, giảm độ ẩm và nhiệt độ là đã đủ. Rõ ràng, có những tình huống mà các biện pháp cuối cùng cần được thực hiện. Tuy nhiên, trước khi đi đến con đường này, tốt nhất nên tham vấn bác sĩ của bạn. Hãy bắt đầu với các biện pháp dễ dàng và đơn giản trước.

Phần kế sẽ mô tả các bước tốt nhất để thực hiện chống dị ứng từ nhà của bạn. Hãy luôn luôn thực hiện theo hình bậc thang, nâng bậc tiến trình khi cần cho những rắc rối nhất định. Ðầu tiên, chúng tôi sẽ tập trung hướng dẫn cách tốt nhất để làm sạch và trong phần thứ hai là dựa vào các công nghệ có sẵn.

Việc làm sạch và làm sạch hơn nữa: thực sự giúp ích gì?

Nếu bạn thực hiện quét dọn kỹ càng nhà bạn, trước tiên phải chắc chắn rằng các kỹ thuật được sử dụng là hiệu quả nhất. Các mẹo được bàn dưới đây sẽ giúp bạn đạt được lợi ích tối đa cho tất cả nỗ lực của bạn.

Xà bông và nước nóng.

Các nghiên cứu khoa học về những bệnh nhân bị dị ứng với các con mạt nhỏ đã chứng tỏ rằng, việc thực hiện các bước để giảm thiểu các dị nguyên là những con mạt nhỏ trong phòng ngủ sẽ giảm được các triệu chứng dị ứng và nhu cầu dùng thuốc. Ðiều cần đặc biệt lưu tâm đó là phòng ngủ của bạn vì bạn phải trãi qua 1/3 thời gian trong số 24 giờ của một ngày ở đó. Nó cũng là phòng có số lượng mạt nhiều nhất.

Các chất liệu tổng hợp mới cho giường ngủ có sẵn tương tự với lông tơ chim để giữ ấm nhưng có thể chịu được việc giặt giũ dễ dàng hơn bởi vì các sợi không kết thành khối. Nhiệt độ nước lý tưởng cho giặt giũ ít nhất là 1300F ( 50 0C ) để tiêu diệt hoàn toàn  các con mạt nhỏ được tìm thấy khắp giường ngủ.

Cảnh giác dị ứng

Khi máy đun nước nóng được cài đặt để đạt nhiệt độ 1300F thì cần phải cảnh giác để tránh làm phỏng em bé. Chẳng hạn, lúc tắm, luôn ở trong phòng tắm với em bé và chắc chắn đã tắt vòi nước “nóng” trước và cuối cùng là vòi nước “lạnh”.

Sự lựa chọn chất liệu cho giường ngủ cũng quan trọng không kém. Nếu ngủ, drap trải phải có khả năng chịu đựng được việc giặt nước nóng mỗi tuần để diệt các con mạt nhỏ và loại bỏ các kháng nguyên tích tụ. Nhiều chất liệu giường ngủ có thể kềnh càng, làm chúng khó giặt giũ hơn.  Bởi vì bất kỳ kiểu chất liệu mềm nào cũng có thể làm thuận lợi cho mạt nhỏ phát triển, chọn mền (chăn) đắp cũng quan trọng. Nên chọn mền có thể chịu đựng được việc giặt giũ nhiều lần.

Hút bụi đúng cách.

Nếu thảm không thể thay thế bởi một mặt phẳng đặc như vải sơn lót sàn hoặc gỗ cứng, khi đó nó phải được làm sạch kỷ càng và thường xuyên. Cũng phải nhớ hút bụi các đồ đạc bằng nệm nhồi, các rèm rũ và các đồ đạc làm bằng chất liệu khác mà không thể giặt, lấy bỏ hoặc thay thế. Hút bụi là hút các con mạt gây dị ứng và các hạt mốc lơ lửng trong không khí trong suốt tiến trình này. Các con mạt nhỏ có thể còn trong không khí khoảng 15 phút và được tái phân phối khắp môi trường trong nhà. Những người bị dị ứng rõ ràng không nên thực hiện việc hút bụi và cũng nên ở ngoài vùng này cho tới khi các hạt bụi lắng xuống.

Các con mạt nhỏ cũng có thể lơ lửng trong không khí trong lúc thay khăn trải giường hoặc đặt tấm phủ che bụi trên đệm, đệm lò xo và gối nằm. Ðối với những người dị ứng nặng, những công việc này có thể dẫn đến dị ứng quan trọng và có thể là cơn suyễn. Những người bị dị ứng không nên thực hiện các công việc này.

Cảnh giác dị ứng

Những người dị ứng không nên thực hiện các công việc hút bụi và nên ở ngoài môi trường  đó trong ít nhất 1 giờ sau khi việc hút bụi hoàn thành. Làm ẩm bụi nên được tiến hành để bắt giữ bất kỳ hạt lơ lửng nào.

Túi thu gom của máy hút bụi hoạt động giống như một cái lọc cơ bản ở hầu hết các hệ thống hút bụi chân không. Một cái túi chuẩn có thể được thay thế bằng một cái túi với nhiều lớp có tính lọc cao và một bộ lọc chân không có thể được thêm vào. Các biện pháp này ngăn các hạt dị nguyên khỏi thoát ra ngoài và lơ lửng trong không khí trong suốt quá trình hút bụi. Việc thay túi hút bụi và thêm bình lọc chân không dễ dàng có được từ các nhà cung cấp thiết bị chống dị ứng. Bình lọc có sẵn với những tấm 8 inch x 10 inch có thể được cắt thành những cỡ sao cho phù hợp với tất cả máy hút chân không. Những đơn vị hút chân không rất mắc tiền với hệ thống HEPA (lọc không khí hiệu quả cao) bên trong đã có trên thị trường nhiều năm. Hiện nay, những nhãn hiệu máy hút với giá mềm hơn xuất hiện có trang bị bộ lộc HEPA và bình lọc dễ dàng tháo rời để rửa trên ngăn tận cùng của máy rửa chén. Hệ thống này loại bỏ những rắc rối với các túi hút chân không. Khi các máy hút bụi thế hệ cũ không dùng nữa, sự phát triển này sẽ khá hữu ích trong việc kiểm soát dị ứng. Hệ thống hút bụi toàn nhà, dù khá đắt, cũng hữu ích vì hệ thống thu gom chất bẩn nằm bên ngoài nhà, thường là trong nhà để xe.

Các bề mặt cứng thì dễ làm sạch hơn.

Mạt , mốc, lông thú và các mảnh vụn côn trùng thường khó làm sạch hoàn toàn khỏi môi trường. Tuy nhiên, người ta thấy rằng mặt phẳng cứng như là gỗ, gạch lát, nhựa tổng hợp thì dễ làm sạch hơn những hốc nhỏ và vết nứt được thấy ở các tấm thảm, vải vóc và các mặt phẳng mềm khác.

Hổ trợ dị ứng

Thay một tấm thảm bằng một sàn có mặt phẳng cứng có thể loại trừ trên 90% mạt nhà. Nếu bạn tuyệt đối phải dùng một tấm thảm, hãy dùng loại có tuyết (lông) thấp.

Sau đây các gợi ý cho cách chống dị ứng thành một công việc dễ dàng hơn. Hy vọng những ý tưởng này sẽ đưa đến những phương pháp khác mà bạn có thể dùng để làm sạch kỷ càng và duy trì môi trường của bạn không có dị ứng. Hãy thực hiện từng bước tại từng thời điểm và hãy tập trung vào phòng ngủ trước. Nếu bạn dự định chuyển nhà, hãy chú ý đến những bước có thể được thực hiện để chống dị ứng trước khi di chuyển vào nhà mới. Thật là dễ dàng để biến những ý tưởng này thành hiện thực ngay từ đầu hơn là sau khi mọi thứ đã đâu vào đấy. Nó thực sự không khó như ta tưởng!

Các mẹo làm sạch

Tránh sử dụng các đồ đạc trang trí công phu. Các thiết kế gọn, đơn giản tích tụ ít bụi hơn. Không dùng các kệ để sách hở; chúng là những thứ giữ bụi rất nhiều.

Giữ tất cả quần áo trong ngăn kéo hoặc tủ đựng quần áo, không nên để chúng lung tung khắp phòng. Cất quần áo bằng len trong các giỏ bằng chất dẻo có khóa kéo. Tránh dùng viên băng phiến, nước xịt côn trùng, giấy làm bằng hắc ín hoặc long não. Giữ các ngăn kéo và cửa tủ quần áo được đóng kín.

Dẹp các đóng lộn xộn càng nhiều càng tốt để việc làm sạch dễ dàng hơn. Ðặt các vật dụng khó làm sạch trong tủ quần áo, ngăn kéo hoặc trưng bày chúng trong các tủ có cửa kính.

Khi chọn đồ đạc trong gia đình, tốt nhất chọn đồ làm bằng gỗ, nhựa tổng hợp, hoặc vải bạt làm bằng cao su và tránh những mảnh làm bằng nệm. Nệm dễ dàng bắt giữ dị nguyên và khó làm sạch hơn nhiều. Bạn nên thử dùng loại khăn phủ trên đồ đạc sao cho dễ giặt.

Lắp đặt gỗ, gạch lót, hoặc lót sàn bằng vải sơn lót sàn. Hạn chế ném những tấm thảm nhỏ vào chung với những cái có thể được giặt sạch dễ dàng bằng máy giặt. Các loại đồ đạc này phải có khả năng chịu đựng được việc giặt giũ mỗi tuần.

Dùng các loại áo gối  bao ngoài không để dị nguyên xuyên qua. Hút bụi các bao ngoài thường xuyên. Không nên để vật gì bên dưới giường ngủ.

Dùng các mền làm bằng sợi bông hoặc bằng chất liệu tổng hợp, không nên là những cái có bề mặt xù xì, nhiều lông. Dùng khăn trải giường làm bằng vãi sợi  dễ giặt giũ.

Dùng các tấm rèm cửa kéo được làm bằng sợi bông hoặc vật liệu tổng hợp có thể giặt rửa được. Tránh dùng các mành mành (cửa chớp lật) và các rèm có nếp gấp.

Dùng các màn làm bằng sợi thuỷ tinh hoặc bằng sợi bông có thể giặt được.

Gắn bộ điều hoà không khí trung tâm hoặc cửa sổ. Luôn đóng cửa sổ, đặc biệt trong những điều kiện nhiều gió và số lượng phấn hoa nhiều. Cỏ và cây có khuynh hướng thụ phấn vào những giờ đầu của buổi sáng. Ðóng cửa sổ khi ngủ.

Dùng Dacron hoặc những chất tổng hợp khác để làm gối. Tránh dùng lông hoặc cao su xốp, chúng giữ ẩm và tạo điều kiện thuận lợi cho mốc, mạt phát triển.

Hệ thống sưởi ấm cả nhà tốt hơn là các ống dẫn khí nóng. Ở các nhà có hệ thống sưởi khí lực, dùng các bộ lọc hoặc vải thưa ẩm ở các lổ vào để làm giảm tuần hoàn bụi. Thay đổi mỗi 2 tuần lễ. Tham vấn thầy thuốc của bạn về sự tinh khiết của không khí. Ðể giường xa các lỗ thông hơi.

Làm ẩm bụi bằng vải thấm nước hoặc tấm xốp thấm dầu sẽ giảm thiểu sự phân tán bụi khắp không khí trong nhà.