Đái tháo đường là một bệnh rối loạn chuyển hóa đường mãn tính, hậu quả là làm tăng đường huyết kéo dài sau đó có rối loạn chuyển hóa mỡ, rối loạn đông máu, xơ vữa động mạch, tăng huyết áp… Nhiều thống kê cho thấy khoảng 80% bệnh nhân đái tháo đường bị xơ vữa động mạch, tỉ lệ này chỉ chiếm 30% nếu bệnh nhân không có đái tháo đường. Tùy theo vị trí các mạch máu bị tổn thương, người ta thấy xuất hiện một số bệnh tim mạch khác nhau.

Theo một nghiên cứu của các nhà khoa học thuộc Khoa Dinh dưỡng và Công nghệ Thực phẩm – Viện Nghiên cứu Quốc gia – Trường Đại học Y khoa Tehran – Iran đăng trên tạp chí Y khoa BMC, những bệnh nhân tiểu đường ăn một lượng sữa chua chứa nhiều Vitamin D sẽ làm giảm nguy cơ mắc các bệnh liên quan đến tim mạch.

Dược động học

- Hấp thu: Adrenalin ít được hấp thu và bị phân huỷ ở đường tiêu hoá. Thuốc hấp thu được qua đường đặt dưới lưỡi và đường tiêm: đường tiêm dưới da và tiêm bắp hấp thu chậm do gây co mạch nơi tiêm. Tiêm tĩnh mạch hấp thu nhanh, xuất hiện tác dụng quá nhanh và mạnh nên dễ gây tai biến như phù phổi cấp, giãn mạch mạnh, tai biến mạch máu não. Vì vậy, adrenalin chủ yếu dùng truyền tĩnh mạch.

- Chuyển hoá: Trong cơ thể adrenalin và các catecholamin đều bị chuyển hoá bởi 2 loại enzym là COMT và MAO tạo thành các chất chuyển hoá không còn hoạt tính.

- Thải trừ: adrenalin thải trừ chủ yếu qua nước tiểu phần lớn dưới dạng đã chuyển hoá (acid vanylmandelic liên hợp với acid glucuronic hoặc acid sulfuric).

Tác dụng

Trên thần kinh giao cảm: thuốc kích thích cả receptor alfa và beta – adrenergic, nhưng tác dụng trên beta mạnh hơn. Biểu hiện tác dụng của adrenalin trên các cơ quan và tuyến như sau:

+ Trên mắt: gây co cơ tia mống mắt làm giãn đồng tử, làm chèn ép lên ống thông dịch nhẫn cầu gây tăng nhãn áp.

+ Trên hệ tuần hoàn: Thuốc kích thích receptor beta 1 ở tim, làm tăng nhịp tim, tăng sức co bóp của cơ tim, tăng lưu lượng tim do đó tăng công của tim và tăng mức tiêu thụ oxy của tim. Vì vậy nếu dùng liều cao có thể gây rối loạn nhịp tim. Trên mạch adrenalin kích thích receptor alfa1 gây co mạch một số vùng như mạch ngoại vi, mạch da và mạch phổi, mạch vành, mạch máu tới bắp cơ.

+ Trên huyết áp: adrenalin làm tăng huyết áp tâm thu, ít ảnh hưởng tới huyết áp tâm trương. Kết quả là huyết áp trung bình chỉ tăng nhẹ. Đặc biệt adrenalin gây hạ huyết áp do phản xạ.

+ Trên hô hấp: adrenalin gây kích thích nhẹ hô hấp, làm giãn cơ trơn phế quản và làm giảm phù nề niêm mạc nên có tác dụng cắt cơn hen phế quản.

+ Trên hệ tiêu hoá: thuốc làm giãn cơ trơn tiêu hoá, giảm tiết dịch tiêu hoá.

+ Trên hệ tiết niệu: làm giảm tiết dịch ngoại tiết như giảm tiết nước bọt , dịch vị, dịch ruột, nước mắt.

+ Trên chuyển hoá: giảm tiết insulin, tăng tiết glucagon và tăng tốc độ phân huỷ glycogen nên tăng glucose máu. Tăng chuyển hoá cơ bản lên 20 – 30%, tăng tiêu thụ oxy, tăng cholesterol máu, tăng tạo hormon tuyến yên (ACTH) và tuyến tuỷ thượng thận (cortison).

Trên hệ thần kinh trung ương: liều điều trị, adrenalin ít ảnh hưởng do ít qua hàng rào máu não. Liều cao, kích thích thần kinh trung ương gây hồi hộp, bứt rứt, khó chịu, đánh trống ngực, căng thẳng, run. Tác dụng kích thích thần kinh đặc biệt rõ ở người bị bệnh Parkinson.

Ngoài ra, adrenalin làm tăng khả năng kết dính tiểu cầu.

Chỉ định

Cấp cứu shock phản vệ.

Cấp cứu ngừng tim đột ngột (trừ ngừng tiêm do rung tâm thất).

Hen phế quản (hiện nay ít dùng vì có nhóm kích thích chọn lọc trên beta2).

Dùng tại chỗ để cầm máu niêm mạc, trị viêm mũi, viêm mống mắt.

Phối hợp với thuốc tê để tăng cường tác dụng của thuốc tê.

Chống chỉ định

Mắc bệnh tim mạch nặng, tăng huyết áp.

Xơ vữa động mạch.

Ưu năng tuyến giáp.

Ngừng tim do rung tâm thất.

Đái tháo đường.

Tăng nhãn áp.

Bí tiểu do tắc nghẽn.

Tương tác thuốc

Không dùng đồng thời adrenalin với:

- Thuốc ức chế beta – adrenergic loại không chọn lọc vì làm tăng huyết áp mạnh có thể gây tai biến mạch máu não.

- Thuốc gây mê nhóm halogen vì có thể gây rung tâm thất nặng.

- Thuốc chống trầm cảm 3 vòng vì có thể gây tăng huyết áp và loạn nhịp tim nặng.

Tác dụng phụ

Thường gặp là do lo âu, hồi hộp, loạn nhịp tim, nhức đầu. Trường hợp tiêm tĩnh mạch nhanh có thể phù phổi, xuất huyết não.

Liều lượng

Tuỳ mức độ bệnh, có thể dùng 1 mg/ lần, 2 mg/ 24 h, tiêm dưới da hoặc truyền tĩnh mạch.

Quá liều

Khi dùng quá liều adrenalin gây kích thích thần kinh trung ương gây hồi hộp, bứt rứt, khó chịu, đánh trống ngực, căng thẳng, run.

Xử trí: Ngừng ngay thuốc và có các biện pháp hỗ trợ điều trị triệu chứng.

Bảo quản

Bảo quản thuốc trong bao bì kín, để ở nhiệt độ dưới 30 độ C.

The

Đặc điểm, cơ chế tác dụng

Công thức viên nang An Thọ Minh được xây dựng trên cơ sở những nghiên cứu đầy đủ và sâu sắc từ nhiều phương diện: Nguyên lý y học cổ truyền phương Đông, kinh nghiệm dân gian Việt Nam cùng nhiều nghiên cứu khoa học có giá trị tại Hoa Kỳ, Nhật Bản, Châu Âu, dưới sự tham vấn của các BS chuyên khoa tim mạch, chuyên khoa thần kinh, BS đông y và Dược sĩ chuyên ngành bào chế.

Là sự phối hợp các dược liệu quen thuộc Hoa hòe, Cao Bạch quả (Ginko biloba) và hoạt chất Nattokinase (chiết xuất từ đậu tương lên men), viên nang An Thọ Minh phát huy hiệp đồng nhiều tác dụng: tăng cường sức bền thành mạch, giảm nguy cơ xuất huyết (đặc biệt xuất huyết não gây tai biến mạch máu não – TBMMN), ngăn ngừa hình thành và tiêu hủy cục máu đông, chống nghẽn mạch (có ý nghĩa trong phòng ngừa và điều trị nhồi máu não, nhồi máu cơ tim), tăng cường tuần hoàn não giúp cải thiện trí nhớ, hạ huyết áp và làm chậm quá trình xơ vữa động mạch …

Hoa hòe: Dân gian sử dụng hoa hòe dưới dạng trà uống hằng ngày, vừa có tác dụng giải khát, vừa có ý nghĩa trong phòng ngừa nhiều bệnh tim mạch: cao huyết áp, xơ vữa động mạch, xuất huyết…

Theo Đông y, nụ hoa hòe có tác dụng lương huyết, chỉ huyết, dùng trong trường hợp huyết nhiệt gây xuất huyết như chảy máu cam, lỵ, trĩ chảy máu, phụ nữ băng huyết, đại tiểu tiện ra máu…, lại thêm tác dụng bình cạn, hạ áp nên được ứng dụng trong điều trị cao huyết áp.

Theo GS, TS Đỗ Tất Lợi, dịch chiết hoa hòe có tác dụng tăng tính đàn hồi, tăng sức chịu đựng của thành mạch, do vậy giúp đề phòng nguy cơ xuất huyết, đặc biệt xuất huyết não gây TBMMN.

Y dược học hiện đại cũng nghiên cứu và khẳng định tác dụng của Rutin (thành phần chủ yếu trong hoa hòe) có tác dụng tương tự vitamin P, làm tăng sức bền thành mạch do làm tăng tính đàn hồi và giảm tính thấm mao mạch. Rutin được ứng dụng dưới nhiều chế phẩm khác nhau giúp phòng ngừa và hỗ trợ điều trị cao huyết áp, xuất huyết thông thường và xuất huyết não gây TBMMN.

Cao Bạch Quả (chiết xuất từ lá Bạch Quả), là thảo dược quen thuộc, được ứng dụng từ lâu (hàng ngàn năm tại Trung Quốc và Nhật Bản; Tại Đức và Pháp, là dược thảo được sử dụng nhiều nhất trong 20 năm qua…).

Cao Bạch Quả chứa hoạt chất Ginko biloba đem lại nhiều tác dụng tích cực trên cả tuần hoàn não và não bộ: tăng cường tuần hoàn não do tăng tổng hợp prostaglandin gây giãn mạch và phóng thích norepinephrine, nhờ đó cải thiện sự cung cấp máu và oxy cho não, giúp cải thiện trí nhớ, chữa ù tai, hoa mắt, chóng mặt, nhức đầu, đau nửa đầu…Ngoài ra, Ginko biloba còn có tác dụng chống oxy hóa, ngăn chặn tác hại của gốc tự do trên tế bào, đồng thời bảo vệ tế bào thần kinh trong trường hợp thiểu năng tuần hoàn não hoặc khi có sự tiếp xúc với chất gây ngộ độc thần kinh. Ginko biloba cũng có ý nghĩa trong phòng ngừa sự thành lập huyết khối do tác dụng ức chế sự kết tập tiểu cầu.

Nattokinase: là thành phần có mặt trong Natto – một món ăn truyền thống của người Nhật Bản, được chế biến từ đậu tương lên men dưới xúc tác của Bacillus subtilis. Người Nhật Bản sử dụng Natto cũng như Nattokinase trong mọi bữa ăn, vừa là món ăn độc đáo, vừa là bí quyết giúp “sống lâu khỏe mạnh”, phòng ngừa được nhiều bệnh tim mạch.

Nattokinase được lập qui trình chiết xuất vào năm 1980 sau chứng minh của Bác sĩ Hiroyuki Sumi, trường ĐH Chicago (Mỹ) về tác dụng của Nattokinase: Nattokinase là enzym có khả năng tiêu hủy trực tiếp sợi huyết và cũng là enzym duy nhất cho tới nay được phát hiện là có khả năng này. Nattokinase ngay sau đó được ứng dụng rộng rãi dưới nhiều chế phẩm phòng và hỗ trợ điều trị các bệnh lý tim mạch có liên quan tới sự hình thành cục máu đông: tắc động mạch vành, tắc động mạch ngoại biên, nhồi máu cơ tim và đặc biệt là TBMMN do nhồi máu não (tắc mạch máu trong não)…Nattokinase còn giúp cải thiện các bệnh suy giảm trí nhớ ở người cao tuổi.

Sự phối hợp đồng thời Hoa hòe, Cao Bạch Quả, Nattokinase trong sản phẩm An Thọ Minh thực sự mang lại nhiều tiện ích và ý nghĩa thiết thực trong công tác chăm sóc sức khỏe người cao tuổi, giúp người cao tuổi sống lâu,khỏe mạnh và minh mẫn trong bình an, hạnh phúc.

Thành phần

Hoa hòe 750 mg, Cao Bạch Quả 30 mg, Nattokinase 300FU; Các tá dược khác vừa đủ 01 viên

Qui cách: Hộp 6 vỉ * 10 viên nang

Công dụng

- Giúp tăng cường lưu thông máu lên não, tăng cung cấp oxy nuôi dưỡng tế bào não làm chậm quá trình lão hóa tế bào não, giúp cải thiện trí nhớ, tư duy

- Giúp ổn định và hạ nhẹ huyết áp, làm bền thành mạch, giảm xuất huyết mao mạch, phục hồi mao mạch đã bị tổn thương, giúp phòng tai biến mạch máu não do xuất huyết

- Giúp tiêu cục máu đông, ngăn ngừa hình thành cục máu đông, giúp giảm nguy cơ tắc mạch máu gây tai biến nhồi máu não và nhồi máu cơ tim

Đối tượng sử dụng

- Người cao tuổi bị sa sút trí tuệ, suy giảm trí nhớ, suy giảm nhận thức và thần kinh cảm giác

- Người bị hoa mắt, chóng mặt, ù tai, nhức đầu, mất ngủ…do thiểu năng tuần hoàn não, thiếu máu não, người bị đau thắt ngực do thiểu năng mạch vành

- Những người dễ bị tai biến mạch máu não, nhồi máu cơ tim như: Bệnh nhân đã có tiền sử tai biến mạch máu não, nhồi máu cơ tim, người bị cao huyết áp, xơ vữa động mạch, tắc mạch do cục máu đông, bệnh mạch vành đau thắt ngực, tiểu đường, béo phì, người cao tuổi

Cách dùng, liều dùng

- Ngày uống 2 lần, mỗi lần 2 – 3 viên

- Vào thời điểm có những tác động gây tăng nguy cơ tai biến mạch máu não, nhồi máu cơ tim như: khi làm việc căng thẳng, buồn vui, lo lắng quá độ, khi thay đổi thời tiết, thay đổi môi trường và điều kiện sống…Dùng tăng liều lên 4 viên/lần, ngày 2 lần

- Uống trước bữa ăn 30 phút. Đợt dùng tối thiểu 2 tuần, một năm có thể dùng nhiều đợt.

Theo dieutri.vn

Thông tin tham khảo:
Chỉ định:

Dùng điều trị hỗ trợ : bệnh cơ tim, thiểu năng tuần hoàn, bệnh thiếu máu ở tim, tăng huyết áp động mạch, chứng loạn nhịp đi kèm thiểu năng tuần hoàn, ngoài ra thuốc còn được dùng để:
- chống lão hóa, tăng cường miễn dịch
- phòng và điều trị xơ vữa động mạch
- Hội chứng mệt mỏi kéo dài, suy giảm khả năng hoạt động thể chất do thiếu hụt coenzym Q10 đặc biệt ở người cao tuổi.

Tác dụng phụ:

Thuốc thường được dung nạp tốt. Hiếm khi xuất hiện các triệu chứng của tác dụng không mong muốn (khoảng 1,4%)như: buồn nôn, nôn, tiêu chảy, mất cảm giác khi ăn, đỏ da
Cảnh báo đặc biệt và thận trọng đặc biệt khi sử dụng: Trong quá trình điều trị có thể xuất hiện tăng không đáng kể nồng độ dehydrogenase và tranaminase trong máu.

Chú ý đề phòng:

Phụ nữ có thai và cho con bú: Tránh dùng cho phụ nữ có thai hoặc đang cho con bú vì độ an toàn chưa xác định.
ảnh hưởng lên khả năng lái xe và vận hành máy móc: thuốc không ảnh hưởng lên khả năng lái xe và vận hành máy móc
coenzym Q10 có thể làm tăng tác dụng của thuốc lợi tiểu, các thuốc glycosid trợ tim và nitrat.
Thuốc làm tăng tác dụng chống oxy hóa của vitamin E, thuốc có thể làm kéo dài thời gian tác dụng giảm huyết áp của enalapril và nitrendipin. coenzym Q10 có tác dụng đồng vận với L-canrnitin trong quá trình chuyển hóa và tuần hoàn. Thuốc có thể làm giảm nguy cơ xuất hiện các triệu chứng ảnh hưởng suy giảm lên cơ tim của các thuốc nhóm giải phóng adrenolytic bêta, kìm hãm tác dụng chống đông của warpharin. coenzym Q10 còn làm giảm độc tính của các kháng sinh chống ung thư thuộc nhón antracyclin.
Sử dụng quá liều: chưa có dữ liệu về việc Sử dụng quá liều coenzym Q10
Liều lượng:

Thuốc cần được uống sau khi ăn
Liều dùng cho người lớn và trẻ em trên 15 tuổi:
- điều trị hỗ trợ trong bệnh thuộc hệ tuần hòa: 60-80mg (2-6 viên)/ngày, chia làm 2-3 lần
- Chống lão hóa, tăng cường khả năng miễn dịch: 60-120 mg (2-4 viên)/ngày, chia làm 2-3 lần
- Vữa xơ động mạch: 30-300mg (1-10 viên)/ngày, chia làm 2-3 lần
- Hội chứng mệt mỏi kéo dài, suy giảm khả năng hoạt động thể chất: 60-120 mg (2-4 viên)/ngày, chia làm 2-3 lần. Hoặc theo chỉ định của bác sĩ.
Coenzym Q10 có thể dùng lâu dài, hiệu quả lâm sàn thường được thấy sau chu kỳ điều trị dài ngày. Sau chu kỳ dùng dài ngày, không nên dừng đột ngột, nếu không hỏi ý kiến bác sĩ.

ÐẶC TÍNH CỦA MỘT SỐ LOẠI THUỐC TRỊ CAO HUYẾT ÁP

Theo phân loại bệnh tăng huyết áp mới (the JNC 7 report) ta cần lưu ý đến giai đoạn tiền tăng huyết áp (prehypertension), thể hiện huyết áp trên 120-139 và huyết áp dưới 80-90, giai đoạn này cần phải thay đổi lối sống (ăn nhạt, vận động thể lực).

Có nhiều thuốc trị cao huyết áp đang được sử dụng ở nước ta, chia thành nhiều nhóm với một số đặc tính như sau:

1. Nhóm thuốc lợi tiểu: Gồm có Hydroclorothiazid, Indapamid, Furosemid, Spironolacton, Amilorid, Triamteren… Cơ chế của thuốc là làm giảm sự ứ nước trong cơ thể, tức làm giảm sức cản của mạch ngoại vi, dẫn đến làm hạ huyết áp. Dùng đơn độc khi bị huyết áp nhẹ, có thể phối hợp với thuốc khác khi cao huyết áp nặng thêm. Cần lựa chọn loại phù hợp do có loại làm thải nhiều kali, loại giữ kali, tăng acid uric trong máu, tăng cholesterol máu.

2. Nhóm thuốc tác động lên hệ thần kinh trung ương: Gồm có Reserpin, Methyldopa, Clonidin… Cơ chế của thuốc là hoạt hóa một số tế bào thần kinh gây hạ huyết áp. Hiện nay ít dùng do tác dụng phụ gây trầm cảm, khi ngừng thuốc đột ngột sẽ làm tăng vọt huyết áp.

3. Nhóm thuốc chẹn alpha: Gồm có Prazosin, Alfuzosin, Terazosin, Phentolamin… Cơ chế của thuốc là ức chế giải phóng noradrenalin tại đầu dây thần kinh (là chất sinh học làm tăng huyết áp), do đó làm hạ huyết áp. Có tác dụng phụ gây hạ huyết áp khi đứng lên (hạ huyết áp tư thế đứng), đặc biệt khi dùng liều đầu tiên.

4. Nhóm thuốc chẹn beta: Gồm có Propanolol, Pindolol, Nadolol, Timolol, Metoprolol, Atenolol, Labetolol, Acebutolol… Cơ chế của thuốc là ức chế thụ thể beta – giao cảm ở tim, mạch ngoại vi, do đó làm chậm nhịp tim và hạ huyết áp. Thuốc dùng tốt cho bệnh nhân có kèm đau thắt lưng, ngực hoặc nhức nửa đầu. Chống chỉ định đối với người có kèm hen suyễn, suy tim, nhịp tim chậm.

5. Nhóm thuốc đối kháng calci: Gồm có Nifedipin, Nicardipin, Amlodipin, Felodipin, Isradipin, Verapamil, Diltiazem… Cơ chế của thuốc là chặn dòng ion calci không cho đi vào tế bào cơ trơn của các mạch máu, vì vậy gây giãn mạch và từ đó làm hạ huyết áp. Dùng tốt cho bệnh nhân có kèm đau thắt ngực, hiệu quả đối với bệnh nhân cao tuổi, không ảnh hưởng đến chuyển hóa đường, mỡ trong cơ thể.

6. Nhóm thuốc ức chế men chuyển: Gồm có Captopril, Enalapril, Benazepril, Lisinopril, Perindopril, Quinepril, Tradola-pril… Cơ chế của thuốc là ức chế một enzym có tên là men chuyển angiotensin (angiotensin converting enzym, viết tắt ACE). Nhờ men chuyển angiotensin xúc tác mà chất sinh học angiotensin I biến thành angiotensin II và chính chất sau này gây co thắt mạch làm tăng huyết áp. Nếu men chuyển ACE bị thuốc ức chế (làm cho không hoạt động) sẽ không sinh ra angiotensin II, gây ra hiện tượng giãn mạch và làm hạ huyết áp. Thuốc hữu hiệu trong 60% trường hợp khi dùng đơn độc (tức không kết hợp với thuốc khác). Là thuốc được chọn khi bệnh nhân bị kèm hen suyễn (chống chỉ định với chẹn beta), đái tháo đường (lợi tiểu, chẹn beta). Tác dụng phụ: làm tăng kali huyết và gây ho khan.

7. Nhóm thuốc mới ức chế thụ thể angiotensin: Những thuốc dùng trị huyết áp thuộc các nhóm kể trên vẫn còn nhiều nhược điểm về mặt hiệu quả cũng như các tác dụng phụ, vì vậy việc nghiên cứu tìm những thuốc mới vẫn tiếp tục được đặt ra. Ðặc biệt, nhóm thuốc ức chế men chuyển xuất hiện từ đầu những năm 1980 (được công nhận là thuốc không thể thiếu trong điều trị cao huyết áp) đã thúc đẩy các nhà khoa học tìm ra những thuốc mới tác động đến men chuyển ACE. Các nghiên cứu gần đây nhận thấy nếu tác dụng chính vào men chuyển ACE, làm cho men này bất hoạt thì thuốc sẽ gây nhiều tác động phụ như ho khan (là tác dụng phụ khiến nhiều người bệnh bỏ thuốc không tiếp tục dùng). Nguyên do là vì men chuyển ACE không chỉ xúc tác biến angiotensin I thành angiotensin II gây tăng huyết áp mà còn có vai trò trong sự phân hủy một chất sinh học khác có tên là bradykinin. Nếu ức chế men ACE, bradykinin không được phân hủy ở mức cần thiết, sẽ thừa và gây nhiều tác dụng, trong đó có ho khan. Thay vì ức chế men ACE, hướng nghiên cứu mới là tìm ra các thuốc có tác dụng ngăn không cho angiotensin II gắn vào thụ thể của nó (angiotensin II receptors, type 1) nằm ở mạch máu, tim, thận, do đó sẽ làm hạ huyết áp. Vì thế, hiện nay có nhóm thuốc mới trị cao huyết áp là nhóm thuốc ức chế thụ thể angiotensin II (Angiotensin II receptors antagonists). Thuốc đầu tiên được dùng là Losartan, sau đó là Irbesartan, Candesardan, Valsartan… Nhóm thuốc mới này có tác dụng hạ huyết áp, đưa huyết áp về trị số bình thường, tương đương với các thuốc nhóm đối kháng calci, chẹn beta, ức chế men chuyển. Ðặc biệt, tác dụng hạ áp của chúng tốt hơn nếu phối hợp với thuốc lợi tiểu Thiazid. Lợi điểm của nhóm thuốc này là do không trực tiếp ức chế men chuyển nên gần như không gây ho khan như nhóm ức chế men chuyển, hoặc không gây phù như thuốc đối kháng calci. Tác dụng phụ có thể gặp là chóng mặt, hoặc rất hiếm là gây tiêu chảy. Chống chỉ định của thuốc là không dùng cho phụ nữ có thai hoặc người bị dị ứng với thuốc.

MỘT SỐ NGUYÊN TẮC CẦN TUÂN THỦ KHI DÙNG THUỐC ÐIỀU TRỊ TĂNG HUYẾT ÁP

Các thuốc thuộc những nhóm kể trên đều có ở nước ta. Ðể điều trị bằng thuốc, người bệnh cần đi khám và được bác sĩ điều trị chỉ định, hướng dẫn sử dụng thuốc. Bởi vì chỉ có bác sĩ mới nắm vững tính năng của thuốc, khám bệnh trực tiếp và sẽ lựa chọn loại thuốc thích hợp, chỉ dẫn các nguyên tắc dùng thuốc. Sự lựa chọn thuốc trị cao huyết áp sẽ tùy thuộc vào yếu tố nguy cơ của bệnh tim mạch, có sự tổn thương các cơ quan (như suy thận, suy tim, dây thất trái…), có kèm bệnh đái tháo đường… Ðặc biệt, các bác sĩ sẽ giúp bệnh nhân tuân thủ các nguyên tắc sau:

- Trước hết, dùng thuốc với liều thấp ban đầu và tăng liều dần dần với chỉ một loại thuốc. Khi mới bị tăng huyết áp, khuyến cáo mới khuyên nên dùng thuốc đầu tiên là nhóm lợi tiểu, đặc biệt là nhóm Thiazid.

- Nếu không hiệu quả mới kết hợp hai nhóm thuốc. Theo khuyến cáo mới (JNC 7), tuy mới bị bệnh nhưng khi huyết áp của người bệnh cao hơn mức cần phải đạt khá nhiều (huyết áp trên cao hơn 20mmHg, huyết áp dưới cao hơn 10mmHg), thì người bệnh cần được điều trị ngay với 2 thuốc phối hợp, thông thường có thuốc lợi tiểu.

- Nếu thuốc được chọn đầu tiên có hiệu quả kém và gây nhiều tác dụng phụ thì nên đổi nhóm thuốc khác, chứ không cần tăng liều hoặc kết hợp thêm thuốc thứ hai.

- Nên dùng loại thuốc cho tác dụng kéo dài, loại uống 1 lần trong ngày.

Xin lưu ý, các thuốc thuộc nhóm ức chế thụ thể angiotensin II hiện nay đã bắt đầu lưu hành ở nước ta, tuy chưa được dùng rộng rãi. Một số bệnh nhân được người thân từ nước ngoài gởi về thuốc loại này cứ tự tiện sử dụng mà không hỏi ý kiến bác sĩ đang trực tiếp điều trị. Dùng như thế là không đúng, vì theo trình bày ở phần trên, thuốc trị cao huyết áp có nhiều loại và vấn đề sử dụng khá phức tạp. Chỉ có bác sĩ điều trị mới là người có thẩm quyền chỉ định và hướng dẫn dùng thuốc thế nào cho an toàn và hiệu quả. Ðặc biệt, bác sĩ có thể quyết định có nên thay thuốc điều trị lâu nay bằng một thuốc mới hay không, chứ không nhất thiết luôn luôn phải dùng thuốc mới.

TS. DS. NGUYỄN HỮU ÐỨC (ÐH. Y Dược TPHCM)

Apotex [Nhan Tam]

Phân nhóm: Hệ Tim Mạch – Thuốc Chẹn Thụ Thể Bêta

Thành Phần: Propranolol HCl.

Chỉ Định: Liệt kê ở LD.

Liều Dùng: Cao HA khởi đầu: 40 mg x 2 lần/ngày, có thể tăng lên 80 mg x 2 lần/ngày. Đau thắt ngực khởi đầu 10-20 mg x 3-4 lần/ngày, có thể tăng lên mỗi 3-7 ngày để đạt hiệu quả; trung bình: 160 mg/ngày. Loạn nhịp tim 10-30 mg x 3-4 lần/ngày. Đau nửa đầu khởi đầu 40 mg x 2 lần/ngày, liều thường dùng có hiệu quả là 80-160 mg/ngày. Hẹp động mạch chủ dưới do phì đại 20-40 mg x 3-4 lần/ngày. Bướu tế bào ưa sắc 60 mg/ngày, chia làm nhiều lần trước khi phẫu thuật, dùng kèm với tác nhân ức chế thụ thể a. Trường hợp ác tính: 30 mg/ngày, chia làm nhiều lần.

Chống Chỉ Định: Co thắt phế quản, kể cả cơn hen phế quản. Viêm mũi dị ứng. Chậm nhịp xoang, block nhĩ thất độ 2 hay độ 3, shock do tim, suy thất phải thứ phát do cao HA phổi, suy tim xung huyết.

Thận Trọng: Tiền sử suy tim. Khi ngưng thuốc phải giảm liều từ từ trong 2 tuần, đặc biệt đối với bệnh nhân đau thắt ngực. Thuốc chẹn b có thể che lấp dấu hiệu & biến chứng của cường giáp tiến triển. Hội chứng Wolf-Parkinson-White, đang phẫu thuật, co thắt phế quản, hạ đường huyết hay tiểu đường, suy gan, phụ nữ có thai & cho con bú. Trẻ em < 12 t.

Phản Ứng Có Hại: Nghiêm trọng nhất là suy tim xung huyết & co thắt phế quản. Rối loạn tiêu hóa (biếng ăn, buồn nôn, nôn, tiêu chảy, đau bụng), lạnh đầu chi & làm nặng thêm hội chứng Raynaud, rối loạn giấc ngủ, hoa mắt, mệt mỏi…

Tương Tác Thuốc: Các thuốc ức chế loạn nhịp tim (procainamide, quinidine). Thuốc ức chế catecholamin như reserpine & guanethidine.

SĐK: V62-H12-05
Dạng thuốc: Viên nang
Đóng gói: Hộp 3 vỉ x 10 viên nang
Giá kê khai:
- Bán buôn:    150đ/viên
- Bán lẻ:    170đ/viên

Nhà sản xuất: Công ty cổ phần xuất nhập khẩu Y tế Domesco     Estore>
Nhóm Dược lý: Thuốc tim mạch
Thành phần:    Amlodipine
Hàm lượng:    5mg

Chỉ định:
Tăng huyết áp & thiếu máu cơ tim kèm đau thắt ngực ổn định.

Chống chỉ định:
Quá mẫn với dihydropyridine.

Tác dụng phụ:
Phù & đỏ bừng do giãn mạch (thường nhẹ hoặc trung bình). Thỉnh thoảng: chuột rút, tiểu lắt nhắt, tiểu đêm, ho, bất lực, suyễn, chảy máu cam, lo lắng & viêm kết mạc.
Chú ý đề phòng:

Phụ nữ có thai & cho con bú, người Xơ gan, Trẻ em không dùng.

Liều lượng:
- Người lớn: 5 mg x 1 lần/ngày, có thể tăng liều 10 mg/ngày nếu không đáp ứng điều trị sau 2 tuần.
- Người già & bệnh nhân xơ gan: cần chỉnh liều.