Viêm nội tâm mạc

Viêm nội tâm mạc! Có thể phát triển từ từ hoặc đột ngột, có thể gây ra: Sốt, ớn lạnh, tiếng tim thổi mới hoặc thay đổi, mệt mỏi, đau nhức khớp xương hoặc cơ bắp, đổ mồ hôi đêm, khó thở, tái da, ho dai dẳng, phù chân hoặc bụng, giảm cân, tiểu ra máu…

Định nghĩa

Viêm nội tâm mạc là một bệnh nhiễm trùng của các lớp lót bên trong của tim (màng trong tim).

Viêm nội tâm mạc thường xảy ra khi vi khuẩn hoặc vi trùng khác từ một phần khác của cơ thể, chẳng hạn như miệng lây lan qua máu và gắn với các khu vực bị hư hại trong tim. Nếu không điều trị, viêm nội tâm mạc có thể gây hại hoặc phá hủy van tim và có thể dẫn đến biến chứng nguy hiểm tính mạng. Điều trị viêm nội tâm mạc bao gồm thuốc kháng sinh, và trong trường hợp nặng cần phẫu thuật.

Viêm nội tâm mạc không phổ biến ở những người có trái tim khỏe mạnh. Người có nguy cơ lớn nhất của viêm nội tâm mạc khi có van tim bị hư hỏng, một trái tim nhân tạo hoặc các khuyết tật van tim khác.

I. CÁC TRIỆU CHỨNG CỦA VIÊM NỘI TÂM MẠC

Viêm nội tâm mạc có thể phát triển từ từ hoặc đột ngột, tùy thuộc vào nguyên nhân gây nhiễm trùng và có vấn đề về tim cơ bản bất kỳ.

Viêm nội tâm mạc, dấu hiệu và triệu chứng có thể bao gồm:

  • Sốt.
  • Ớn lạnh.
  • Tiếng tim thổi mới hoặc thay đổi, âm thanh bất thường của máu đổ qua trái tim.
  • Mệt mỏi.
  • Đau nhức khớp xương và cơ bắp.
  • Đổ mồ hôi đêm.
  • Khó thở.
  • Tái da.
  • Ho dai dẳng.
  • Phù chân hoặc bụng.
  • Không giải thích được giảm cân.
  • Máu trong nước tiểu.
  • Đau ở lá lách.
  • Các nút đỏ của Osler, các điểm dưới da của các ngón tay.
  • Đốm xuất huyết nhỏ xíu màu tím hoặc đốm đỏ trên da, lòng trắng mắt hoặc bên trong miệng.

Gặp bác sĩ khi

Nếu phát triển các dấu hiệu hoặc triệu chứng của viêm nội tâm mạc, gặp bác sĩ ngay lập tức đặc biệt là nếu có yếu tố nguy cơ nhiễm bệnh này nghiêm trọng, chẳng hạn như một khuyết tật tim hoặc trường hợp trước đây của viêm nội tâm mạc.

Mặc dù ít điều kiện nghiêm trọng có thể gây ra các dấu hiệu và triệu chứng tương tự,  sẽ không biết chắc chắn cho đến khi gặp bác sĩ.

II. NGUYÊN NHÂN GÂY VIÊM NỘI TÂM MẠC

Viêm nội tâm mạc xảy ra khi vi trùng vào máu đến tim và đính kèm vào van tim bất thường hoặc mô tim bị hư hỏng. Vi khuẩn gây ra phần lớn trường hợp, nhưng nấm hay vi sinh vật khác cũng có thể phải chịu trách nhiệm.

Đôi khi thủ phạm là một trong nhiều loại vi khuẩn thường sống trong miệng, cổ họng hay phần khác của cơ thể. Trong trường hợp khác, các sinh vật vi phạm có thể vào máu  thông qua:

Hoạt động thường ngày. Mỗi ngày các hoạt động như đánh răng hoặc nhai thức ăn có thể cho phép vi khuẩn xâm nhập máu, đặc biệt nếu răng và nướu răng đang ở trong tình trạng viêm sâu.

Nhiễm trùng hoặc điều kiện y tế khác. Vi khuẩn có thể lây lan từ một khu vực bị nhiễm bệnh như một làn da đau, bệnh nướu răng, bệnh qua đường tình dục hoặc rối loạn đường ruột – chẳng hạn như bệnh viêm ruột cũng có thể cung cấp cơ hội cho vi khuẩn vào máu.

Ống thông hoặc kim tiêm. Vi khuẩn có thể nhập vào cơ thể  thông qua một ống thông – một ống nhỏ mà các bác sĩ đôi khi được sử dụng để tiêm hoặc loại bỏ chất lỏng khỏi cơ thể. Các vi khuẩn có thể gây viêm nội tâm mạc cũng có thể nhập vào dòng máu thông qua kim tiêm được sử dụng để xăm mình hoặc xâu khuyên trên người. Bơm kim tiêm bị ô nhiễm là một mối quan tâm cho những người sử dụng thuốc đường tĩnh mạch (IV).

Một số thủ thuật nha khoa. Một số thủ thuật nha khoa cắt nướu răng có thể cho phép vi khuẩn xâm nhập máu.

Thông thường, hệ thống miễn dịch tiêu diệt vi khuẩn vào máu. Ngay cả khi vi khuẩn đạt đến tim, nó có thể đi qua mà không gây ra nhiễm trùng.

Hầu hết những người phát triển viêm nội tâm mạc có van tim bị bệnh hoặc bị hư hỏng, một nơi lý tưởng cho vi khuẩn. Mô bị hư hại trong màng trong tim với bề mặt nhám cung cấp vi khuẩn điều kiện đính kèm và nhân lên.

III. YẾU TỐ NGUY CƠ CỦA VIÊM NỘI TÂM MẠC

Nếu trái tim khỏe mạnh,  khó có thể phát triển viêm nội tâm mạc. Ngay cả các loại hình của bệnh tim không làm tăng nguy cơ viêm nội tâm mạc. Các vi trùng gây nhiễm trùng có xu hướng dính vào và nhân lên trong van tim bị tổn thương hoặc phẫu thuật cấy ghép.

Những rủi ro ở mức cao nhất của viêm nội tâm mạc là những người có:

Van tim nhân tạo. Mầm bệnh có nhiều khả năng đính kèm vào một van tim nhân tạo (giả) hơn là một van tim bình thường. Nguy cơ lây nhiễm cao nhất trong năm đầu tiên sau khi cấy.

Khuyết tật tim bẩm sinh. Nếu được sinh ra với một số loại khuyết tật tim, tim có thể dễ bị nhiễm trùng.

Một lịch sử trước đó của viêm nội tâm mạc. Các mô và các van tim viêm nội tâm mạc thường thiệt hại, tăng nguy cơ bị nhiễm trùng tim trong tương lai.

Van tim bị hư hỏng. Một số điều kiện y tế, chẳng hạn như sốt thấp khớp hoặc nhiễm trùng có thể gây thiệt hại hay sẹo một hoặc nhiều van tim, làm cho chúng dễ bị viêm nội tâm mạc.

Lịch sử của tĩnh mạch (IV) sử dụng ma túy bất hợp pháp. Những người sử dụng ma túy bất hợp pháp bằng cách tiêm chúng có nguy cơ lớn hơn viêm nội tâm mạc. Các kim được sử dụng để tiêm chích ma túy thường bị nhiễm các vi khuẩn có thể gây viêm nội tâm mạc.

Nếu có một khuyết tật tim được biết đến hoặc có vấn đề van tim, hãy hỏi bác sĩ về nguy cơ viêm nội tâm mạc phát triển. Ngay cả khi bệnh tim đã được sửa chữa hoặc không gây ra triệu chứng vẫn có thể có nguy cơ.

IV. CÁC BIẾN CHỨNG CỦA VIÊM NỘI TÂM MẠC

Viêm nội tâm mạc có thể gây ra nhiều biến chứng chính:

Đột quỵ và tổn thương cơ quan. Trong viêm nội tâm mạc, các cụm vi khuẩn và mảnh vỡ tế bào hình thành trong tim. Các khối có thể phá vỡ và di chuyển đến não, phổi, các cơ quan bụng, thận hoặc tứ chi. Điều này có thể gây ra vấn đề khác nhau, bao gồm đột quỵ hoặc thiệt hại cho các cơ quan khác hoặc mô.

Nhiễm trùng trong các bộ phận khác của cơ thể. Viêm nội tâm mạc có thể gây ra phát triển áp – xe ở các bộ phận khác của cơ thể, bao gồm não, lá lách, thận hoặc gan. Áp – xe có thể phát triển trong cơ tim gây nhịp tim bất thường. Áp – xe nặng có thể yêu cầu phẫu thuật để điều trị.

Suy tim. Nếu không điều trị, viêm nội tâm mạc có thể làm hỏng van tim và vĩnh viễn tiêu diệt lớp lót bên trong trái tim (màng trong tim). Điều này có thể làm cho trái tim làm việc nhiều hơn để bơm máu, cuối cùng gây ra suy tim, một tình trạng mãn tính, trong đó tim không thể bơm đủ máu để đáp ứng nhu cầu của cơ thể. Nếu bệnh tiến triển không được chữa trị, nó thường gây tử vong.

V. CÁC XÉT NGHIỆM CHUẨN ĐOÁN VIÊM NỘI TÂM MẠC

Bác sĩ có thể nghi ngờ viêm nội tâm mạc dựa trên lịch sử y tế và các dấu hiệu và triệu chứng thể chất, chẳng hạn như sốt. Sử dụng một ống nghe để nghe tim, bác sĩ có thể nghe thấy một tiếng thổi tim mới hoặc thay đổi một tiếng thổi trước đó, có thể có các dấu hiệu của viêm nội tâm mạc.

Các nhiễm trùng có thể bắt chước các bệnh khác trong giai đoạn đầu của nó. Các xét nghiệm khác nhau có thể cần thiết để giúp làm cho việc chẩn đoán:

Xét nghiệm máu. Thử nghiệm quan trọng nhất là máu được sử dụng để xác định vi khuẩn trong máu. Xét nghiệm máu cũng có thể giúp bác sĩ xác định các điều kiện nhất định, bao gồm thiếu máu – thiếu lành mạnh của các tế bào máu đỏ có thể là dấu hiệu của viêm nội tâm mạc.

Siêu âm tim qua thực quản. Siêu âm tim sử dụng sóng âm thanh để tạo ra hình ảnh của trái tim trong công việc. Loại siêu âm tim cho phép bác sĩ có được một cái nhìn gần hơn van tim. Nó thường được sử dụng để kiểm tra nốt sùi hoặc mô bị nhiễm bệnh. Trong thử nghiệm này, một thiết bị siêu âm được truyền qua miệng vào thực quản – ống kết nối miệng và dạ dày.

Điện tâm đồ (ECG). Bác sĩ có thể kiểm tra không xâm lấn này nếu nghĩ rằng viêm nội tâm mạc có thể gây ra nhịp tim không đều. Trong một điện tâm đồ, cảm biến (điện cực) có thể phát hiện các hoạt động điện của tim được gắn vào ngực và đôi khi gắn vào tay chân..

Chụp X – quang. Himhf ảnh X – ray giúp bác sĩ thấy tình trạng của phổi và tim. Bác sĩ  có thể sử dụng hình ảnh X – quang để xem có viêm nội tâm mạc đã khiến trái tim to hoặc nếu nhiễm trùng đã lan đến phổi.

Máy vi tính cắt lớp (CT scan) hay chụp cộng hưởng từ (MRI). Có thể cần CT hay MRI scan của não bộ, ngực hoặc các bộ phận khác của cơ thể nếu bác sĩ cho rằng bệnh đã lây lan sang các khu vực này.

VI. ĐIỀU TRỊ VIÊM NỘI TÂM MẠC

Đầu tiên của điều trị viêm nội tâm mạc là thuốc kháng sinh. Đôi khi, nếu van tim bị hư hỏng do nhiễm trùng, phẫu thuật là cần thiết.

Thuốc kháng sinh

Nếu có viêm nội tâm mạc, có thể cần liều cao tiêm tĩnh mạch (IV) chất kháng sinh trong bệnh viện. Xét nghiệm máu có thể giúp xác định các loại vi sinh vật lây nhiễm cho trái tim. Thông tin này sẽ giúp bác sĩ lựa chọn tốt nhất kháng sinh hoặc sự kết hợp của kháng sinh để chống nhiễm trùng.

Thường sẽ cần phải dùng kháng sinh cho 4 – 6 tuần hoặc lâu hơn để làm sáng tỏ sự lây nhiễm. Sau khi hết sốt và điều tồi tệ nhất của các dấu hiệu và triệu chứng đã trôi qua,  có thể rời khỏi bệnh viện và tiếp tục điều trị kháng sinh IV với các lần tái khám, sẽ cần phải gặp bác sĩ thường xuyên để đảm bảo điều trị hiệu quả.

Báo cáo với bác sĩ bất cứ dấu hiệu hay triệu chứng nhiễm trùng ngày càng tồi tệ hơn, chẳng hạn như:

  • Sốt.
  • Ớn lạnh.
  • Nhức đầu.
  • Đau khớp.
  • Khó thở.
  • Tiêu chảy, phát ban, ngứa hoặc đau khớp có thể chỉ ra một phản ứng với thuốc kháng sinh, một lý do để gọi cho bác sĩ.

Đi khám bác sĩ ngay lập tức nếu gặp khó thở hoặc phù ở chân, mắt cá chân hoặc bàn chân. Những dấu hiệu và triệu chứng có thể chỉ ra suy tim.

Phẫu thuật

Nếu những thiệt hại nhiễm trùng van tim, có thể có các triệu chứng và biến chứng trong nhiều năm sau điều trị. Đôi khi phẫu thuật là cần thiết để điều trị nhiễm trùng dai dẳng hoặc thay thế van bị hỏng. Phẫu thuật đôi khi cũng cần thiết để điều trị viêm nội tâm mạc do một nhiễm nấm.

Tùy theo tình trạng, bác sĩ có thể đề nghị hoặc sửa chữa van bị hỏng hoặc thay thế nó bằng một van nhân tạo làm từ mô động vật hoặc các vật liệu nhân tạo.

Phong cách sống và biện pháp khắc phục

Nếu đang có nguy cơ bị viêm nội tâm mạc, để cho tất cả các nhà cung cấp chăm sóc sức khỏe biết.

Để giúp ngăn ngừa viêm nội tâm mạc, đảm bảo để thực hành vệ sinh tốt:

Đặc biệt chú ý đến sức khỏe răng miệng. Chải và xỉa răng và nướu răng thường xuyên, kiểm tra thường xuyên nha khoa.

Tránh các thủ tục có thể dẫn đến nhiễm trùng da. Chẳng hạn như xâu khuyên cơ thể hoặc hình xăm.

Tìm kiếm sự chăm sóc y tế ngay nếu phát triển bất kỳ loại nhiễm trùng da hoặc vết cắt mở hoặc vết loét không lành đúng cách.

Phòng chống

Những người có điều kiện tim sau đây có nguy cơ nghiêm trọng viêm nội tâm mạc:

  • Van tim nhân tạo (giả).
  • Lịch sử viêm nội tâm mạc nhiễm trùng.
  • Một số loại dị tật tim bẩm sinh.
  • Tim cấy ghép phức tạp của vấn đề van tim.

Những người có những điều kiện này có thể cần dùng kháng sinh dự phòng trước khi thủ tục y khoa hoặc nha khoa nhất định để ngăn ngừa viêm nội tâm mạc.

Kháng sinh dự phòng

Một số thủ tục nha khoa và y tế có thể cho phép vi khuẩn xâm nhập vào máu. Thuốc kháng sinh uống trước khi các thủ tục này có thể giúp tiêu diệt hay kiểm soát các vi khuẩn có hại có thể dẫn đến viêm nội tâm mạc.

Thuốc kháng sinh được đề nghị chỉ trước khi các thủ tục sau đây:

Một số thủ tục nha khoa. Những người mà cắt mô nướu hay một phần của răng.

Thủ tục liên quan đến đường hô hấp, da bị nhiễm bệnh hoặc mô kết nối cơ với xương.

Thuốc kháng sinh không còn được đề nghị trước khi tất cả các thủ thuật nha khoa hoặc các thủ tục của đường tiết niệu hoặc hệ thống tiêu hóa.

Nếu đã phải dùng kháng sinh dự phòng trong quá khứ trước khi thủ tục nha khoa, có thể được quan tâm về những thay đổi này. Trong quá khứ, có thuốc kháng sinh vì một mối quan ngại rằng các thủ tục thông thường nha khoa làm tăng nguy cơ viêm nội tâm mạc. Nhưng khi các bác sĩ đã học thêm về công tác phòng chống viêm nội tâm mạc, họ đã nhận ra rằng viêm nội tâm mạc có thể xảy ra nhiều hơn từ việc tiếp xúc với vi trùng ngẫu nhiên hơn là từ kiểm tra nha khoa hoặc phẫu thuật chỉnh hình.

Điều này không có nghĩa là nó không quan trọng để chăm sóc tốt răng, đánh răng và dùng chỉ nha khoa. Có một số lo ngại rằng bệnh nhiễm trùng trong miệng từ vệ sinh răng miệng kém có thể làm tăng nguy cơ vi trùng vào máu. Ngoài việc đánh răng và dùng chỉ nha khoa, kiểm tra nha khoa thường xuyên, ít nhất hàng năm là một phần quan trọng của việc duy trì tốt sức khỏe răng miệng.

Nguồn camnangbenh.com

Từ khóa: