Sốc tim

Sốc tim! Nếu điều trị ngay lập tức, một nửa số người sốc tim sống sót. Triệu chứng gồm: Thở nhanh, thở dốc, nhịp tim nhanh đột ngột, lẫn lộn, mất ý thức, đổ mồ hôi, da nhợt nhạt, lạnh tay chân, đi tiểu ít hơn bình thường. Sốc tim thường xẩy ra ở những người bị đau tim nặng.

Định nghĩa

Sốc tim (cardiogenic shock) là một tình trạng mà trong đó tim đột nhiên không thể bơm máu để đáp ứng nhu cầu cơ thể. Sốc tim thường gây ra bởi một cơn đau tim nặng.

Sốc tim là hiếm, nhưng nó thường gây tử vong nếu không được điều trị ngay lập tức. Nếu được điều trị ngay lập tức, khoảng một nửa những người phát triển sốc tim sống sót.

I. CÁC TRIỆU CHỨNG CỦA SỐC TIM

Triệu chứng sốc tim bao gồm:

  • Thở nhanh.
  • Thở dốc nghiêm trọng.
  • Nhịp tim nhanh đột ngột.
  • Lẫn lộn.
  • Mất ý thức.
  • Đổ mồ hôi.
  • Da nhợt nhạt.
  • Lạnh tay hoặc bàn chân.
  • Đi tiểu ít hơn bình thường hoặc không gì cả.

Bởi vì sốc tim thường xảy ra ở những người bị đau tim nặng, điều quan trọng là biết các dấu hiệu và triệu chứng của một cơn đau tim. Chúng bao gồm:

  • Áp lực, hoặc đau ép ở trung tâm của ngực kéo dài hơn một vài phút.
  • Đau ngực lan ra ngoài vai cánh tay, hoặc thậm chí đến răng và xương hàm.
  • Đau ngực gắng sức.
  • Đau ở bụng trên kéo dài.
  • Khó thở.
  • Đổ mồ hôi.
  • Xảy ra cảm giác sắp chết.
  • Bất tỉnh.
  • Buồn nôn và ói mửa.

Nếu tìm kiếm sự chăm sóc y tế một cách nhanh chóng khi có những dấu hiệu hoặc triệu chứng, có thể làm giảm cơ hội mà sẽ phát triển sốc tim.

Cách điều trị đau tim nhanh chóng cải thiện cơ hội sống sót và giảm thiểu thiệt hại cho tim. Không nên suy xét những triệu chứng này trong hơn năm phút. Gọi dịch vụ y tế khẩn cấp giúp đỡ. Nếu không truy cập được vào dịch vụ y tế khẩn cấp, có ai đó đưa tới bệnh viện gần nhất. Tự mình lái xe chỉ như là một phương sách cuối cùng, nếu hoàn toàn không có lựa chọn khác.

II. NGUYÊN NHÂN GÂY SỐC TIM

Sốc tim xảy ra khi tim của không thể bơm đủ máu cho phần còn lại của cơ thể. Phổ biến nhất, sốc tim xảy ra khi chính tim với buồng bơm tâm thất trái, bị hư hỏng do thiếu oxy gây ra bởi một cơn đau tim.

Một cơn đau tim xảy ra khi một hoặc một số các động mạch cung cấp trái tim với máu giàu ôxy bị chặn. Theo thời gian, một động mạch vành có thể trở nên thu hẹp từ sự tích tụ của cholesterol. Điều tích tụ này được gọi là mảng bám, trong các động mạch khắp cơ thể được gọi là xơ vữa động mạch.

Trong một cơn đau tim, một trong các mảng bám có thể bị vỡ và một cục máu đông hình thành. Nếu cục máu đông là đủ lớn, nó có thể chặn dòng chảy của máu qua động mạch. Nếu không có máu giàu ôxy lưu thông qua tim và để phần còn lại của cơ thể, cơ tim có thể suy yếu và tiến triển vào sốc tim.

Hiếm khi, sốc tim xảy ra khi tâm thất phải của tim bị hư hỏng. Tâm thất phải của tim gửi máu đến phổi để nhận oxy trước khi được bơm cho phần còn lại của cơ thể. Thiệt hại tâm thất phải làm cho nó bơm máu đến phổi có thể không có hiệu quả, vì vậy cơ thể không nhận đủ oxy.

Mặc dù các cơn đau tim là nguyên nhân phổ biến nhất, sốc tim cũng có thể xảy ra do các điều kiện khác, chẳng hạn như viêm cơ tim hoặc nhiễm trùng các van tim (viêm nội tâm mạc). Nguyên nhân khác bao gồm thuốc quá liều hoặc ngộ độc với các chất có thể ảnh hưởng đến khả năng bơm tim.

Yếu tố nguy cơ

Một số người có một cơn đau tim có nguy cơ phát triển sốc tim hơn những người khác. Những yếu tố làm tăng nguy cơ sốc tim bao gồm:

  • Độ tuổi 65 hoặc lớn hơn.
  • Có một lịch sử suy tim hoặc đau tim trước đó.
  • Có tắc nghẽn (bệnh mạch vành) trong một số các động mạch chính tim.

III. CÁC BIẾN CHỨNG CỦA SỐC TIM

Nếu không được điều trị ngay lập tức, sốc tim có thể gây tử vong. Một biến chứng nghiêm trọng của cú sốc tim là cơ quan bị hư hại.

Nếu tim không thể bơm đủ máu giàu ôxy ra phần còn lại của cơ thể, gan, thận hoặc các cơ quan khác có thể bị hư hỏng. Các thiệt hại cho gan hay thận có thể xấu làm xấu đi sốc tim, kể từ khi các hóa chất thận đào thải bị giữ lại ở các cơ và gan sản xuất một loại protein giúp cơ chế đông máu. Tùy thuộc vào bao lâu trong tình trạng sốc, những thiệt hại có thể là vĩnh viễn.

IV. XÉT NGHIỆM CHUẨN ĐOÁN SỐC TIM

Sốc tim thường được chẩn đoán trong trường hợp khẩn cấp. Các bác sĩ sẽ kiểm tra các dấu hiệu và triệu chứng của sốc, và sau đó sẽ thực hiện thêm các xét nghiệm để tìm ra những gì gây ra tình trạng. Các xét nghiệm để chẩn đoán sốc tim bao gồm:

Đo huyết áp. Người sốc thường có huyết áp rất thấp. Nếu người bị sốc được đưa đến bệnh viện bằng xe cứu thương, huyết áp sẽ được đo trước khi người đó đến tại bệnh viện.

Điện tâm đồ (ECG). Đây là thử nghiệm đầu tiên thực hiện để chẩn đoán một cơn đau tim. Nó thường được làm trong khi đang hỏi câu hỏi về các triệu chứng. Thử nghiệm này ghi lại hoạt động điện của tim thông qua các điện cực gắn liền với làn da. Xung được ghi là “sóng” hiển thị trên một màn hình hoặc in trên giấy. Vì bị thương cơ tim không thực hiện xung điện bình thường, các ECG có thể cho thấy một cơn đau tim đã xảy ra hoặc đang trong tiến trình.

X -quang ngực. Một hình ảnh X -quang ngực cho phép bác sĩ để kiểm tra kích thước và hình dạng của tim và các mạch máu của nó.

Xét nghiệm máu. Máu sẽ được trích ra để xem liệu thận hoặc gan có thể bị hư hỏng, để tìm những dấu hiệu của một nhiễm trùng trong tim, và để xem nếu đã có một cơn đau tim. Một loại xét nghiệm máu (khí máu động mạch) cũng có thể được dùng để xác định có bao nhiêu oxy có trong máu.

Siêu âm tim. Thử nghiệm này sử dụng sóng âm để tạo ra một hình ảnh của tim. Trong một siêu âm tim, sóng âm được hướng vào tim từ một thiết bị giống như cây đũa (đầu dò) vào tổ chức ngực. Các sóng âm được phản xạ trở lại thông qua thành ngực và xử lý điện tử để cung cấp hình ảnh video của tim. Một siêu âm tim có thể giúp xác định xem một khu vực của trái tim đã bị hư hại bởi một cơn đau tim và bơm bình thường không.

Đặt ống thông mạch vành (angiogram). Thử nghiệm này có thể hiển thị nếu động mạch vành bị thu hẹp hoặc bị chặn. Một chất nhuộm lỏng được tiêm vào các động mạch của tim thông qua một ống thông, ống mỏng đó đẩy thông qua động mạch, thường là ở chân, đến các động mạch trong tim. Khi nhuộm đầy động mạch, các động mạch trở nên nhìn thấy trên X-quang, tiết lộ các khu vực bị tắc nghẽn.

Ngoài ra, trong khi ống thông ở vị trí, bác sĩ có thể điều trị tắc nghẽn bằng cách thực hiện một nong mạch vàn . Nong mạch sử dụng luồng khí cầu nhỏ thông qua một mạch máu và vào một động mạch vành để mở rộng các khu vực bị chặn. Trong hầu hết trường hợp, một ống lưới (stent) cũng được đặt bên trong động mạch để giữ nó mở rộng rãi hơn và ngăn ngừa tái thu hẹp trong tương lai.

V. ĐIỀU TRỊ BỆNH SỐC TIM

Sốc tim điều trị tập trung vào sửa chữa những thiệt hại cho cơ tim và các cơ quan khác gây ra do thiếu oxy.

Khẩn cấp hỗ trợ chức năng sống

Khẩn cấp hỗ trợ cuộc sống là một điều trị cần thiết cho hầu hết những người có sốc tim. Trong trường hợp khẩn cấp hỗ trợ cuộc sống, sẽ được thêm dưỡng khí để thở để giảm thiểu thiệt hại cho cơ bắp. Nếu cần thiết, sẽ được kết nối với một máy thở (máy hô hấp). Thuốc và chất lỏng sẽ nhận được thông qua một tĩnh mạch (IV) trong cánh tay.

Thuốc men

Thuốc để điều trị sốc tim làm việc để cải thiện lưu lượng máu qua tim và tăng khả năng bơm tim.

Aspirin. Có thể được cho aspirin bởi nhân viên y tế ngay sau khi đến hiện trường hoặc ngay khi được đến bệnh viện. Aspirin làm giảm đông máu và giúp giữ cho máu chảy qua một động mạch bị hẹp. Tự mình dùng aspirin trong khi chờ đợi giúp đỡ để đến nơi chỉ khi bác sĩ trước đây đã nói làm như vậy khi các triệu chứng của một cơn đau tim xảy ra.

Tiêu huyết khối. Các thuốc này, còn gọi là clotbusters, giúp hòa tan cục máu đông ngăn chặn lưu lượng máu tới tim. Trước đó nhận được một loại thuốc tiêu huyết khối sau một cơn đau tim, cơ hội sẽ tồn tại và giảm bớt thiệt hại cho tim càng lớn. Sẽ nhận được huyết khối thường chỉ khi đặt ống thông tim khẩn cấp không có sẵn.

Superaspirins. Các bác sĩ tại phòng cấp cứu có thể cung cấp thuốc khác tương tự như aspirin để giúp ngăn ngừa cục máu đông hình thành mới. Chúng bao gồm các thuốc như clopidogrel và những người khác gọi là glycoprotein IIb / IIIa receptor blockers tiểu cầu.

Các thuốc làm loãng máu. Có thể sẽ được cung cấp thuốc khác, chẳng hạn như heparin, để làm cho máu ít dính hơn và ít có khả năng để hình thành cục máu đông nguy hiểm hơn. Heparin được cho tiêm tĩnh mạch hoặc tiêm dưới da và thường được sử dụng trong vài ngày đầu sau khi một cơn đau tim.

Vận mạch. Có thể được cho, chẳng hạn như dopamine hoặc epinephrine, để cố gắng cải thiện và hỗ trợ chức năng tim cho đến khi phương pháp trị liệu khác bắt đầu làm việc.

Thủ thuật y tế

Thủ thuật y tế để điều trị sốc tim thường tập trung vào phục hồi lưu lượng máu qua tim. Chúng bao gồm:

Nong mạch và stenting. Thông thường, một khi lưu lượng máu được phục hồi thông qua một động mạch bị chặn, các dấu hiệu và triệu chứng của sốc tim cải thiện. Nong mạch vành khẩn cấp mở động mạch vành bị chặn, cho phép máu chảy tự do hơn đến tim. Các bác sĩ chèn một ống thông đi qua động mạch, thường là ở chân tơi động mạch bị chặn trong tim. Ống thông này được trang bị một tip bóng đặc biệt. Khi ở vị trí, các tip bóng căng một thời gian ngắn để mở ra động mạch vành bị chặn. Đồng thời, một lưới stent kim loại có thể được chèn vào động mạch để giữ cho nó mở lâu dài, phục hồi lưu lượng máu tới tim. Tùy theo tình trạng, bác sĩ có thể chọn để đặt một stent phủ một thuốc chậm phát hành để giúp giữ cho động mạch mở.

Bơm bóng. Tùy theo tình trạng, các bác sĩ có thể chọn để chèn một máy bơm khí cầu ở động mạch chính của tim – động mạch chủ. Các máy bơm khí cầu bơm phồng và thả để bắt chước các hành động bơm của tim, giúp máu lưu thông qua.

Phẫu thuật

Nếu thuốc và thủ thuật y tế  không hiệu quả để điều trị sốc tim, bác sĩ có thể đề nghị phẫu thuật.

Phẫu thuật động mạch vành. Phẫu thuật bypass liên quan đến tĩnh mạch hoặc động mạch làm cầu nối qua chỗ bị chặn hoặc thu hẹp (bỏ qua phần thu hẹp). Điều này phục hồi lưu lượng máu tới tim. Hoặc bác sĩ có thể khuyên nên có thủ tục này sau khi tim đã có thời gian để phục hồi từ đau tim.

Phẫu thuật để sửa chữa một tổn thương tim. Đôi khi, một chấn thương trong tim, như một vết rách trong các buồng tim hoặc một van tim bị hư hỏng, có thể gây sốc tim. Nếu một thương tích gây ra sốc tim, bác sĩ có thể đề nghị phẫu thuật để khắc phục sự cố.

Máy bơm tim. Những thiết bị cơ khí, được gọi là thiết bị hỗ trợ tâm thất trái (LVADs), được cấy vào trong bụng và gắn liền với tim bị suy yếu để giúp bơm máu. Máy bơm cấy ghép tim có thể mở rộng đáng kể và cải thiện cuộc sống của một số người bị suy tim giai đoạn cuối, không phải là người hội đủ điều kiện hoặc có thể ghép tim hay đang chờ đợi một trái tim mới.

Cấy ghép tim. Nếu tim bị hư hỏng mà không có phương pháp điều trị khác, ghép tim có thể là một phương sách cuối cùng cho điều trị sốc tim.

Phòng chống

Cách tốt nhất để ngăn chặn sốc tim là để ngăn chặn một cơn đau tim xảy ra. Việc thay đổi lối sống có thể sử dụng có thể giúp ngăn ngừa một cơn đau tim. Những thay đổi lối sống bao gồm:

Kiểm soát huyết áp cao (tăng huyết áp). Một trong những điều quan trọng nhất có thể làm để giảm cơn đau tim và nguy cơ sốc tim là để giữ cho huyết áp được kiểm soát. Tập thể dục, quản lý căng thẳng, duy trì một trọng lượng khỏe mạnh, hạn chế muối và hạn chế uống rượu là những cách để giữ cho huyết áp cao trong kiểm soát. Ngoài việc kiến nghị thay đổi lối sống, bác sĩ có thể kê toa thuốc để điều trị tăng huyết áp, chẳng hạn như thuốc lợi tiểu, angiotensin – men chuyển (ACE ) và ức chế thụ thể angiotensin.

Hạ thấp cholesterol và chất béo bão hòa trong chế độ ăn uống. Ăn ít cholesterol và chất béo, đặc biệt là chất béo bão hòa, có thể làm giảm mảng bám trong động mạch. Nếu không thể kiểm soát cholesterol thông qua thay đổi chế độ ăn uống, bác sĩ có thể kê toa một loại thuốc hạ cholesterol.

Không hút thuốc. Bỏ hút thuốc làm giảm nguy cơ bị đau tim. Một vài năm sau khi cai, một người hút thuốc có nguy cơ đột quỵ giống như của người không hút.

Duy trì một trọng lượng khỏe mạnh. Thừa cân góp phần vào các yếu tố nguy cơ khác đối với cơn đau tim và sốc tim, chẳng hạn như huyết áp cao, bệnh tim mạch và tiểu đường. Trọng lượng mất ít nhất là 4,5 kg có thể hạ huyết áp và cải thiện mức cholesterol.

Tập thể dục thường xuyên. Tập thể dục làm giảm nguy cơ bị đau tim bằng nhiều cách. Tập thể dục có thể hạ thấp huyết áp, tăng mức độ của lipoprotein mật độ cao (HDL) cholesterol, và cải thiện sức khỏe tổng thể của các mạch máu và tim. Nó cũng giúp giảm cân, kiểm soát bệnh tiểu đường và giảm căng thẳng. Dần dần công việc thể dục lên đến 30 phút hoạt động – chẳng hạn như đi bộ, chạy bộ, bơi lội hoặc đi xe đạp trên hầu hết các ngày, nếu như không phải tất cả các ngày trong tuần.

Nếu có một cơn đau tim, nhanh chóng hành động có thể giúp ngăn ngừa sốc tim xảy ra. Tìm sự giúp đỡ khẩn cấp y tế ngay lập tức nếu nghĩ rằng đang có một cơn đau tim.

Nguồn camnangbenh.com