Phẫu thuật bằng kính nội soi hay phương pháp “lỗ khóa” là hai cách mới trong điều trị khớp háng. Trong đó, khái niệm phẫu thuật khớp háng bằng kính nội soi đã được giới thiệu vào những năm 1930 và trở thành xu thế chủ đạo trong phẫu thuật chỉnh hình từ những năm 1980. Phương pháp này tương đối mới so với phẫu thuật “lỗ khóa” tại vị trí khớp gối và vai. Tuy nhiên, nó cũng gặp phải khó khăn vì vị trí của khớp háng nằm bên dưới lớp da. Các khớp được bao bọc bởi một khối cơ lớn và để đến gần thì cần kéo giãn chi bên dưới. Vì vậy, bác sĩ cần dụng cụ nội soi khớp trong suốt quá trình phẫu thuật.

Phương pháp này hiệu quả đối với điều trị khớp háng lỏng bằng cách cắt bỏ thông qua lỗ khóa mà không cần cắt các cơ xung quang khớp háng. Nó cũng được sử dụng để điều trị rách gờ (nơi giữ chỏm xương đùi). Đây cũng là dây chằng chính bao bọc xung quang khớp háng. Những bệnh nhân trẻ và năng động dễ mắc các bệnh liên quan đến rách cấu trúc này. Nếu vết rách nhỏ thì gờ vẫn trơn nhẵn. Tuy nhiên nếu rách to, cần phải được khâu lại. Bề mặt khớp háng được bao phủ bởi sụn, sụn có thể bị tổn thương bởi rất nhiều nguyên nhân như chấn thương hay sử dụng thuốc có chứa steroid. Tạo hình sụn cũng có thể được thực hiện trong phẫu thuật khớp háng bằng kính nội soi. Hội chứng tiếp xúc xương đùi và ổ cối hay giai đoạn đầu của bệnh viêm khớp đều có thể điều trị bằng phương pháp này với khả năng thành công cao.

Dụng cụ và bàn kéo để tiến hành phẫu thuật khớp háng bằng kính nội soi.

Phẫu thuật khớp háng bằng kính nội soi yêu cầu gây mê toàn thân và thả lỏng cơ. Bệnh nhân sẽ được đặt nằm ngửa hay nằm nghiêng trên bàn kéo để khớp háng được thoải mái. 2 vết mổ dài khoảng 5 mm được rạch trên mặt bên của khớp háng để đưa thiết bị nội soi vào. Lưỡi dao cạo dài và cong sử dụng trong trường hợp tái tạo lại sụn, dụng cụ grasper để cắt những phần cơ không chắc chắn. Ngoài ra, các que nóng giúp kiểm soát nhiệt độ và laser sử dụng để làm lạnh hay làm cho gờ và sụn trơn nhẵn. Để chắc chắn vị trí của dụng cụ, bác sĩ cần sự hướng dẫn của nội soi huỳnh quang hay X-quang.

Hình ảnh khớp háng trên kính nội soi.

Phương pháp này yêu cầu thiết bị kỹ thuật cao và bác sĩ phẫu thuật phải đạt chứng chỉ cao học. Bác sĩ Andrew Dutton, chuyên gia về chấn thương chỉnh hình của bệnh viện Raffles là người đã tham gia vào ê-kip cùng với bác sĩ Joseph McCarthy thuộc trường y khoa Harvard (được coi người đầu tiên áp dụng phương pháp này tại Bắc Mỹ) để phẫu thuật cho bệnh nhân về khớp háng khi ông còn làm việc tại bệnh viện Quốc gia Singapore. Bác sĩ Dutton đã đạt chứng chỉ cơ bản về y khoa tại trường đại học New South Wales năm 1996. Ôngquan tâm đến thay khớp gối và khớp háng, tái tạo sụn và phương pháp điều trị bằng tế bào gốc. Ông nhận được giải thưởng dành cho người trẻ có những khám phá trong lĩnh vực chỉnh hình tại Singapore năm 2003 với công trình sử dụng tế bào gốc để điều trị khớp gối. Ông còn là Giám đốc và là người tham gia nghiên cứu phương pháp sử dụng tế bào gốc để điều trị rách sụn chêm hay tổn thương của sụn trên khớp gối.

(Nguồn: Bệnh Viện Raffles)

Nguyễn Nam Long (Đà Nẵng)

Bong gân cần được băng ép cố định.

Bong gân chính là tổn thương dây chằng ở các khớp, gồm các mức độ khác nhau, đây là phần liên kết 2 xương lại với nhau, bong gân là một cách gọi của dân gian với dạng chấn thương này. Đối với tổn thương dây chằng thì biện pháp điều trị bảo tồn là chủ yếu. Quan trọng nhất là cần thực hiện bất động khớp bị tổn thương đủ thời gian để dây chằng phục hồi trở lại. Có thể bất động bằng dùng nẹp y tế, dùng băng chun ép nhưng tốt nhất là bất động bằng đắp bột mới đảm bảo được bất động tuyệt đối. Thời gian cần bất động thường là 4 tuần, với  người cao tuổi thì thời gian có thể lâu hơn một chút. Sau đó người bệnh có thể vận động nhẹ nhàng và sau 8 tuần có thể chơi thể thao bình thường.  Những trường hợp tổn thương dây chằng nhưng do không tuân thủ đúng chỉ định điều trị sẽ dẫn đến xơ hoá dây chằng gây đau mạn tính và khó vận động sẽ phải phẫu thuật để tạo hình lại dây chằng.

Người dân thường dùng mật gấu, rượu, xoa cao vào nơi bị tổn thương, đây là sai lầm nghiêm trọng vì tổn thương dây chằng nghiêm cấm dùng các chất nóng tác động tại chỗ do những chất này gây chảy máu mạnh hơn. Trong khi tổn thương này cần dùng các thuốc gây lạnh và làm giảm đau tại chỗ như các loại thuốc dạng gel lạnh hay salonpas lạnh.

Các chất có tính nóng chỉ nên dùng trong trường hợp gãy xương vì tác dụng của sức nóng sẽ làm tăng tiết dịch, máu làm nhanh liền xương hơn. Nhưng tuyệt đối không nên xoa vào nơi dây chằng tổn thương vì  có thể dẫn đến teo cơ, cứng khớp sau này. Trường hợp của anh nên đến các chuyên khoa xương khớp để được khám và chỉ định điều trị cụ thể.

ThS. Trần Trung Dũng-SKDS

]]> http://suckhoe365.net/2009/10/lam-gi-khi-b%e1%bb%8b-bong-gan/feed/ 1 http://suckhoe365.net/2009/06/cach-xu-tri-cap-cuu-hon-me/ http://suckhoe365.net/2009/06/cach-xu-tri-cap-cuu-hon-me/#comments Fri, 19 Jun 2009 02:22:42 +0000 admin http://suckhoe365.net/?p=888 Cách xử trí hôn mê ngay lúc đầu khi chưa đến bệnh viện

Hôn mê là một chẩn đoán y học, người bình thường chứng kiến không thể phân biệt được hôn mê với mất ý thức thoáng qua. Mất ý thức được chia làm 2 loại:

-    Mất hành động tự phát: người bệnh không nói, không động đậy và không mở mắt;

-    Không phản ứng với những lời an ủi-động viên: nạn nhân không phản ứng  khi nắm tay, khi hỏi họ những câu đơn giản (“ anh có nghe tôi nói không?” hoặc “ hãy nắm tay tôi!”)

Ngay sau khi nhận biết nạn nhân mất ý thức, thì những việc nên làm là:

-    Nới lỏng quần áo để nạn nhân dễ thở( tháo cà vạt, mở nút áo ở cổ, nới lỏng dây nịt, nút quần);

-    Biết chắc rằng đó không phải là ngừng hô hấp-tuần hoàn tim mạch: nạn nhân vẫn còn tự thở được khi đột ngột đẩy đầu nạn nhân ra sau;

-    Đặt nạn nhân nằm ngửa trên nền phẳng, đặt nạn nhân ở tư thế an toàn, cứ để yên họ tại chỗ, trừ trường hợp phải di chuyển khẩn cấp;

-    Gọi cấp cứu;

-    Chờ đợi những ngừơi đến để hỗ trợ, không nên xoay trở nạn nhân cho đến khi toán cấp cứu đến, không cho đám người hiếu kỳ đến gần.

Xử trí y khoa

-    Đánh giá ý thức nạn nhân, thường dùng thang điểm Glasgow.

-    Đảm bảo thông khí tốt bằng đặt nội khí quản

-    Bảng theo dõi về chức năng sinh tồn: nhiệt độ, hô hấp( tím tái, chèn ép khí quản, tần số hô hấp, kết quả khí/máu động mạch), chức năng tim(mạch, huyết áp, điện tim, những dấu hiệu của truỵ mạch).

-    Thiết lập đường truyền tĩnh mạch ngoại biên, đặt sonde tiểu.

-    Chích 30ml đường 30% một cách thường qui, khi nghi ngờ có hạ đường/máu.

-    Chích chất đối kháng nếu nghi ngờ ngộ độc morphine hoặc benzodiazepine.

-    Chích vitamine B1 nếu nghi ngờ bệnh não Gayet-Wernicke

Theo bilan này, thì các chức năng sinh tồn phải được ổn định( suy hô hấp: cho thở oxi; suy tuần hoàn: truyền dung dịch đại phân tử và dùng thuốc vận mạch; v.v.), cho bệnh nhân nhập viện ở khoa thích hợp( khoa hồi sức nội).

Bảng xét nghiệm làm đầu tiên

-    Sinh hoá: huyết đồ, tiểu cầu, VS, CRP, đường máu mao mạch và tĩnh mạch, ion đồ máu, calci/ máu, bilan thận, (uré, créatinine/máu), bilan gan, cấy máu, chức năng đông máu, alcool/máu, tìm độc chất trong máu và nước tiểu.

-    Đo điện não đồ khi có cơn co giật

-    Chụp cắt lớp não, hoặc MRI (cộng hửơng từ nhân), trong trường hợp chấn thương, tai biến mạch máu não, u não hay apxe não.

-    Chọc tuỷ sống trong trường hợp nghi ngờ viêm não-màng não…

Khám lâm sàng

Hỏi những người xung quanh, người cứu hộ

Để giúp hướng chẩn đoán, tìm những dấu hiệu của chấn thương sọ não, tiền căn gợi ý( như động kinh, bệnh lý nội tiết, nghiện rượu, ma tuý, ..)các loại thuốc thường dùng(đặc biệt là thuốc hướng tâm thần), các tình huống khởi phát hôn mê, các dấu hiệu kèm theo, tình trạng trước đây tương tự.

Khám tổng quát

Phải khám kỹ từng cơ quan, bộ phận một: tìm những dấu hiệu chấn thương, mùi rượu, mùi gan, điểm chích ma tuý trên người, dấu hiệu nhiễm trùng…

Khám thần kinh

Khám đầy đủ, cẩn thận, khám đi khám lại nhiều lần, những kết luận phải được thể hiện trên giấy tờ.

Tìm hội chứng màng não

Biểu hiện bằng triệu chứng cứng gáy và làm xét nghiệm về nhiễm trùng ( cấy máu, chọc dò tuỷ sống) thường thêm chụp cắt lớp não( CTScan).

Khám phản xạ

Tìm những cử động bất thường

Giật cơ, giật bó cơ, thất điều, run.

Khám vận động-cảm giác

Khám đánh giá đáp ứng với kích thích đau của người bệnh( véo da, đầu vú, day vùng xương ức). Quan sát cách đáp ứng với kích thích cảm giác. Phản ứng 2 bên phù hợp( rút tay hoặc chân, tránh đau…) điều này chứng tỏ đường vận động-cảm giác còn nguyên vẹn. Nếu phản ứng chỉ xảy ra một bên, chứng tỏ bệnh nhân bị liệt ½ người (bán thân). Hôn mê sâu gây ra những phản ứng không phù hợp với đau.

-    Dấu hiệu mất vỏ: chi trên duỗi và xoay trong ( chứng tỏ tổn thương thân não).

-    Dấu hiệu mất não: chi trên co và khép, chi dưới duỗi. Dấu hiệu mất vỏ chứng tỏ tổn thương bán cầu não lan rộng.

Khám mắt

-    Mi mắt: mắt nhắm tự nhiên. Nếu yêu cầu bệnh nhân mở mắt, họ tự nhắm nhẹ nhàng. Nếu nạn nhân cố kháng cự để nhắm mắt lại gợi ý hôn mê này là lý do tâm lý ( gặp trong chứng hysterie).

-    Chớp mắt: nếu mắt  còn chớp được, chứng tỏ đường liên lạc hướng lên không bị tổn thương, phải nghĩ đến hội chứng khoá trong ( không phải là hôn mê, mà là do mất toàn bộ con đường cảm giác-vận động,  người bệnh không bị mất ý thức, nguyên nhân là do huyết khối động mạch thân nền).. Chớp mắt khi dùng lời lẽ đe doạ, chứng tỏ hoạt động của vỏ não còn bảo tồn. Chớp mắt khi kích thích với ánh sáng, chứng tỏ con đường cảm giác còn. Cuối cùng, người ta thử làm phản xạ giác mạc, nếu còn chứng tỏ dây thần kinh số 5 và các nhân của dây này không bị tổn thương.

-    Khám đồng tử : đồng tử dãn, không phản xạ với ánh sáng chứng tỏ có tổn thương thần kinh lan toả và thường bất phục hồi. Nếu dãn đồng tử 1 bên, gợi ý tụt não sắp xảy ra, đe doạ tiên lượng xấu, người bệnh sắp chết đến nơi. Đồng tử co nhỏ gặp trong ngộ độc morphine và thuốc trừ sâu.

-    Vị trí nhãn cầu

-    Vận động của nhãn cầu: nhãn cầu vận động tự nhiên hay do kích thích chứng tỏ thân não còn chưa bị tổn thương.

-    Phản xạ nhãn cầu: phản xạ nhãn cầu-não, phản xạ mắt-tiền đình

-    Khám đáy mắt:, không dãn đồng tử, tìm dấu hiệu phù gai thị, nếu có chứng tỏ có tăng áp lực nội sọ.

Xếp loại hôn mê (xem thang điểm Glasgow)

Thái  độ xử trí

Cần phải cho bệnh nhân nhập viện vào khoa hồi sức để đảm bảo việc theo dõi sát và chăm sóc tích cực. Điều trị tuỳ theo nguyên nhân, nếu có thể, ưu tiên điều trị chống co giật trong trường hợp có động kinh, bù đường ưu trương nếu hạ đường huyết, dùng kháng sinh nếu viêm não-màng não.v.v.

Theo dõi

-    Khám lâm sàng mỗi ngày, khám thần kinh nhiều lần trong ngày đánh giá bằng thang điểm Glasgow, ghi vào bệnh án, để theo dõi tiến triển của tổn thương thần kinh.

-    Theo dõi sinh hiệu(mạch, huyết áp, hô hấp, nhiệt độ) mỗi 2 giờ/lần.

-    Xét nghiệm sinh học: ion đồ, huyết đồ, chức năng thận, chụp x-quang ngực…

-    Thường xuyên khám các biến chứng như khám da xem có lở loét gì không, khám mắt, miệng, nơi truyền dịch, tĩnh mạch… xem có bị viêm tắt hay không.

-    Theo dõi lượng xuất- nhập ( năng lượng-calori), nước ra ( nước tiểu), và tình trạng dinh dưỡng.

-    Công tác chăm sóc điều dưỡng cho người bệnh

Theo bacsigiadinh.com

Điều đáng tiếc có thể xảy ra cho bất cứ ai, ngay cả những người có nhiều kinh nghiệm yêu đương. Bạn cần chuẩn bị một vài kiến thức sơ cấp cứu cần thiết trong chuyện gối chăn. Chúng giúp bạn chủ động xử lý khi đột ngột gặp sự cố trong những giây phút ngọt ngào.

Dưới đây là những cách sơ cứu bạn cần ghi nhớ:

Gãy “niềm tự hào”

Sự cố này thường xảy ra ở những người trẻ có ham muốn cao hay thích tư thế sáng tạo trong giao hợp. Chỗ bị gãy thường nằm ở gốc hoặc 1/3 phía trong “niềm tự hào” của quý ông.

Tai nạn xảy ra đột ngột làm cho người nam có cảm giác như bị vỡ bục và đau nhói ở vùng bị gãy. Vị trí ấy ngày càng sưng to và biến dạng, quy đầu bị lệch, vẹo sang bên đối diện với chỗ vỡ.

Trường hợp nhẹ, không được mổ ngay, tổn thương cũng có thể tự hết. Sau nhiều ngày hoặc nhiều tuần lễ, “khu trung tâm” sẽ hết bầm tím, không còn sưng to nhưng bị cong hoặc gập nặng nề, ảnh hưởng đến việc gần gũi sau này. Hơn nữa, việc sửa lại di chứng cong, gập do gãy sẽ phức tạp hơn nhiều.

Do đó, một trong những nguyên tắc quan trọng trong xử trí là bệnh nhân cần được điều trị sớm. Không tự ý chườm lạnh hoặc nóng tại nhà. Cũng đừng nắn vào chỗ gãy vì sẽ gây đau nhói.

Tốt nhất, nên giữ chặt phần gãy bằng khăn mềm. Sau đó đưa anh đến bệnh viện gần nhất.

Chảy máu khi gần gũi

- Đối với nam giới: Thường gặp nhất là do đứt phanh hãm quy đầu dương vật. Phanh hãm có chức năng quan trọng là giữ cho bao quy đầu không tuột ra. Do đó, nếu quá vội vàng, hấp tấp khi gần gũi phanh sẽ bị co kéo, gãy đầu.

Dương vật bị đứt phanh hãm có khả năng liền tự nhiên. Nhưng tốt nhất là sau sự cố đầu tiên, các quý ông cần đến cơ sở y tế để được may vá lại. Khi bị đứt lần hai phải làm phẫu thuật để kéo dài dây cương trở lại.

Ngoài ra, việc chảy máu còn xuất hiện khi người chồng “xuất quân”. Nguyên nhân có thể do bị nhiễm khuẩn tuyến tiền liệt hay túi tinh. Chồng bạn cần phải được khám chuyên khoa và xác định nguyên nhân gây bệnh để điều trị.

Tuy nhiên, trong thời điểm cấp bách, bạn có thể giúp anh ấy chườm nóng vùng hạ bộ, ngâm phần dưới cơ thể trong nước ấm và dùng thuốc giảm đau nhẹ để anh dễ chịu hơn.

- Đối với phụ nữ: Cần ngưng ngay việc quan hệ nếu là do loét sinh dục, chờ đến khi chữa lành vết thương.

Nếu chảy mái do giao hợp quá thô bạo dẫn đến chấn thương mô âm đạo, vẫn có thể tiếp tục sau khi điều chỉnh lại nhịp điệu phù hợp.

Thượng mã phong

Đây là hiện tượng sau khi phóng tinh, sắc mặt người nam đột nhiên trắng bệch, thở ngắn, tay chân co giật, lạnh toàn thân, mạch đập yếu, shock và ngất đi.

Người vợ cần nhanh chóng dùng vật nhọn (kim băng, kẹp tóc) châm mạnh vào đầu xương cụt (huyệt trường cường) của chồng. Đồng thời dùng móng tay bấm mạnh vào huyệt nhân trung (vị trí giữa của rãnh nhân trung chạy từ gốc mũi xuống môi trên) để giúp tri giác phục hồi nhanh chóng. Đồng thời, kết hợp làm hô hấp nhân tạo để kích thích hô hấp.

Sau đó nhanh chóng đưa nạn nhân tới bệnh viện. Nếu không, có thể dẫn đến tử vong.

Lưu ý: Trong tất cả trường hợp, yếu tố tâm lý rất quan trọng. Trước tiên, khi xảy ra sự cố, bạn nên bình tĩnh xử trí. Sau đó sơ cứu theo cách hướng dẫn trên.

Tiếp theo bạn nên ổn định tinh thần vợ/chồng và đưa đến bác sĩ càng nhanh càng tốt.

Theo Tiếp thị Gia đình

• Kiểm tra cảm giác của bạn.
• Dành một phút để suy nghĩ.
• Đừng đặt mình vào tình cảnh nguy hiểm khi cứu người.
• Sử dụng kinh nghiệm của bạn. đừng cố làm quá nhiều việc một mình.

Thẩm định tình huồng

Bạn nên có mặt ở hiện trường sớm, nhưng bình tĩnh để có thể biết được càng nhiều thông tin càng tốt. Trách nhiệm của bạn là nhận định những nguy hiểm nào có thể xảy đến với bản thân, với nạn nhân và những người xung quanh, sau đó ước định bạn có thể giúp đỡ điều gì và bạn cần sự giúp đỡ nào nữa. Hãy nói rằng bạn có chuyên môn khi ngỏ lời giúp đỡ nạn nhân. Nếu không có bác sĩ, y tá hay những người có kinh nghiệm nào khác, bạn phải bình tĩnh gánh vác mọi việc. Trước tiên, hãy tự đặt cho mình những câu hỏi sau:

• Có sự nguy hiểm nào sẽ xảy ra nữa không ?
• Có còn ai đang trong tình trạng nguy cấp không ?
• Những người đứng gần có thể giúp đỡ không ?
• Mình có cần chuyên viên giúp đỡ không?

Làm cho hiện trường an toàn

Những yếu tố gây ra tai nạn có thể sẽ tạo thêm nguy hiểm. Hãy nhớ là bạn phải bảo vệ an toàn cho bản thân mình trước đã. Bạn không thể giúp đỡ những người khác nếu bản thân bạn cũng trở thành nạn nhân.

Thường thì những biện pháp đơn giản nhất như tắt công tắc điện cũng đủ làm cho nơi đó an toàn. Đôi khi cũng cần có những biện pháp phức tạp hơn. Đừng bao giờ để cho bản thân mình và nạn nhân gặp nguy hiểm do bạn cố làm quá sức. Hãy chú ý đến

những điều kiện hạn chế của bạn.

Giải quyết nguy hiểm đang xảy đến

Nếu bạn không thể loại bỏ được mối nguy hiểm đe dọa đến mạng sống, bạn phải cố gắng đưa nạn nhân tránh ra xa đến một khoảng cách an toàn nào đó. Trước tiên, hãy thử đưa nạn nhân ra khỏi nơi nguy hiểm. trong nhiều tình huống bạn sẽ cần người giúp đỡ và các dụng cụ chuyên môn.

Gọi cấp cứu

Để bảo đảm an toàn, hãy kiểm tra từng nạn nhân bằng cách dùng phương pháp hồi sức abc. Những gì bạn phát hiện được sẽ giúp bạn quyết định khi nào thì cần gọi người giúp đỡ và mức giúp đỡ đến đâu là cần thiết nếu như bạn chỉ có một mình.

• Mau chóng thẩm định xem nạn nhân thuộc trường hợp nào sau đây:
• Hoàn toàn tỉnh táo.
• Bất tỉnh nhưng còn thở.
• Tắt thở nhưng mạch còn đập.
• Mạch không đập nữa.

Yêu cầu giúp đỡ

Bạn có thể phải làm nhiều việc cùng một lúc như duy trì sự an toàn, điện thoại cầu cứu sự giúp đỡ và bắt dầu sơ cấp cứu. Hãy tận dụng tốt mọi nguồn giúp đỡ có thể có, có thể yêu cầu những người khác :

• Làm cho hiện trường an toàn.
• Gọi điện cầu cứu sự giúp đỡ.
• Đi lấy dụng cụ sơ cấp cứu.
• Điều khiển giao thông và những người đứng xem.
• Cầm máu hay đỡ giữ tay chân nạn nhân.
• Giữ cho nạn nhân được yên tĩnh.
• Giúp di chuyển nạn nhân đến nơi an toàn.
• Đưa ra những chỉ dẫn rõ ràng và kiểm tra việc thực hiện chúng.

Phản ứng của những người đứng xem

Không được bực tức vì những người đứng xem không trợ giúp bạn. Có thể có những lý do hợp lý khiến họ thấy không thể can thiệp vào thường là vì họ bối rối trước sự việc xảy ra. Tuy nhiên, việc giao những công việc đơn giản cho họ có thể tránh được sự hốt hoảng hay sự lo âu nơi họ, do đó giúp đỡ được nạn nhân và cả bản thân bạn.

Gọi điện yêu cầu sự giúp đỡ

Khi gọi điện cho các trung tâm cấp cứu, bạn phải cung cấp các thông tin sau:

• Số điện thoại của bạn.
• Vị trí chính xác nơi xảy ra sự cố, tên đường, số nhà và nếu có thể cho biết thêm giao lộ hoặc điểm chú ý đặc biệt nào đó trên đường.
• Loại tai nạn và tính chất trầm trọng của nó. Ví dụ: “Tai nạn xe cộ, hai xe hơi, kẹt đường, ba người bị kẹt trong xe.”
• Số lượng, giới tính, tuổi chính xác của các nạn nhân và bất cứ điều gì bạn biết về căn bệnh của họ. Ví dụ: “Nam, hơn năm mươi tuổi, nghi bị bệnh tim, tim ngừng đập.”
• Chi tiết về các nguy hiểm như gas, các chất nguy hiểm, dây điện hư hoặc sương mù.

Nhiều nạn nhân

Bạn có thể cảm thấy khó khăn khi phải giải quyết sơ cấp cứu cho nhiều nạn nhân cùng một lúc. Thứ tự bạn điều trị cho họ có thể nguy hại đến sự sống còn của họ. Trước tiên hãy chú ý tới những người bất tỉnh trước. Theo sát phương pháp hồi sức abc để xác định sự ưu tiên trong chữa trị cho họ.

Hãy nhớ là bạn chỉ có thể cố gắng hết sức mình: bạn không được trông mong để phán đoán trúng người này sẽ chết, người kia sẽ sống và sẽ không bị chỉ trích nếu sự việc tiến triển xấu.

Tai nạn nghiêm trọng

Đặc điểm của tai nạn nghiêm trọng là có nhiều nạn nhân, mất trật tự và do đó đặt ra trách nhiệm hết sức nặng nề đối với người cấp cứu.

Trước tiên, trung tâm cấp cứu cần biết rõ thông tin về điều gì đã xảy ra để họ không chỉ giúp đỡ theo yêu cầu mà còn gửi dụng cụ và chuyên viên đến cứu trợ và chữa trị. Khi đã chắc chắn là đã gọi điện xong, bạn hãy xem xét lại hiện trường, bắt đầu sơ cấp cứu mà không gây thương tổn cho bản thân.

Khi đội cấp cứu đến, nhân viên cấp cứu đứng đầu sẽ chịu trách nhiệm hoàn toàn. Thường cảnh sát sẽ kiểm tra hiện trường xảy ra tai nạn trong khi nhân viên cứu thương cử người làm các việc khác nhau.

Nhiệm vụ của người sơ cấp cứu

Hãy nhớ là nhân viên cấp cứu có nhiều việc phải bận tâm hơn là bảo người sơ cấp cứu phải làm điều gì. Đừng mặc cảm bị xa lánh nếu họ không lưu tâm đến sự giúp đỡ của bạn. Quan trọng hơn là bạn phải rời khỏi hiện trường nếu được nhân viên cứu thương yêu cầu.

Tuy nhiên, có nhiều cách bạn có thể giúp đỡ một cách hữu ích. Ví dụ như điều trị những vết thương nhẹ hay chăm sóc dứa bé khi mẹ chúng đang được chữa trị. Giác quan của bạn sẽ chỉ cho bạn phải làm gì là tốt nhất.

Bạn có thể giúp đỡ bằng cách nào

• Nạn nhân bị thương nhẹ nên được sớm di chuyển ra khỏi hiện trường để rộng chỗ giải quyết cho những trường hợp nặng hơn .
• Không nên quan tâm nhiều đến những người đã chết dể tập trung chăm sóc cho những nạn nhân khác đang cần giúp đỡ.
• Nên hỏi những người có liên quan và các nạn nhân để viết các báo cáo chính xác.
• Công nhân hoặc cư dân ở gần hay tại hiện trường xảy ra tai nạn nên đề phòng các rủi ro và nguy hiểm có thể xảy ra nữa.
• Bất kỳ bàng chứng có liên quan nào cũng nên giữ cẩn thận.

Theo suckhoecongdong.com

Cách tốt nhất để điều trị?

Rửa tay sạch sẽ trước khi xem xét vết thương. Nếu vết thương chảy máu thì cần phải “chặn” lại bằng một miếng băng gạc hay khăn sạch cho đến khi máu ngừng chảy. Nếu máu không ngừng chảy sau 10 phút thì cần phải đưa trẻ tới bệnh viện ngay.

Sau khi máu ngừng chảy, kiểm tra xem có dị vật hay bụi bẩn nào trong vết thương. Nếu có thì cần xối vết thương dưới nước mát. Nếu không hiệu quả thì dùng nhíp gắp ra.

Sau đó rửa vết thương nhẹ nhàng với xà phòng và nước ấm, thấm khô nhẹ nhàng. Nếu bé dũng cảm thì có thể ngâm vết thương chốc lát trong nước muối loãng.

Đừng thổi vào vết thương dù có thể khiến bé dễ chịu vì sẽ làm nguy cơ nhiễm khuẩn gia tăng.

Có cần dùng chất kháng khuẩn?

Không nhất thiết nhưng bôi các loại thuốc mỡ kháng khuẩn lên vùng vết thương đã được làm sạch và lau khô sẽ giúp giảm thiểu nguy cơ nhiễm khuẩn.

Tuyệt đối không dùng cồn, ôxy già, i-ốt hay vì chúng sẽ chỉ làm trẻ đau hơn và vết thương lâu lành hơn.

Băng bó thế nào là tốt nhất?

Với vết thương nhỏ thì để mở và cho tiếp xúc với không khí là tốt nhất. Tuy nhiên, nếu vết thương dễ bị nhiễm bẩn và cọ xát với quần áo thì cần phải băng lại.

Đối với vết thương sâu hơn, có thể dùng băng dính y tế để băng vết thương. Lưu ý là phần bông gạc chỉ ôm vừa đủ vết thương và không được băng quá chặt vì sẽ ảnh hưởng tới tuần hoàn máu.

Nhớ thay băng hằng ngày hoặc khi băng bị ướt.

Sau khi miệng vết thương đã khép, thì không cần phải băng bó nữa. Nếu bé có xu hướng gãi vì ngứa thì cần băng nhẹ lại để bảo vệ quá trình lên da non.

Một số bác sĩ cho rằng nên để mở vết thương vào ban đêm để vết thương nhanh khô hơn. Tất nhiên nếu vết thương không quá nặng.

Giảm đau như thế nào?

Nếu bé bị đau, bạn có thể cho bé uống acetaminophen hay ibuprofen dành cho trẻ em. Nhớ tuân thủ theo liều lượng ghi trên hướng dẫn. Không bao giờ cho trẻ uống aspirin vì nó có thể gây phản ứng phụ nghiêm trọng là hội chứng Reye.

Khi nào vết thương cần phải khâu?

Đó là khi vết thương sâu và rộng, đặc biệt nếu chúng tạo thành gờ.

Để có kết quả tốt nhất, vết thương cần được khâu trước 8 giờ, kể từ lúc bị thương – lưu ý là càng sớm càng tốt, tránh được nguy cơ nhiễm trùng và giúp giảm sẹo.

Theo Dantri.com.vn

Khi xoắn chặt một dây ga-rô vào chi, các mạch máu lớn, nhỏ và các cơ đều bị đè ép. Một ga-rô thực hiện đúng yêu cầu kỹ thuật sẽ cắt đứt hoàn toàn sự lưu thông của máu từ trên xuống dưới và ngược lại. Khi quyết định làm ga-rô, người làm cấp cứu cần ý thức được rằng việc này có thể dẫn tới cắt cụt phần chi ở dưới garô, vì đoạn chi này sẽ chết hoàn toàn nếu bị thiếu máu nuôi quá 60-90 phút. Bởi thế, khi làm ga-rô, bạn cần nắm vững 3 nguyên tắc sau:

1. Garô phải đặt sát ngay phía trên vết thương và để lộ ra ngoài. Tuyệt đối không để ống quần, tay áo hay vật gì khác che lấp ga-rô, làm cho người vận chuyển và tuyến sau khó thấy, có thể bỏ qua không xử lý ưu tiên.

2. Người bị đặt ga-rô phải được nhanh chóng chuyển về tuyến sau. Trên đường vận chuyển, cứ 1 giờ phải nới ga-rô một lần và không để ga-rô lâu quá 3-4 giờ. Việc nới ga-rô phải rất từ từ, vừa nới vừa theo dõi sắc mặt của bệnh nhân, tình hình chảy máu ở vết thương, mạch và sắc đoạn chi phía dưới. Khi nới ga-rô được khoảng 4-5 phút hoặc thấy bệnh nhân biến sắc, máu chảy nhiều thì phải thít chặt garô lại ngay. Khi đặt lại ga-rô, không được buộc chỗ cũ mà lên hoặc xuống một ít.

3. Phải chấp hành triệt để những quy định về ga-rô: Ghi rõ ngày giờ ga-rô, giờ nới ga-rô lần một, giờ nới ga-rô lần hai, họ tên bệnh nhân. Cần có ký hiệu bằng dải vải đỏ cài vào túi áo trên bên trái (đó là ký hiệu cho những bệnh nhân cần chuyển nhanh và xử trí khẩn cấp).

BS Thùy Ninh, Sức Khỏe & Đời Sống

- Nâng cao phần bị thương lên

- Dùng khǎn sạch (hoặc dùng tay nếu không có khǎn) ấn chặt ngay vào vết thương. Giữ chặt cho đến khi máu ngừng chảy,

- Nếu máu chảy không cầm được khi ấn chặt vào vết thương, hoặc nếu nạn nhân đang mất nhiều máu:

* Cứ ấn chặt vào vết thương

* Giữ cho phần bị thương giơ cao lên, càng cao càng tốt

* Buộc ga rô tay hoặc chân càng gần chỗ vết thương càng tốt. Xiết chặt vừa đủ làm máu cầm lại. Buộc ga rô bằng một cái khǎn

gấp lại hoặc dây lưng rộng, đừng bao giờ dùng một dây thừng mảnh, dây thép…

* Chuyển ngay nạn nhân đến cơ sở y tế.

Chú ý:

* Chỉ buộc ga rô ở chân hoặc tay nếu máu chảy nhiều và ấn chặt trực tiếp vào vết thương mà máu không thể cầm được,

* Cứ 30′ lại nới lỏng dây ga rô một lát để xem còn cần buộc ga rô nữa hay không và để cho máu lưu thông.

* Nếu máu chảy nhiều hoặc bị thương nặng, để cao chân và đầu thấp để đề phòng sốc.

Theo Suckhoecongdong