Bộ não con người gồm có chất trắng và chất xám với khoảng 14 tỷ tế bào (neuron) thần kinh. Từ 20 tuổi trở đi, trung bình mỗi ngày con người sẽ mất đi 3-5 vạn neuron. Việc lão hóa của các tế bào não, mắt cũng tuân theo quy luật chung “sinh, lão, bệnh, tử” của con người. Tuổi già mắt kém, tuổi già hay quên là những than phiền thường thấy ở người cao tuổi. Suy giảm thị thưc, sa sút trí tuê cũng là hậu quả của quá trình lão hóa tự nhiên mà con người khó tránh khỏi. Vậy giải pháp nào để có đôi mắt sáng khỏe và trí tuệ minh mẫn cho mọi người.

Theo các chuyên gia lão khoa, sự kết hợp giữa chế độ tập luyện, sinh hoạt và dinh dưỡng hợp lý sẽ góp phần kéo dài sự minh mẫn cho người cao tuổi

Ginko Biloba (cao Bạch Quả) – vị thuốc của người cao tuổi

Cao Bạch quả (Ginko Biloba) đã được ghi nhận trong sách thuốc cổ truyền Trung Hoa từ 2.800 năm trước Công nguyên với tác dụng bồi bổ trí nhớ. Với y học hiện đại, các kết quả nghiên cứu cũng cho thấy Ginko Biloba có tác dụng điều hòa mạch máu, chống sa sút trí tuệ, bồi bổ trí nhớ. Các nhà khoa học châu Âu đã chứng minh các thanh phần hóa học trong Cao Bạch Quả có tác dụng bổ não, chống lão hóa, giúp người cao tuổi phục hồi trí nhớ, trị chứng ngủ gật, hay cáu gắt.

Với tác dụng chống oxy hóa, tăng cường tuần hoàn máu đến các mô trong đó có mắt và não Ginko Biloba góp phần bảo vệ thị lực, hạn chế quá trình lão hóa ở mắt dẫn đến các bệnh mắt mãn tính ở người cao tuổi như đục thủy tinh thể, thoái hóa điểm vàng. Ginko Biloba từ lâu đã được sử dụng như một liệu pháp an toàn, rẻ tiền và là liều thuốc quý báu cho người cao tuổi.

Các vitamin và các chất chống oxy hóa, chống lão hóa

Các chuyên gia lão khoa đều cho rằng, một chế độ ăn uống cân bằng, hợp lý và khoa học đem lại lợi ích cho con người cả về sức khỏe và trí tuệ, cả về thể chất và tinh thần, giúp con người khỏe mạnh, trẻ lâu và minh mẫn hơn. Đặc biệt, với thị lực và trí óc nhóm các vitamin có khả năng chống oxy hóa, chống lão hóa có vai trò vô cùng quan trọng. Các tác nhân chống oxy hóa sẽ góp phần dọn sạch các gốc tự do – tác nhân chính gây nên sự lão hóa trong cơ thể, tiêu diệt các tế bào.

Vitamin E và Kẽm được biết đến là hai chất chống oxy hóa mạnh, cần được bổ sung hàng ngày cho cơ thể. Vitamin E có thể chống lại các bệnh về tim mạch, cái thiện sự lưu thông của máu đến não. Vitamin E và Kẽm ngăn cản oxy hóa các thành phần thiết yếu trong tế bào, bảo vệ màng tế bào. Vitamin E và Kẽm bảo vệ các tế bào thị giác, giúp ngăn ngừa một số bệnh mắt mãn tính ở người gia như đục thủy tinh thể, thoái hóa điểm vàng.

Có 2 loại carotene thiết yếu cho mắt là Lutein & Zeaxanthin, vừa là dưỡng chất cho mắt, vừa có vai trò chống oxy hóa, lọc tia tử ngoại bảo vệ mắt.. Nghiên cứu củà nhà khoa học Chasan và cộng sự  đã cho thấy sử dụng Lutein và Zeaxanthin thường xuyên giúp giảm 22% nguy cơ mắc đục thủy tinh thể. Một kết quả nghiên cứu khác của nhà khoa học Moeller (2006) cũng cho thấy việc sử dụng Lutein và Zeaxanthin giúp giảm 43% nguy cơ mắc thoái hóa võng mạc do tuổi tác. Hai caroten này cơ thể không thể tự tổng hợp được mà phải bổ sung từ bên ngoài thông qua thực phẩm, thực phẩm chức năng hoặc thuốc để bảo vệ mắt và ngăn ngừa nguy cơ mắc các bệnh mắt nguy hiểm ở người cao tuổi.

Nguồn: Suckhoedoisong.vn

Khi nào được gọi là táo bón?

Ở nhiều người, táo bón chỉ đơn thuần có nghĩa là ít đi đại tiện. Tuy nhiên, đối với một số người khác táo bón có nghĩa là phân cứng, phân khô đi đại tiện phải gắng sức rặn, hay là cảm giác còn phân trong ruột sau khi đi đại tiện. Số lần đi đại tiện thường giảm dần theo tuổi. Trong thực tế có thể hiểu được gọi là bị táo bón khi quá 3 ngày chưa đi ngoài hoặc đi ngoài dưới 3 lần trong một tuần, có thể có từng cơn đau quặn bụng, phân rắn, mỗi khi đi ngoài phải rặn mạnh.

Ảnh minh họa (nguồn Internet)

Nguyên nhân gây táo bón

Có rất nhiều nguyên nhân gây nên tình trạng táo bón như: do dùng thuốc, do thói quen, do chế độ ăn, bệnh lý toàn thân hoặc tổn thương thực thể tại ống tiêu hóa. Tuy nhiên, với người cao tuổi, thường gặp ở một số nguyên nhân sau:

Ít vận động: Hầu hết người cao tuổi đã nhận thức được vận động làm cho mọi cơ quan của cơ thể hoạt động đều đặn, nhưng có những trường hợp vì lý do nào đó ít vận động, ví dụ như: đau khớp gối mạn tính, đau lưng, chân yếu khó đi lại thì rất dễ xảy ra táo bón.

Do uống ít nước: Hiện tượng này thường gặp ở hầu hết người cao tuổi, nhất là những người có bệnh lý ở hệ thống thận tiết niệu hoặc các cụ ông có u xơ tiền liệt tuyến càng làm nảy sinh tâm lý không muốn uống nước.

Do chế độ dinh dưỡng không hợp lý: Đặc biệt là chế độ ăn ít rau xanh và hoa quả tươi, một số khác là do yêu cầu trong điều trị một bệnh nào đó nhưng người bệnh lại kiêng khem quá mức; ăn ít hoặc chán không muốn ăn nên chất cặn bã ít, phân ít không tạo được phản xạ co bóp của đại tràng; một số người cao tuổi khác lại ăn những loại thức ăn có nhiều chất béo như: bơ, sữa, đường tinh chế và thức ăn ít chất xơ, ăn nhiều chất cay, nóng.

Do tác dụng phụ của thuốc: Như thuốc có chất tannin, thuốc chống trầm cảm, thuốc bao bọc niêm mạc dạ dày có chứa nhôm, lạm dụng một số thuốc có tác dụng nhuận tràng, do dùng nhiều quá không có tác dụng nhuận tràng như mong muốn.

Ngoài ra, còn một nguyên nhân cần hết sức lưu tâm ở người cao tuổi, đó là các tổn thương thực thể ở ống tiêu hóa hoặc cơ quan lân cận nhất là bệnh lý ung thư đại trực tràng hoặc các tổn thương khác làm chít hẹp lòng đại tràng.

Chẩn đoán thế nào?

Ngoài một số nguyên nhân gây táo bón do ăn uống, lối sống…, người cao tuổi bị táo bón cần đến bác sỹ để được chẩn đoán nguyên nhân gây bệnh. Ngày nay, người ta có thể sử dụng một số biện pháp sau để chẩn đoán nguyên nhân như:

Chụp X quang đại tràng động bằng viên Sitzmarks.

Chụp X-quang trực tràng hoạt động.

Siêu âm nội soi lòng hậu môn trực tràng.

Đo áp lực cơ vòng hậu môn.

Ðiều trị và dự phòng

Phải tìm ra nguyên nhân gây táo bón để điều trị theo nguyên nhân. Ngoài việc điều trị căn nguyên, nếu táo bón do các nguyên nhân khác thì có thể điều trị bằng cách:

Nếu do phản ứng phụ của thuốc thì có thể đề nghị bác sỹ cho dừng thuốc hoặc đổi thuốc khác.

Rau củ và ngũ cốc có nhiều chất xơ giúp tiêu hóa tốt.

Đặc biệt nên chú ý đến sữa chua và các sản phẩm từ rong biển là những món ăn được khuyến khích cho mọi trường hợp táo bón. Thông thường, chỉ cần cải thiện chế độ ăn là có thể chống táo bón. Bên cạnh đó cần chú ý uống đủ nước, thông thường với người cao tuổi lượng nước cần thiết vào khoảng 2 lít/ ngày.

Thể dục, vận động: Hoạt động đi đại tiện cần sự phối hợp của nhiều nhóm cơ ở vùng bụng.  Do đó,  năng vận động thân thể để gia tăng nhu động ruột và gia tăng trương lực cơ sẽ giúp cải thiện hoạt động ở ruột già.  Cách vận động đơn giản nhất là đi bộ, đi khoảng 30 phút mỗi ngày.  Đi từ chậm đến nhanh dần tuỳ theo điều kiện sức khoẻ của mỗi người.  Ngoài ra, người già nên thường xuyên xoa bóp.  Có thể áp 2 bàn tay vào nhau xoa chậm xoay tròn chung quanh vùng rốn để vừa có tác dụng kích thích tiêu hoá ở dạ dày vừa gia tăng nhu động ruột ở vùng ruột già.  Mỗi ngày nên thực hành 2 lần, mỗi lần xoa từ 5 đến 10  phút.

Tạo thói quen đi đại tiện: Hoạt động đi đại tiện là một hoạt động sinh lý có tính phản xạ thần kinh.  Do đó, cần bồi dưỡng thói quen bằng cách đi đại tiện theo một giờ nhất định trong ngày.  Cũng vì lý do này, mỗi khi có cảm giác cần đi đại tiện, không nên nín nhịn.

Cuối cùng là việc sử dụng thuốc nhuận tràng, có rất nhiều thuốc nhuận tràng khác nhau tuỳ theo cơ chế tác dụng khi sử dụng các thuốc này nên có chỉ định của bác sỹ.

Chất xơ và chất nhầy: Loại này bao gồm sợi thức ăn hoặc chất nhầy lấy từ tảo biển trong đó thạch agar agar hay được dùng. Các thuốc này có tác dụng làm tăng thể tích phân và ngấm nước, được dùng để trị các chứng táo bón vô căn. Chống chỉ định trong các trường hợp nghi tắc ruột cơ học, loét hành tá tràng, cắt đoạn dạ dày.

Thuốc nhuận tràng và làm mềm phân: Dầu vaselin hoặc paraphin có tác dụng xổ cơ học bằng cách ngăn chặn sự hấp thu nước. Trong trường hợp trào ngược dạ dày thực quản, không dùng thuốc này trước khi đi ngủ để phòng dịch trào ngược vào đường hô hấp.

Các thuốc nhuận tràng thẩm thấu: Mục đích làm tăng áp lực thẩm thấu trong lòng ruột kéo theo nước vào trong lòng ruột từ đó làm tăng lượng nước trong phân giúp bài tiết và tống xuất phân ra ngoài. Đại diện của nhóm thuốc này là macrogol (biệt dược forlax, fortrans), thường dùng để chuẩn bị soi đại tràng bằng cách cho uống với 2 – 3 lít nước, ngoài ra cũng được sử dụng trong điều trị táo bón mạn tính. Thuốc chống chỉ định ở các bệnh nhân viêm loét đại trực tràng, tắc ruột, ung thư trực tràng, mất nước, suy tim.

Các thuốc nhuận tràng kích thích nhu động: Đó là các acid ricinoleic, acid mật, dẫn xuất diphenylmethan, tác dụng qua nhiều cơ chế khác nhau. Đáng ý trong nhóm thuốc này có anthraquinolic  gồm các sản phẩm tự nhiên là các aglycol của cây cascara, Rhubarbe… những thuốc xổ thực vật này không hấp thu ở ruột non, chúng chỉ hoạt động khi đến đại tràng, gia tăng sự tống phân bằng cách kích thích tiết prostaglandin nội sinh, tuy nhiên thuốc bị phân huỷ bởi các vi khuẩn ở đại tràng nên các thuốc này mất tác dụng khi dùng kháng sinh diệt vi khuẩn chí ở ruột.

Thuốc nhuận tràng tác dụng tại chỗ: Các thuốc này làm phóng thích khoảng 50 – 100ml dịch trong lòng trực tràng và gây kích thích phản xạ đại tiện. Ngoài ra có thể sử dụng thụt tháo với các chất nhày hoặc thụt tháo vi lượng, thường hay dùng để chuẩn bị nội soi đại trực tràng, hoặc cho táo bón khi nằm lâu để làm mềm phân, tuy nhiên không được dùng kéo dài.

Táo bón là một triệu chứng thông thường trong cuộc sống, đa số người cho rằng nó không phức tạp và đã coi nhẹ triệu chứng, tự điều trị vì nghĩ rằng chỉ cần sử dụng thuốc nhuận tràng là đủ. Tình trạng đó kéo dài sẽ dẫn đến nhiều hậu quả như bị trĩ, sa niêm mạc trực tràng… Thói quen tốt nhất là nên đi khám bệnh để được tìm ra nguyên nhân và điều trị đúng tránh tình trạng lạm dụng thuốc nhuận tràng.

ThS. Nguyễn Vân Anh

Nguồn: Suckhoedoisong.vn

]]> http://suckhoe365.net/2012/02/b%e1%bb%87nh-tim-%e1%bb%9f-ng%c6%b0%e1%bb%9di-cao-tu%e1%bb%95i-va-ch%e1%ba%bf-d%e1%bb%99-an-u%e1%bb%91ng/feed/ 0 http://suckhoe365.net/2012/02/chuy%e1%bb%87n-yeu-v%e1%bb%9bi-ng%c6%b0%e1%bb%9di-b%e1%bb%8b-b%e1%bb%87nh-tim/ http://suckhoe365.net/2012/02/chuy%e1%bb%87n-yeu-v%e1%bb%9bi-ng%c6%b0%e1%bb%9di-b%e1%bb%8b-b%e1%bb%87nh-tim/#comments Thu, 16 Feb 2012 09:20:17 +0000 admin http://suckhoe365.net/?p=18440 Theo hướng dẫn mới của Hiệp hội tim mạch Hoa Kỳ thì phần lớn bệnh nhân tim mạch vẫn có thể hoạt động tình dục nếu an toàn và điều độ.

Bác sĩ Tara Narula ở bệnh viện Lenox Hill (Mỹ) cho biết: Quả là một điều rất khó đối với bệnh nhân bị đau tim hoặc đã phẫu thuật tim khi được hỏi “Họ phải đợi bao lâu để có thể có trở lại với đời sống tình dục bình thường?” Bệnh nhân tim rất ngại làm “chuyện ấy”.

Tuy nhiên, lần đầu tiên, Hiệp hội tim mạch Hoa Kỳ đã cố gắng trả lời những thắc mắc về vấn đề này bằng một bộ hướng dẫn mới.

Theo đó, bệnh nhân bị bệnh tim nặng, có biểu hiện các triệu chứng bệnh khi ngủ nên hoãn quan hệ tình dục tới khi bệnh tình ổn định.

Hiểu một cách đơn giản, bệnh tim vẫn là an toàn để quan hệ tình dục khi bệnh nhân có thể đi bộ nhanh hoặc đi lên, xuống cầu thang giữa hai tầng nhà mà không bị đau ngực, nhịp tim bất thường hoặc thở dốc.

Theo hướng dẫn thì sau cơn đau tim, nguy cơ tử vong hoặc lên cơn đau tim khác sau cuộc “yêu” là thấp, chỉ khoảng 2-3 trường hợp/100.000 bệnh nhân tim.

Tuy nhiên, hướng dẫn khuyến nghị rằng những bệnh nhân sống sót sau cơn đau tim cần đợi ít nhất là 1 tuần mới nên có quan hệ tình dục lại.

Mặc dù quan hệ tình dục nói chung là an toàn vài ngày sau khi tiến hành phẫu thuật ít xâm lấn để thông huyết khối song những bệnh nhân phải phẫu thuật bắc cầu động mạch vành hoặc trải qua ca đại phẫu tim khác thì nên đợi ít nhất 6-8 tuần mới nên có quan hệ tình dục trở lại.

Tuyết Nhung
Theo Medwire

ĐL chỉ là một triệu chứng nhưng gây không ít phiền toái cho người bệnh.

Những cách hiểu sai về đau lưng

 

Nguyên nhân gây ĐL ở NCT

ĐL có hai nguyên nhân cơ bản:

ĐL do tác động cơ học: đây là loại ĐL hay gặp ở lứa tuổi đã trưởng thành và đặc biệt là NCT như: thoái hóa cột sống, thoát vị đĩa đệm, gai đôi cột sống… Thoái hóa cột sống thường hay xảy ra ở vị trí sụn khớp và đĩa đệm, bởi do hiện tượng trọng lực của cơ thể quá nặng tác động hàng ngày lên cột sống và cả tác động của trọng lực đè lên vai gáy rồi tác động xuống hệ thống đốt sống (ví dụ như ngồi làm việc nhiều giờ không vận động). Khi cột sống bị thoái hóa thì triệu chứng ĐL được thể hiện khá sớm. Ngoài các nguyên nhân do thoái hóa cột sống thì có những nguyên nhân thuộc về cơ học như: mang vác nặng, thay đổi tư thế đột ngột hoặc bưng, bê không cân xứng…

NCT cũng đừng quên đi khám bệnh định kỳ để được theo dõi bệnh một cách liên tục đề phòng bệnh ĐL tái phát.

ĐL do hiện tượng viêm: trong các nguyên nhân gây viêm có thể xảy ra ngay tại cột sống như: viêm đĩa đệm, lao cột sống, ung thư cột sống, viêm khớp cùng chậu… Cũng có nhiều trường hợp ĐL nhưng lại do viêm nhiễm ở một cơ quan khác trong cơ thể như: viêm phần phụ ở nữ giới (viêm tiểu khung, viêm buồng trứng…), viêm dạ dày – tá tràng, viêm tiết niệu (do sỏi hoặc do vi khuẩn)… Các loại bệnh trên thường gây ĐL một cách âm ỉ, đặc biệt hay xảy ra vào ban đêm và ĐL cùng một lúc với các triệu chứng chính của bệnh (ví dụ như người bị đau dạ dày, sỏi tiết niệu). Những nguyên nhân này cũng thường gặp ở NCT nhiều hơn người trẻ tuổi.

Chẩn đoán nguyên nhân ĐL

ĐL chỉ là một triệu chứng của nhiều bệnh. Trước hết, người bị ĐL nên xem ĐL có từ bao giờ và có những hiện tượng gì liên quan đến ĐL hay không? ĐL vào thời gian nào trong ngày, đau có liên tục không, cơn đau có dữ dội hay âm ỉ? Ngoài ĐL còn có triệu chứng nào liên quan như: tiểu buốt, tiểu dắt, tiểu són, nước tiểu có máu, nước tiểu đục hoặc sau mang vác nặng; bưng bê vật nặng, sai tư thế (nhất là NCT hay chăm sóc cây cảnh bưng bê chậu cảnh sai tư thế, quá nặng…).

Có thể tự tìm thấy một số dấu hiệu hoặc hiện tượng có khả nghi nhưng không nên tự chẩn đoán bệnh khi không có chuyên môn thực sự về y tế, mà nên đi khám bệnh ở những cơ sở y tế có đủ điều kiện và trang thiết bị chẩn đoán. Khi đến khám, bệnh nhân cần nói rõ cho thầy thuốc biết những hiện tượng ĐL và các biểu hiện kèm theo như vừa nêu ở phần trên. Bác sĩ có thể cho làm các xét nghiệm có liên quan, ví dụ như nghi thoái hóa cột sống, lồi đĩa đệm thì có thể cho chụp X-quang, chụp cắt lớp vi tính, chụp cộng hưởng từ; khi nghi do sỏi đường tiết niệu ngoài chụp X-quang ổ bụng, thầy thuốc sẽ cho siêu âm hệ thống niệu (thận, niệu quản, bàng quang), làm xét nghiệm về nước tiểu…

Biện pháp khắc phục ĐL

Khi biết rõ nguyên nhân gây ĐL, thầy thuốc sẽ có chỉ định cụ thể trong điều trị. Khi giải quyết được nguyên nhân thì triệu chứng ĐL cũng biến mất, ví dụ thấy sỏi đường tiết niệu có thể dùng các kỹ thuật thích hợp để tán sỏi hay mổ lấy sỏi (mổ nội soi hay mổ phanh…). Tuy vậy, cũng có nhiều trường hợp mặc dù biết rõ căn nguyên nhưng giải quyết triệt để căn nguyên đó lại không hề đơn giản. Ví dụ như thoái hóa cột sống, lồi đĩa đệm. Nhiều nhà chuyên môn khuyên rằng, khi biết rõ nguyên nhân gây ĐL thì cần tìm mọi cách để giải quyết nguyên nhân và sau khi đã điều trị khỏi chứng ĐL thì không nên để tái phát nguyên nhân đó, bởi vì theo họ, nếu để tái phát thì ĐL còn tăng hơn nhiều lần so với trước.

Ngoài việc tìm căn nguyên để điều trị, các việc làm khác hỗ trợ cũng rất cần thiết như tập thể dục nhẹ nhàng tùy theo sức và bệnh của mình. Các động tác đi bộ hoặc tập thể dục cho người thoái hóa cột sống cũng rất cần tham khảo ý kiến của bác sĩ điều trị, theo dõi sức khỏe cho mình.

Việc dùng thuốc để điều trị căn nguyên gây ĐL không phải tùy tiện mà cần tuân thủ y lệnh một cách tuyệt đối của bác sĩ. Tuyệt đối không được tự mua thuốc để điều trị hoặc cùng một lúc cả thuốc Tây y lẫn Đông y. Trong điều kiện cho phép, có thể điều trị Đông – Tây y kết hợp, ví dụ như uống thuốc Tây y kết hợp xoa bóp, châm cứu, bấm huyệt hoặc vật lý liệu pháp. NCT cũng đừng quên đi khám bệnh định kỳ để được theo dõi bệnh một cách liên tục đề phòng bệnh ĐL tái phát.

Theo PGS.TS.BS. BÙI KHẮC HẬU – Sức khỏe & Đời sống

]]> http://suckhoe365.net/2012/02/ch%e1%bb%a9ng-dau-l%c6%b0ng-%e1%bb%9f-ng%c6%b0%e1%bb%9di-cao-tu%e1%bb%95i/feed/ 0 http://suckhoe365.net/2012/02/cach-phong-b%e1%bb%87nh-ph%e1%bb%95i-%e1%bb%9f-ng%c6%b0%e1%bb%9di-cao-tu%e1%bb%95i/ http://suckhoe365.net/2012/02/cach-phong-b%e1%bb%87nh-ph%e1%bb%95i-%e1%bb%9f-ng%c6%b0%e1%bb%9di-cao-tu%e1%bb%95i/#comments Mon, 06 Feb 2012 02:49:56 +0000 admin http://suckhoe365.net/?p=18022 Người cao tuổi không nên làm việc quá sức. Cần chú ý phòng chống lạnh tốt, không nên chủ quan để cơ thể bị nhiễm lạnh đột ngột.

Các thống kê lâm sàng cho hay bệnh phổi rất thường gặp ở những người cao tuổi, và cũng dễ nặng lên hơn so với người trẻ. Có khi chỉ viêm long mũi họng nhẹ nhưng dễ nặng lên thành viêm phế quản. Mà viêm phế quản ở người cao tuổi thường kéo dài hơn, dễ tái phát hơn, dễ tiến triển thành mạn tính, kể cả giãn phế quản…

Phổi lão hóa quy luật tất yếu

Nhờ có sự chênh lệch áp suất sự trao đổi khí ở phế nang xảy ra thường xuyên liên tục. Chênh lệch áp suất giữa phế nang và môi trường không khí bên ngoài cơ thể thường xuyên được tạo ra là do hoạt động của các cơ hô hấp. Nhưng khi cơ thể về già phổi lão hóa thì sự trao đổi khí có những trục trặc.

Biến đổi của phổi theo tuổi tác rất rõ, nói một cách khác khi tuổi càng cao, phổi càng có sự lão hóa rõ rệt: phổi bị giảm cả về khối lượng và thể tích, lại ít di động. Vách phế nang - mao mạch thường bị teo, mô tạo keo dần dần thay thế cho những mao mạch đã bị thưa đi, độ đàn hồi thành phế nang giảm, khiến cho khí qua lại không được dễ dàng, hậu quả là dung tích sống của phổi bị giảm nhiều.

Với người Việt Nam, theo một số tính toán thì dung tích sống của nam giới lúc 25 tuổi là 3,82 lít; lúc 60-64 tuổi chỉ còn 2,75 lít. Đó là do giảm khả năng di động của lồng ngực và lực cơ hô hấp, cũng như khả năng lưu thông khí của phế quản và độ đàn hồi của phổi. Hậu quả tất yếu của những biến đổi này gây nên giảm thông khí tối đa và dự trữ không khí phổi. Sự suy giảm không khí phổi dễ đưa đến tích tụ nhiều bụi ở phổi, các lông chuyển trên bề mặt các tế bào biểu mô phế quản suy yếu không đủ khả năng đưa bụi và dị vật ra khỏi đường hô hấp, tăng nguy cơ bị các bệnh viêm nhiễm phế quản và phổi.

Người cao tuổi cần sống trong bầu không khí trong lành ít khói, bụi...

Một số người cao tuổi có thể trước đây nghỉ ngơi yên tĩnh, không khí trong lành, giữ gìn sức khỏe tốt thì không có biểu hiện gì. Nhưng qua một đợt nhiễm lạnh, nhiễm khuẩn phổi là bệnh vượng ngay – suy hô hấp sẽ bộc lộ rõ – khó thở, thở nhanh và nông, mạch nhanh… T

hở nhanh, mạch nhanh là một cơ chế tự nhiên của cơ thể nhằm bù đắp sự thiếu hụt ôxy, nhưng vì phổi đã lão hóa nên việc đó lại trở thành phản tác dụng. Thở nhanh nhưng là thở nông nên sự thông khí chỉ đạt tới vùng phế quản, không giúp được gì cho việc trao đổi khí ở phế nang, có rất ít thời gian để hồng huyết cầu tiếp xúc với không khí, độ bão hòa ôxy máu động mạch bị giảm sút nghiêm trọng do đó càng làm tăng sự thiếu ôxy máu ở các mô, càng cảm thấy thiếu thở.

Cần lưu ý bệnh viêm phổi

Ở miền Bắc nước ta, mùa đông và đông – xuân có nhiều đợt gió mùa đông bắc tràn về, thời tiết rất giá lạnh. Trong các bệnh nguy hiểm thường gặp ở người cao tuổi trong mùa lạnh cần đặc biệt chú ý đến bệnh viêm phổi.

Bệnh thường có xu hướng nặng hơn ở người trên 65 tuổi bởi sức chống đỡ của cơ thể kém, phổi lão hóa rõ, đa số là gầy yếu, ăn ít, ngủ ít. Hoặc nặng hơn, ở những người mắc các bệnh mạn tính như đái tháo đường, các tình trạng bệnh lý phải nằm lâu, hoặc những người có cấu trúc phổi – phế quản tổn thương như: bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, giãn phế quản, xơ phổi…

Thủ phạm gây viêm phổi ở người cao tuổi vẫn là những vi khuẩn, virus sẵn có ở mũi họng, lợi dụng lúc cơ thể bị suy yếu vì nhiễm lạnh, sức chống đỡ kém, chúng vào đường hô hấp và gây bệnh.

Đặc biệt ở thời kỳ đầu bệnh viêm phổi người cao tuổi, tiến triển thường âm thầm lặng lẽ, triệu chứng của bệnh rất nghèo nàn dễ bị bỏ qua ở giai đoạn sớm, đến khi bệnh đã rõ nghĩ đến viêm phổi thì đã nặng. Nếu không được điều trị tích cực sẽ nảy sinh những biến chứng nguy hiểm đến tính mạng. Bởi vậy, cần chú ý phát hiện sớm và chữa sớm ngay khi bệnh mới có những biểu hiện nhẹ như sốt nhẹ, gai gai rét, mệt, khạc đờm, ho húng hắng, thiếu thở… phải tới bệnh viện khám ngay để xác định bệnh và điều trị kịp thời, tránh không để bệnh tiến triển nặng.

Phòng bệnh thế nào?

Người cao tuổi không nên làm việc quá sức. Cần chú ý phòng chống lạnh tốt, không nên chủ quan để cơ thể bị nhiễm lạnh, nhất là nhiễm lạnh đột ngột. Không bất chợt ra nơi lộng gió nhất là khi cơ thể đang ra nhiều mồ hôi. Cẩn thận khi phải ra vào những nơi có máy điều hoà nhiệt độ, để không bị nóng lạnh xáo trộn xảy ra quá nhanh, cơ thể không thích nghi kịp. Những hôm lạnh ẩm gió nhiều nên hạn chế tối đa việc đi ra ngoài.

Cần sống trong bầu không khí trong lành ít khói, bụi… Không hút thuốc lào, thuốc lá, nếu nghiện thuốc thì phải tích cực cai nghiện cho bằng được. Bởi khói thuốc có thể làm tê liệt các lông chuyển trên bề mặt các tế bào biểu mô phế quản, chuyển động rối loạn không đẩy bụi và chất nhầy lên được. Sức đề kháng của niêm mạc đường hô hấp cũng bị giảm sút nghiêm trọng, các tế bào bạch cầu, đại thực bào hoạt động kém hiệu quả, làm cho phế quản dễ bị nhiễm khuẩn.

Cần chú ý giữ vệ sinh răng miệng. Thường xuyên đánh răng sau khi ăn và trước khi ngủ để tránh nhiễm trùng răng miệng. Nếu có các ổ nhiễm khuẩn ở răng miệng, tai mũi họng, cần tích cực điều trị để tránh vi khuẩn lan xuống đường hô hấp dưới.

Cần chủ động nâng cao sức đề kháng: Tăng cường khẩu phần với chế độ dinh dưỡng đủ năng lượng, cân đối về thể chất để có sức chống lạnh. Cần tập thể dục đều đặn. Đặc biệt là cần tập thở đều, thở sâu thành thói quen, tốt nhất là theo phương pháp thở bụng. Cách thở đó là: không nhúc nhích hai vai, thở nhẹ nhàng không phì phò, chậm rãi. Thót bụng thở ra hết sức, khi bụng thót hết, ngừng thở, cho bụng phình lên một cách tự nhiên nhẹ nhàng để thở vào. Khi bụng phình lên hết, ngừng một tý, rồi lại thở ra. Làm 4-5 phút rồi nghỉ. Ngày tập 5-7 lần hoặc nhiều hơn càng tốt, có thể ngồi hoặc nằm đều tập được. Tập thở được thường xuyên sẽ có tác dụng rất tốt phục hồi chức năng hô hấp.

Nếu bị ho nhiều thì có thể dùng thuốc giảm ho, nhưng không lạm dụng các thuốc có chứa opium, các thuốc an thần ức chế trung tâm hô hấp, gây suy hô hấp. Nếu có điều kiện nên tiêm phòng vaccin chống phế cầu, vaccin phòng chống cúm, một số thuốc tăng cường miễn dịch nhằm tăng sức đề kháng của niêm mạc đường hô hấp.

Theo BS Vũ Hướng Văn - Sức khỏe & Đời sống

Sức khỏe tâm thần là một phần quan trọng trong sức khỏe tổng thể và chúng ta thường ít chú ý tới. Hãy để tâm trí bạn luôn được hoạt động và kích thích bằng cách tham gia một lớp học ngôn ngữ, câu lạc bộ sách hay chơi các trò chơi kích thích não bộ.

Tập thể dục hoặc bắt đầu một hoạt động thể chất mới

Những người lớn tuổi nên tham gia các lớp học như yoga, thái cực quyền. Nó không chỉ giúp tăng cường sức khỏe thể chất mà còn giúp gặp gỡ và mở rộng quan hệ xã hội.

Ăn nhiều thực phẩm tươi hơn

Các thực phẩm chế biến sẵn rất thuận tiện để sử dụng trong bữa ăn song chúng thường gắn liền với những vấn đề về sức khỏe. Hãy thay thế những thực phẩm không lành mạnh này bằng các thực phẩm, rau củ tươi sống và bạn sẽ thấy những khác biệt rõ ràng.

Tạo môi trường nhà ở an toàn hơn

Theo Trung tâm Phòng ngừa Bệnh tật Mỹ, 1/3 người già độ tuổi trên 65 bị ngã mỗi năm. Rất nhiều trường hợp ngã có thể phòng ngừa được, đặc biệt nếu chúng ta áp dụng những mẹo đảm bảo an toàn cho nhà ở như đảm bảo ánh sáng đủ gần giường ngủ, che những gờ sắc bằng thảm hoặc vải mềm…

Lên lịch kiểm tra sức khỏe thường xuyên

Tuổi cao thường gắn liền với các nguy cơ bệnh tật và các biến chứng khác như cao huyết áp, loãng xương… Đảm bảo rằng bạn lên lịch kiểm tra sức khỏe hàng năm để phát hiện sớm và phòng ngừa các vấn đề sức khỏe.

Quỳnh Chi Theo SK

Ảnh minh họa.

Nhiều người già thường cảm thấy các sản phẩm công nghệ cao rất khó học hỏi.

Tuy nhiên, trên thực tế tuổi càng lớn càng cần phải tiếp thu một số lĩnh vực mới mẻ. Ví dụ người già hàng ngày lướt web xem tin tức hoặc xem lại những thành quả nghiên cứu của bản thân có thể giúp phòng chống sự lạc hậu về kiến thức, giúp bản thân tự tin hơn. Ngoài ra, công cụ chat, mạng xã hội giúp người già thường xuyên duy trì mối quan hệ với con cháu và bạn bè.

Đặc biệt việc viết blog, tìm kiếm dữ liệu, đánh chữ sẽ giúp cho tế bào não được huy động một cách tối đa, qua đó làm chậm lại quá trình lão hóa của não và giúp phòng chống hiệu quả sự phát sinh chứng bệnh mất trí nhớ ở người già.

Để có thể tự tin khi chơi các trò chơi trên máy tính và sử dụng thành thạo các công cụ tìm kiếm và nói chuyện trên mạng, người già cần phải hỏi han con cháu, không nên có tâm lý sợ sệt.

Ngoài ra, bậc con cháu cần phải động viên khuyến khích và hướng dẫn ông bà, cha mẹ học tập những kỹ năng thao tác máy tính đơn giản, giúp cho họ dễ dàng tiếp thu và sử dụng.

Theo Vietnam+