Suy tuyến yên

Suy tuyến yên! Trong suy tuyến yên, cung cấp thiếu một hoặc nhiều các kích thích tố tuyến yên. Thiếu hụt này có thể ảnh hưởng đến bất kỳ số lượng các chức năng thông thường của cơ thể, chẳng hạn như áp lực tăng trưởng trong máu và sinh sản.

Định nghĩa

Suy tuyến yên là một rối loạn hiếm gặp, trong đó tuyến yên hoặc không để sản xuất một hoặc nhiều kích thích tố của mình hoặc không sản xuất đủ.

Tuyến yên là một tuyến nhỏ hình hạt đậu nằm ở đáy não, phía sau mũi và giữa hai tai. Mặc dù kích thước của nó nhỏ, tuyến này tiết ra kích thích tố có ảnh hưởng đến hầu hết các phần của cơ thể.

Trong suy tuyến yên, cung cấp thiếu một hoặc nhiều các kích thích tố tuyến yên. Thiếu hụt này có thể ảnh hưởng đến bất kỳ số lượng các chức năng thông thường của cơ thể, chẳng hạn như áp lực tăng trưởng trong máu và sinh sản.

Có thể sẽ cần thuốc cho phần còn lại của cuộc sống để điều trị suy tuyến yên, nhưng các triệu chứng có thể được kiểm soát.

Các triệu chứng

Suy tuyến yên thường tiến triển. Mặc dù các dấu hiệu và triệu chứng có thể xảy ra bất ngờ, nhưng nó thường phát triển dần dần. Đôi khi bị bỏ qua trong nhiều tháng hoặc thậm chí cả năm.

Các dấu hiệu và triệu chứng của suy tuyến yên thay đổi, tùy thuộc vào kích thích tố tuyến yên thiếu và thiếu trầm trọng như thế nào. Có thể bao gồm:

Mệt mỏi.

Trọng lượng mất mát.

Giảm tình dục.

Nhạy cảm với cảm lạnh hoặc khó khăn giữ ấm.

Giảm sự thèm ăn.

Khuôn mặt sưng.

Thiếu máu.

Khô khan.

Mất lông mu và không có khả năng sản xuất sữa để nuôi con bằng sữa mẹ ở phụ nữ.

Giảm lông mặt hoặc cơ thể, tóc ở nam giới.

Tầm cỡ ở trẻ em thấp.

Đến gặp bác sĩ khi

Nếu phát triển các dấu hiệu và triệu chứng liên quan đến suy tuyến yên, gặp bác sĩ để xác định nguyên nhân.

Ngoài ra, nếu một số dấu hiệu hoặc triệu chứng của suy tuyến yên phát triển đột ngột – nhức đầu nặng, rối loạn thị giác, rối loạn huyết áp – liên hệ với bác sĩ ngay lập tức. Những dấu hiệu và triệu chứng có thể đại diện cho chảy máu bất ngờ vào tuyến yên (pituitary ngập máu), mà đòi hỏi phải được chăm sóc y tế.

Nguyên nhân

Tuyến yên là một phần của hệ thống nội tiết, bao gồm các tuyến sản xuất hormone điều hòa các quá trình trong cơ thể. Các hormone được tiết ra bởi tuyến yên giúp đỡ điều hoà chức năng quan trọng, chẳng hạn như áp lực tăng trưởng trong máu và sinh sản. Ví dụ, tuyến yên tiết ra:

Hormone tăng trưởng (GH). Hoóc môn này điều khiển mô xương tăng trưởng và duy trì sự cân bằng thích hợp của các cơ và mô mỡ.

Hormone chống lợi tiểu (ADH). Bằng cách điều chỉnh sản xuất nước tiểu, nội tiết tố này quản lý cân bằng nước trong cơ thể. Thiếu ADH có thể gây ra được gọi là đái tháo nhạt, đi tiểu nhiều và khát.

Hormone kích thích tuyến giáp (TSH). Hoóc môn này kích thích tuyến giáp sản xuất kích thích tố quan trọng điều tiết sự trao đổi chất. Kết quả TSH ít trong tuyến giáp kém (suy giáp).

Luteinizing hormone (LH). Ở nam giới, LH quy định sản xuất testosterone. Ở phụ nữ, nó thúc đẩy sản xuất estrogen.

Hormone kích thích nang trứng (VSATTP). Làm việc song song với LH, FSH kích thích sản xuất tinh trùng ở nam giới và phát triển của trứng và sự rụng trứng ở phụ nữ.

Adrenocorticotropic hormone (ACTH). Hoóc môn này kích thích tuyến thượng thận để sản xuất hormon cortisol và hooc môn khác. Cortisol giúp cơ thể đối phó với căng thẳng và ảnh hưởng đến chức năng cơ thể, bao gồm huyết áp, chức năng của tim và hệ thống miễn dịch.

Prolactin. Hormone này quy định sự phát triển của vú phụ nữ, cũng như sản xuất của sữa mẹ.

Suy tuyến yên thường được kích hoạt bởi một khối u của tuyến yên. Tăng kích thước khối u tuyến yên, nó có thể nén và hư hại tế bào tuyến yên, can thiệp vào sản xuất hormone. Một khối u cũng có thể nén các dây thần kinh thị giác, gây rối loạn thị giác.

Nguyên nhân của suy tuyến yên cũng có thể do các bệnh khác và các sự kiện mà thiệt hại tuyến yên, chẳng hạn như:

Chấn thương đầu.

Khối u não.

Phẫu thuật não.

Xạ trị.

Viêm tự miễn dịch (hypophysitis).

Đột quỵ.

Nhiễm trùng của não bộ, ví dụ như viêm màng não.

Bệnh lao.

Bệnh thâm nhập, chẳng hạn như sarcoidosis, đó là một bệnh viêm nhiễm xảy ra ở cơ quan khác nhau; histiocytosis X, trong đó có tế bào bất thường gây ra sẹo trong nhiều bộ phận của cơ thể, như là phổi và xương; và hemochromatosis, gây lắng đọng chất sắt dư thừa trong gan và các mô khác.

Mất máu nặng trong khi sinh, có thể gây thiệt hại cho phần phía trước của tuyến yên (hội chứng Sheehan, hoặc suy tuyến yên sau sinh)

Gen đột biến dẫn đến sản xuất suy giảm hormone tuyến yên.

Bệnh của vùng dưới đồi, một phần của não nằm ngay trên tuyến yên, cũng có thể gây suy tuyến yên. Vùng dưới đồi sản xuất kích thích tố mà trực tiếp ảnh hưởng đến hoạt động của tuyến yên.

Trong một số trường hợp, nguyên nhân của suy tuyến yên là chưa biết.

Các xét nghiệm và chẩn đoán

Nếu bác sĩ  nghi ngờ rối loạn tuyến yên, người đó có thể sẽ làm một số xét nghiệm để kiểm tra mức độ của kích thích tố khác nhau trong cơ thể. Bác sĩ cũng có thể muốn kiểm tra xem có suy tuyến yên, nếu đã có một chấn thương đầu gần đây có thể đã đặt vào nguy cơ tổn hại đến tuyến yên .

Các xét nghiệm của bác sĩ để có thể bao gồm:

Xét nghiệm máu. Có thể giúp phát hiện thâm hụt kích thích tố như là kết quả của suy tuyến yên. Ví dụ, xét nghiệm máu có thể xác định các mức thấp của tuyến giáp, hormon tuyến thượng thận hoặc giới tính, và có thể xác định xem các mức độ thấp có liên quan đến sản xuất đủ hormone tuyến yên.

Kích thích hoặc thử nghiệm động. Bác sĩ có thể đề nghị đi đến một phòng khám nội tiết chuyên biệt cho những thử nghiệm này, trong đó kiểm tra của cơ thể  tiết ra các hormone sau khi đã thực hiện một số thuốc có thể kích thích sản xuất hormone.

Máy chụp ảnh não. Chụp cắt lớp vi tính (CT) hoặc chụp ảnh cộng hưởng từ (MRI) não có thể phát hiện một khối u tuyến yên hoặc bất thường cấu trúc khác.

Thử nghiệm tầm nhìn. Các xét nghiệm này có thể xác định xem sự phát triển của một khối u tuyến yên đã bị suy giảm thị lực hoặc các lĩnh vực thị giác.

X – ray. Ở trẻ em, X – ray của bàn tay và cổ tay có thể đo lường xem các xương đang phát triển bình thường.

Phương pháp điều trị và thuốc

Điều trị thành công các điều kiện cơ bản gây suy tuyến yên, có thể dẫn đến một sự phục hồi hoàn toàn hoặc một phần của cơ thể sản xuất bình thường của các hormone tuyến yên. Việc điều trị thông thường cho các khối u tuyến yên là phẫu thuật để loại bỏ sự tăng trưởng. Trong một số trường hợp, bác sĩ cũng khuyên  nên điều trị phóng xạ.

Nếu thiếu hụt hormone vẫn tồn tại sau khi điều trị, sau đó sẽ cần quy định của một hoặc nhiều loại thuốc thay thế hormone. Các thuốc này được coi là “thay thế” hơn là điều trị, bởi vì liều lượng được thiết lập để phù hợp với số mà cơ thể sản xuất bình thường nếu nó không có một vấn đề tuyến yên. Điều trị thường là suốt đời.

Hormone thuốc thay thế có thể bao gồm:

Corticosteroid. Các thuốc này, như hydrocortisone hoặc prednisone, thay thế các kích thích tố tuyến thượng thận không được sản xuất bởi vì một hormone adrenocorticotropic (ACTH) thiếu hụt.

Levothyroxine (Levoxyl, Synthroid…). Thuốc này thay thế mức độ thiếu hụt hormone tuyến giáp gây ra bởi sản xuất TSH thấp hoặc thiếu.

Kích thích tố sinh dục. Chúng bao gồm testosterone ở nam giới và estrogen hoặc kết hợp estrogen và progesterone ở phụ nữ. Testosterone được quản lý qua da với các bản vá lỗi hoặc gel hoặc tiêm. Thay thế hormone nữ có thể được dùng với một trong hai viên thuốc hoặc các bản vá lỗi.

Desmopressin (DDAVP).  Có hormone này để thay thế ADH và giảm tổn thất của cơ thể của nước qua đi tiểu thường xuyên. Desmopressin được thực hiện như là một thuốc xịt mũi hoặc viên thuốc uống hoặc tiêm.

Hormone tăng trưởng. Còn được gọi là somatropin, hoóc môn tăng trưởng được thực hiện thông qua một tiêm dưới da. Nó thúc đẩy tăng trưởng, do đó sản xuất cao hơn bình thường ở trẻ em. Người lớn với sự thiếu hụt hormone tăng trưởng cũng có thể hưởng lợi từ thay thế hormone tăng trưởng, nhưng họ sẽ không trở nên cao hơn.

Nếu đã trở thành vô sinh, chế phẩm có chứa LH và FSH, còn được gọi là gonadotropins, có thể được quản lý bởi tiêm để kích thích rụng trứng ở phụ nữ và sản xuất tinh trùng ở nam giới.

Giám sát và điều chỉnh

Một bác sĩ chuyên về chứng rối loạn nội tiết (nội tiết) có thể theo dõi các cấp độ của các hormone trong máu để đảm bảo đang nhận được đầy đủ – nhưng không quá nhiều.

Bác sĩ sẽ khuyên nên điều chỉnh liều lượng của corticosteroid nếu trở thành bệnh nặng hoặc căng thẳng lớn về thể chất. Trong những thời gian này, cơ thể  bình thường sẽ sản xuất thêm hormone cortisol. Cùng loại được điều chỉnh liều có thể cần thiết khi bị cúm, tiêu chảy hoặc nôn mửa hoặc đã phẫu thuật hoặc thủ tục nha khoa. Điều chỉnh liều lượng cũng có thể cần thiết trong khi mang thai hoặc với những thay đổi đáng kể trọng lượng. Có thể cần định kỳ CT hoặc MRI quét cũng như để giám sát một khối u tuyến yên hoặc các bệnh khác gây ra suy tuyến yên.

Trong trường hợp khẩn cấp

Đeo vòng y tế cảnh báo hoặc mặt dây chuyền, và mang theo một thẻ đặc biệt thông báo cho những người khác – trong trường hợp khẩn cấp, chẳng hạn đang dùng corticosteroid và các thuốc khác.

Theo Dieutri.vn