đ

Tập đi bộ 20 phút mỗi ngày tốt cho tim mạch, ngăn ngừa đột quỵ

Đi bộ 20 phút mỗi ngày. Dù công việc bận đến đâu, chỉ cần dành 20 phút đi bộ (ngay cả khi chia thành 2 lần 10 phút) cũng quý. Giá trị của nó ở chỗ: Đi bộ tổng cộng 2 giờ một tuần có thể cắt giảm nguy cơ đột quỵ tới 30%, theo một nghiên cứu gần 40.000 phụ nữ Mỹ, được thực hiện trong khoảng thời gian 12 năm. Nếu đi bộ cường độ cao (tức vừa đi vừa có thể nói chuyện nhưng không hát được), cơ hội còn có thể giảm gần 40%.

Phân biệt buồn và trầm cảm. Một nghiên cứu mới với 80.000 phụ nữ chỉ ra rằng trầm cảm làm tăng khả năng bị đột quỵ tới 29%. Tại sao? Phụ nữ bị trầm cảm có xu hướng hút thuốc, tăng cân và ít tập thể dục hơn, cộng thêm họ dễ gặp các vấn đề y tế không kiểm soát được như huyết áp cao và bệnh tiểu đường – các bệnh liên quan đến tăng nguy cơ đột quỵ. Trong khi đó, các dấu hiệu của trầm cảm là một thời gian dài rơi vào các cảm giác buồn, lo sợ, “trống rỗng”, vô vọng, tội lỗi, cáu kỉnh, mệt mỏi, hết quan tâm đến những điều từng thích, không thể tập trung, mất ngủ, ăn quá nhiều hoặc mất cảm giác ngon miệng, có ý nghĩ tự tử, bị đau nhức kéo dài ngay cả khi đã điều trị…

Ngủ độ 7 tiếng mỗi đêm. Li bì hơn 10 tiếng một đêm có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ lên đến 63% so với kéo dài giấc ngủ khoảng 7 tiếng, các nhà khoa học Đại học Harvard cho biết như vậy. Và nếu ai đó gây tiếng ồn khi ngủ – tức chứng ngáy ngủ, nghiên cứu trên cũng chỉ ra người đó có khả năng phát triển hội chứng trao đổi chất, một trong các điều kiện làm tăng nguy cơ đột quỵ, cũng như bệnh tim và bệnh tiểu đường.

Thận trọng với bệnh đau nửa đầu. Những phụ nữ hay bị đau nửa đầu, đặc biệt đi kèm với hiện tượng thấy lóe lên những điểm sáng thường liên quan đến nguy cơ đột quỵ cao hơn. Nguyên nhân đau nửa đầu mà phụ nữ mắc phải nhiều hơn nam giới là do thay đổi nội tiết tố và thuốc men. Mặc dù không có bằng chứng rõ ràng cho thấy điều trị chứng đau nửa đầu có nghĩa là sẽ không xảy ra tai biến mạch máu não, các chuyên gia đồng ý nên cố gắng giảm chứng bệnh này bằng cách kiểm soát căng thẳng.

Chú ý đến đánh trống ngực, đặc biệt là nếu tim bị kích động cùng với triệu chứng khó thở, chóng mặt, đau ngực, đó là các dấu hiệu của rung tâm nhĩ -dạng nhịp tim bất thường làm tăng nguy cơ đột quỵ đến 5 lần. Hơn 2 triệu người Mỹ hiện sống cùng với chứng rung tâm nhĩ này, khi dùng thuốc chống cục nghẽn có thể giúp giảm nguy cơ đột quỵ.

Ăn khoai lang, nho khô, chuối và nước xốt cà chua. Không cần phải dùng tất cả các loại thực phẩm trên cùng một lúc nhưng mỗi loại đều chứa kali và một chế độ ăn nhiều chất dinh dưỡng này có thể làm giảm nguy cơ đột quỵ 20%. Kali còn tìm thấy trong cá, gia cầm và các sản phẩm làm từ sữa.

Nhớ triệu chứng của đột quỵ. Theo khảo sát thì chưa đầy 30% số người được hỏi có thể kể được 2 triệu chứng của đột quỵ trở lên. Điều cần nhớ là: Về khuôn mặt, biểu hiện cười méo, tê cơ mặt, rối loạn tầm nhìn; Tay và chân có cảm giác yếu, tê liệt, mất cân bằng, khó đi lại; Đột nhiên bị nói lắp, từ ngữ lung tung, cấm khẩu… Lưu ý, thời điểm nhận ra bị đột quỵ là rất quan trọng. Nếu nhận thấy bất kỳ triệu chứng như trên, lập tức phải đưa đi cấp cứu. Với người bị đột quỵ, thời gian trôi đi, nguy cơ bị tổn thương não tăng lên.

Nguồn: suckhoedoisong.vn

Mặc dù đột quỵ là một trong bệnh gây ra tình trạng đau ngực nhưng có rất nhiều nguyên nhân khác có thể dẫn tới tình trạng này. Vậy các triệu chứng nào có thể liên quan với các rối loạn ở tim và hay các nguyên nhân khác.

Nhìn chung, đau ngực có liên quan với vấn đề ở tim khi có các biểu hiện sau:- Áp lực, đầy và thắt chặt ở giữa hay dưới chân ngực.

- Đau như vò hay đau như bị thiêu đốt tỏa ra từ lưng, cổ, quai hàm, vai và tay, đặc biệt là phía bên trái cơ thể.

- Đau kéo dài tới vài phút hoặc đau từng cơn hay những cơn đau với cường độ mạnh.

- Hơi thở ngắn, đổ mồ hôi, hoa mắt hoặc buồn nôn.

- Tình trạng đau ngực gia tăng với cường độ mạnh, thường xuyên hoặc lặp lại, hoặc diễn ra không chỉ khi vận động vừa phải mà cả khi nghỉ ngơi.

Đôi khi, tình trạng khó chịu ở ngực gây ra các nguyên nhân khác và có thể bắt nguồn từ hệ tiêu hóa, cơ, xương ở ngực, thần kinh hay từ các yếu tố sinh học khác:

Thực quản và dạ dày nằm ngay dưới tim và vì thế tình trạng trào ngược axit dạ dày, viêm loét dạ dày và các khó chịu do tiêu hóa khác có thể gây ra tình trạng khó chịu ở ngực.

Nếu triệu chứng tăng lên phụ thuộc vào tư thế hay do cơ thể hấp thụ nhiều thực phẩm mỡ, rượu, nicotin hay sô-cô-la. Bạn có thể có cảm giác chua miệng.

Nếu khi gập người mà thấy đau ngực thì cơn đau có thể là từ hệ thống cơ xương. Viêm nhiễm cơ và khớp có thể là nguyên nhân và thuốc kháng viêm sẽ giúp giảm đau ngực.

Các yếu tố thực thể có thể gây đau ngực như hơi thở nhanh mãn tính (gây ra lo lắng) và có thể kiểm soát tình trạng này bằng thuốc chống lo lắng.

Trên tất cả, đau ngực thường liên quan với tim mạch và cần phải có sự chăm sóc y tế nhưng không phải lúc nào cũng là có vấn đề ở tim. Dù thế nào, bạn cũng nên đi khám bác sĩ để có tư vấn tốt nhất.

Theo aFamily

Chị Hoàng A. mới 44 tuổi, cân nặng 63kg, ngụ tại đường Nguyễn Kiệm, quận Phú Nhuận-TPHCM, lúc 4g30 khi đang đi vệ sinh, chị đột ngột bị tê nửa người bên trái, sau đó ngã quỵ. Chị được người nhà nhanh chóng đưa vào nhập viện lúc 5g10 phút, chị được chẩn đoán là nhồi máu não bán cầu phải.

Trong khi đó, một bệnh nhân nam khác 64 tuổi, cân nặng 60kg, ngụ trên đừơng Xô Viết Nghệ Tĩnh, quận Bình Thạnh, bị tăng huyết áp nhiều năm, có điều trị thuốc liên tục. Lúc14g25 phút ngày 15/9/2005 khi đang làm việc thì cảm thấy mệt, đỏ mặt, sau đó đột ngột quỵ xuống, nói đớ lữơi và nhanh chóng được đưa đi cấp cứu lúc 14g55 phút và được chẩn đoán là nhồi máu não, tăng huyết áp, rối loạn lipid máu.

Trên đây là một số trường hợp bị đột quỵ dẩn đến tử vong… Đột quỵ, hay tai biến mạch máu não là từ chung chỉ sự tổn thương một phần não bộ.

Hơn 80% đột quỵ là do nhồi máu não .Tổn thương này làm giảm đột ngột hoặc ngưng hoàn toàn việc cung cấp máu đến não. Do máu không tới não đã làm tổn thương các tế bào thần kinh và chức năng hoạt động của cơ quan này có thể sẽ bị ngưng trong thời gian dài .

Đột quỵ là nguyên nhân gây tử vong và tàn tật chính ở người lớn tuổi. Ở các nước phát triển, tỷ lệ tử vong do đột quỵ chỉ đứng sau ung thư và bệnh tim mạch.

Dấu hiệu nhận biết…

BS Võ Đôn-khoa nội thần kinh-BV Nhân dân 115 cho biết, những triệu chứng báo hiệu đột quỵ bao gồm:

- Đau dầu đột ngột dữ dội , choáng váng chóng mặt , rối loạn tri giác như tiếp xúc chậm chạp , ngủ gà, nặng dẫn đến hôn mê .

- Đột ngột không nói được, diễn tả lời nói khó khăn, nói vô nghĩa, lẫn lộn

- Yếu liệt chi , tê dị cảm mặt, tay, chân theo nửa người.

- Đột ngột nhìn mờ, mù màu, nặng dẫn đến mù mắt.

- Không tiêu tiểu tự chủ, hoặc bí tiểu hoàn toàn.

Điều trị

Theo các bác sĩ Nguyễn Cảnh Nam, Phan Văn Mừng và Phan Công Tâm- khoa nội thần kinh-BV Nhân Dân Gia Định, đột quỵ thiếu máu não cấp là bệnh lý khẩn cấp . Để cứu tế bào não cần đựơc điều trị tích cực, khẩn trương đặc biệt trong vòng 3 giờ đầu khởi phát bệnh.

Khi nhập viện, bệnh nhân sẽ được nhanh chóng đánh giá lâm sàng, cận lâm sàng về sinh hóa- huyết học, đo điện tim ; chụp CT San não hoặc MRI não ( chụp cắt lớp điện toán hoặc chụp cộng hưởng từ ). Đây là thời gian cửa sổ để có thể can thiệp có hiệu quả thuốc tiêu sợi huyết rtPA- loại thuốc mới đã đựơc FDA (Mỹ) công nhận có tác dụng trong trị liệu đột quỵ thiếu máu não cấp trong 3 giờ đầu.

Đây cũng là hướng điều trị mới vừa được áp dụng tại VN cho bệnh nhân đột quỵ. Việc can thiệp bằng rtPA giúp ngăn chặn tiến triển của bệnh , làm tan cục máu đông phòng ngừa di chứng tàn phế và tử vong cho người bệnh. Tuy nhiên, chi phí loại thuốc này vẫn còn khá cao.

Kết quả dùng thuốc rtPA cho một số bệnh nhân cho thấy triệu chứng yếu liệt cải thiện tốt ngay trong 24 giờ đầu, hầu hết phục hồi hoàn toàn khi xuất viện. Thời gian nằm viện rút ngắn từ 6-13 ngày.

Được biết, việc điều trị bằng thuốc này vẫn chưa được ứng dụng đại trà tại các cơ sở y tế vì thuốc quá mắc, vả lại cũng chưa được nhập chính thức vào VN. Để đưa ra phác đồ điều trị chính thức, thống nhất chung cho các bệnh viện còn cần một thời gian nữa.

Phòng ngừa

Theo BS Võ Đôn, việc phòng ngừa để bệnh không xảy ra vẫn là quan trọng hơn cả: Với người chưa bị tai biến mạch máu não, để phòng ngừa căn bệnh này thì ngay từ bây giờ nên quan tâm điều trị nếu bạn đã có một trong những yếu tố nguy cơ:

- Điều trị cao huyết áp là quan trọng nhất trong các bệnh nhân đột quị vì khoảng 50% người bệnh tai biến mạch máu não có tăng huyết áp. Trung bình cứ giảm huyết áp được 5 mmHg sẽ giảm 10% nguy cơ tai biến mạch máu não.

- Điều trị loạn nhịp tim (rung nhĩ) giảm nguy cơ bệnh.

- Điều trị tiểu đường .Ở người tiểu đường khi bị tai biến mạch máu não bệnh sẽ nặng gấp 3 lần so với người bình thường.

- Điều trị hạ lipid máu, đặc biệt là LDL cholesterol sẽ làm giảm nguy cơ bệnh.

- Điều trị béo phì : Ở người béo phì nguy cơ bị đột quị sẽ tăng 1,5 – 2 lần người bình thường vì béo phì thường kèm tăng huyết áp , tiểu đường và tăng mỡ máu.

- Hạn chế thuốc lá : Cũng như béo phì, hút thuốc lá sẽ làm tăng nguy cơ mắc bệnh đột quỵ 1,5 – 2 lần , nguy cơ càng cao nếu hút trên 20 điếu/ ngày. Ngược lại, nếu ngưng thuốc trên 05 năm nguy cơ sẽ giảm. . Việc hạn chế ăn mặn đem lại lợi ích rõ rệt ở người cao tuổi.

- Tăng cường hoạt động thể lực sẽ làm giảm nguy cơ tai biến mạch máu não vì nó làm giảm cân, hạ huyết áp, giảm cholesterol.

- Với người đã bị tai biến mạch máu não: phòng ngừa cũng giống như với những người chưa từng bị bệnh. Riêng trong đột quỵ nhồi máu não cần điều trị thêm thuốc chống ngưng tập tiểu cầu ( ví dụ aspirine) và thuốc kháng đông trong bệnh van tim. Bệnh nhân phải được theo dõi hết sức nghiêm ngặt để tránh tai biến do sử dụng thuốc.

Theo NHẬT PHƯƠNG – vietnamnet.vn

Phương pháp mới này được thực hiện lần đầu tiên tại Trung tâm Tim Quốc gia (NHC) ở Singapore và khu vực châu Á – Thái Binh dương và đã được truyền hình trực tiếp cho các bác sĩ tại một hội nghị y khoa ở Singapore xem.

Bệnh nhân là một cụ bà 81 tuổi có bệnh sử nhịp tim không đều. Tình trạng này làm bà có nguy cơ bị đột qụy, bởi vì dòng máu trong tim trở nên không bình thường khi nhịp tim không đều, dẫn đến nguy cơ đông máu tại một lỗ nhỏ nối với khoang bên trái tim. Những cục máu như thế có thể làm nghẽn một động mạch dẫn lên não, đưa đến đột qụy.

Phương pháp mới nhằm đóng phần bên trái tim, gọi là phần phụ tâm nhĩ trái, nơi có xu hướng tạo ra cục máu đông. Các bác sĩ luồn một thiết bị trông giống cái dù có tác dụng như một cái nút chai, tự giãn ra khi kim loại ấm lên trong cơ thể. Thiết bị này được gọi là “Ống thông bít phần phụ tâm nhĩ trái (PLAATO)”,  cũng được bao phủ bằng một cái màng không chỉ có khả năng bịt kín phần phụ bên trái tim mà còn cho phép mô phát triển bên trong đó nữa.

Phương pháp này đã được thực hiện cho hơn 100 bệnh nhân ở Đức. Hiện tại, các bệnh nhân mắc chứng này phải uống thuốc suốt đời, thuốc warfarin, để làm lỏng máu. Tuy nhiên các bác sĩ nói một số bệnh nhân không hợp với thuốc này, do có những tác dụng phụ, cũng như khó kiểm soát được việc đông máu khi bị thương.

Với phương pháp mới, các bệnh nhân này không chỉ có một cách rất tốt để ngăn ngừa đột qụy mà còn giảm được nguy cơ đột qụy đến hơn một nửa, tức 59%.

Tai biến mạch máu não có hai loại: tắc hoặc vỡ mạch máu trong não. Các triệu chứng thần kinh trung ương khu trú biểu hiện nhanh sau vài phút, nên tai biến mạch máu não còn được gọi là đột quỵ. Là bệnh của hệ thần kinh phổ biến nhất hiện nay, nó có tần suất xuất hiện là 1,5 ca/1000 người/năm; tần suất này ở lứa tuổi trên 75 lên đến 10 ca/1000 người/năm.

Bệnh căn
* Gây tắc mạch máu não: cục máu đông tại chỗ, thuyên tắc do xơ vữa động mạch (chẳng hạn xuất phát từ động mạch cảnh), huyết tắc do bệnh tim (thí dụ rung nhĩ, nhồi máu cơ tim).
* Gây vỡ mạch máu não: tăng huyết áp, chấn thương, vỡ phình động mạch não.
* Nguyên nhân ít gặp: giảm huyết áp (tụt huyết áp đột ngột hơn 40 mm Hg), viêm động mạch, viêm tắc tĩnh mạch, thuyên tắc xoang tĩnh mạch. Ở người trẻ: bệnh tiểu cầu, chảy máu dưới màng nhện, dị dạng động mạch cảnh.

Yếu tố nguy cơ
Tăng huyết áp, hút thuốc lá, đái tháo đường, một số bệnh tim (bệnh van tim, thiếu máu cơ tim, rung nhĩ), bệnh mạch máu ngoại biên, tiền căn thiếu máu cục bộ thoáng qua, tăng thể tích hồng cầu, phụ nữ vừa hút thuốc lá vừa dùng thuốc tránh thai nội tiết tố, tăng chất béo trong máu, lạm dụng thức uống có cồn (rượu, bia), rối loạn chức năng đông máu.

Triệu chứng lâm sàng
Biểu hiện lâm sàng do tắc mạch hoặc do vỡ mạch khó có thể phân biệt, để chẩn đoán nguyên nhân phải dựa vào các yếu tố tiền căn, bệnh có sẵn và xét nghiệm cận lâm sàng (MRI, CT scan: la phuong phap dung cac dau phat tia x chay xung quanh co the benh nhan ket hop voi mot may tinh se thu duoc hing anh cac lop xat co the khi xu li qua may tinh).

Trong trường hợp điển hình, các triệu chứng xuất hiện đột ngột, tiến triển chỉ trong vài giờ (hoặc vài ngày). Trên lý thuyết, các triệu chứng thần kinh khu trú tương ứng với khu vực tưới máu của động mạch bị tổn thương, tuy nhiên do các động mạch thông nối với nhau nên có sự cấp máu bù bởi các động mạch còn nguyên, làm nhòe các triệu chứng.

Tổn thương trong bán cầu đại não (50 % các trường hợp) có thể gây ra: liệt đối bên, khởi đầu là liệt mềm, dần dần diễn tiến đến liệt cứng; giảm cảm giác đối bên; giảm thị lực cùng bên; nói khó.

Tổn thương thân não (25 %): triệu chứng đa dạng, có thể gây liệt tứ chi, rối loạn thị giác, hội chứng khóa trong (tỉnh, hiểu nhưng do liệt, không làm gì được).

Tổn thương khiếm khuyết (25 %): nhiều điểm nhồi máu nhỏ quanh hạch nền, bao trong, đồi thị và cầu não. Người bệnh vẫn ý thức, các triệu chứng có thể chỉ liên quan tới vận động hoặc cảm giác hoặc cả hai, có khi có triệu chứng thất điều.

Diễn tiến
Khoảng 20 % tử vong trong vòng 1 tháng, 5 % – 10 % trong vòng 1 năm. Khoảng 40 % hồi phục không di chứng. Tiên lượng xấu nếu có các triệu chứng: giảm ý thức, lệch nhãn cầu, liệt.

Chẩn đoán phân biệt
U não, chảy máu dưới màng cứng, liệt Todd (hội chứng thần kinh khu trú sau động kinh, hồi phục trong vòng 24 giờ). Ngộ độc do dùng thuốc quá liều, nhất là khi có triệu chứng mất tri giác.

Biến chứng, di chứng
Viêm phổi, trầm cảm, co cứng, táo bón, loét do nằm lâu, liệt nửa người.

Xử trí
Cần phải đưa người bệnh vào viện để được chẩn đoán và điều trị thích hợp. Đối với người bị tai biến, thời gian là vàng, mạch máu đông hoặc vỡ phải được xử lý thật nhanh để đề phòng các biến chứng như liệt toàn thân, bại não, v.v. Khi người có các triệu chứng sau cần phải chú ý và đưa đến bệnh viện ngay lập tức:

Các triệu chứng xảy ra đột ngột

* Đột ngột thấy tê cứng ở mặt, tay hoặc chân – đặc biệt là tê cứng nửa người
* Đột ngột nhìn không rõ (Thị lực giảm sút)
* Đột ngột không cử động được chân tay (Mất phối hợp điều khiển chân tay)
* Đột ngột không nói được hoặc không hiểu được người khác nói
* Đầu đau dữ dội

Phụ nữ có thể có các biểu hiện đặc trưng sau:

* Đột ngột đau ở mặt hoặc chân
* Đột ngột bị nấc
* Đột ngột cảm thấy buồn nôn
* Đột ngột cảm thấy mệt
* Đột ngột tức ngực
* Đột ngột khó thở
* Tim đập nhanh bất thường

Ghi chú: Chúng tôi nhấn mạnh chữ đột ngột để chỉ các triệu chứng xảy ra bất thường, không do các yếu tố bên ngoài.

Những việc có thể làm trước khi xe cấp cứu tới

* Thực hiện hô hấp nhân tạo (CPR), nếu cần phải dùng miệng thổi hơi vào miệng bệnh nhân (hô hấp miệng-miệng)
* KHÔNG ĐƯỢC cố di chuyển đầu, cổ bệnh nhân, trong trường hợp tai nạn, đầu hoạc cổ có thể bị gãy hoặc bị thương. Để bệnh nhân trong tư thế thoải mái. Nới lỏng quần áo.
* KHÔNG ĐƯỢC cho bệnh nhân ăn hoặc uống. Tai biến khiến cho người bệnh không thể nuốt và sẽ gây nghẹn.
* KHÔNG ĐƯỢC dùng ax-pi-rin (aspirin). Mặc dù ax-pi-rin có thể làm giảm cục máu đông trong trường hợp tai biến tắc động mạch nhưng cũng có thể gây chảy máu trong nếu là tai biến vỡ mạch máu. Nếu người bệnh đã uống ax-pi-rin trong ngày, cần phải báo với bác sỹ cấp cứu.
* Thở sâu. Thở chậm và sâu giúp bệnh nhân bình tĩnh và đưa máu lên não nhiều hơn. Để người bệnh nằm xuống và nói chuyện với người bệnh để họ bình tĩnh.
* Giữ đầu mát và thân ấm. Nếu có đá lạnh, có thể chấm nhẹ qua đầu người bệnh để giữ mát. Bọc đá trong khăn để không quá lạnh. Giữ mát đầu để giảm phản ứng phù nề khi tai biến và có thể giúp người bệnh đỡ cảm thấy đau đầu. Giữ thân ấm bằng áo khoác hoặc chăn sẽ giảm được nguy cơ co giật (sốc).

Phòng ngừa
* Phòng ngừa cấp 1: kiểm soát các yếu tố nguy cơ; điều trị huyết áp, kiểm soát đường huyết, lipid máu; bỏ thuốc lá; dùng thuốc kháng đông trọn đời ở những người bị thấp tim hoặc mang van tim nhân tạo ở bên tim trái. Cân nhắc khả năng dùng thuốc kháng đông ở người bị rung nhĩ mạn tính.
* Phòng ngừa cấp 2: Tiếp tục kiểm soát các yếu tố nguy cơ. Nếu là tắc mạch máu hoặc rung nhĩ mạn tính, có thể dùng aspirin hoặc warfarin.

Theo Wikipedia