Hẹp van hai lá

Van hai lá hẹp – hay hai lá hẹp – là một điều kiện trong đó van hai lá thu hẹp (stenotic). Điều này thu hẹp lỗ van được mở đúng cách, gây cản trở lưu lượng máu qua tim và từ tim với phần còn lại của cơ thể

Định nghĩa

Van hai lá hẹp – hay hai lá hẹp – là một điều kiện trong đó van hai lá thu hẹp (stenotic). Điều này thu hẹp lỗ van được mở đúng cách, gây cản trở lưu lượng máu qua tim và từ tim với phần còn lại của cơ thể. Van hai lá hẹp có thể làm cho mệt mỏi và khó thở, trong số những vấn đề khác.

Nguyên nhân chính của chứng hẹp van hai lá là một bệnh nhiễm trùng ở trẻ em được gọi là sốt thấp khớp, liên quan đến nhiễm khuẩn cầu chuỗi. Sốt thấp khớp – vẫn còn phổ biến ở các nước đang phát triển, có thể gây vết sẹo của van hai lá.

Van hai lá hẹp ở những người thuộc mọi lứa tuổi có thể điều trị được. Còn lại không được kiểm soát, hẹp van hai lá có thể dẫn đến các biến chứng tim mạch nghiêm trọng.


Các triệu chứng

Có thể có hẹp van hai lá và cảm thấy tốt, hoặc có thể chỉ có dấu hiệu và triệu chứng tối thiểu trong nhiều thập kỷ. Tuy nhiên, vấn đề nhẹ đột nhiên có thể tồi tệ hơn. Khám bác sĩ nếu phát triển những triệu chứng hẹp van hai lá:

Mệt mỏi, đặc biệt là trong thời gian hoạt động tăng.

Khó thở, đặc biệt là với gắng sức hoặc khi nằm xuống.

Sưng chân hoặc mắt cá chân.

Tim đập nhanh – cảm giác của nhịp tim nhanh rung cảm.

Thường xuyên bị nhiễm trùng đường hô hấp như viêm phế quản.

Ho nặng, đôi khi nhuốm máu đờm.

Hiếm khi, ngực khó chịu hoặc đau ngực.

Van hai lá hẹp, triệu chứng có thể giống với những trái tim khác hoặc các điều kiện van tim – có thể xuất hiện hoặc nặng hơn bất cứ lúc nào tăng nhịp tim, chẳng hạn như trong thời gian tập thể dục. Tim đập nhanh cũng có thể đi kèm các triệu chứng này. Hoặc cũng có thể được kích hoạt bởi thai hoặc căng thẳng khác trên cơ thể, chẳng hạn như nhiễm trùng đường hô hấp hoặc nhiễm trùng tim.

Van hai lá hẹp, triệu chứng thông thường bao gồm suy tim, một biến chứng của chứng hẹp van hai lá và bệnh tim mạch khác. Trong hẹp van hai lá, áp lực trong tim sau đó được đưa trở lại phổi, dẫn đến sự tích tụ chất lỏng (tắc nghẽn) và khó thở.

Các triệu chứng của chứng hẹp van hai lá thường xuất hiện ở độ tuổi 40 và 50, nhưng có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, ngay cả trong giai đoạn trứng. Tùy thuộc vào mức thu hẹp, trẻ sơ sinh hoặc trẻ em với hẹp van hai lá có thể không có triệu chứng, có thể một cách dễ dàng hoặc có thể có khó thở với các hoạt động thể chất mạnh mẽ.

Van hai lá hẹp cũng có thể có một số dấu hiệu cho thấy chỉ có bác sĩ có thể tìm thấy. Có thể bao gồm:

Tiếng thổi tim.

Phổi tắc nghẽn.

Nhịp tim không đều (loạn nhịp tim).

Phổi tăng huyết áp.

Các cục máu đông.

Gặp bác sỹ khi

Gọi cho bác sĩ cho một cuộc hẹn ngay lập tức nếu có các triệu chứng như mệt mỏi hay khó thở khi hoạt động thể chất, tim đập nhanh hoặc đau ngực.

Nếu đã được chẩn đoán mắc chứng hẹp van hai lá nhưng không có triệu chứng, nói chuyện với bác sĩ về đề nghị theo dõi.

Nguyên nhân

Trái tim, trung tâm của hệ thống tuần hoàn, bao gồm bốn phòng. Hai thượng – tâm nhĩ, nhận máu. Hai thấp hơn – các tâm thất, bơm máu.

Máu chảy qua các buồng tim, sự trợ giúp của bốn van tim. Các van mở và đóng để cho lưu lượng máu chỉ trong một hướng qua trái tim:

Van ba lá.

Van động mạch phổi.

Van hai lá.

Van động mạch chủ.

Các van hai lá – nằm giữa hai buồng ở phía bên trái của tim – bao gồm hai lá hình tam giác mô gọi là lá van. Các lá của van hai lá kết nối đến cơ tim thông qua một chiếc nhẫn được gọi là vành. Neo đậu các van hai lá vào tâm thất trái là dây gân, giống như các dây dù, gọi là cordis tendineae chordae.

Van hai lá buộc phải mở khi máu chảy từ tâm nhĩ trái vào tâm thất trái. Khi tất cả máu đã đi qua van, các lá van đóng để ngăn ngừa máu vừa được đưa vào tâm thất trái chảy ngược, sai hướng.

Van tim khiếm khuyết, một trong số đó không hoặc là mở hoặc đóng hoàn toàn. Khi van không đóng chặt, máu có thể chảy ngược. Dòng chảy ngược qua van được gọi là hở. Khi van trở nên thu hẹp và máu chảy qua nó có hạn, điều kiện đó được gọi là hẹp.

Van hai lá hẹp. Nhiều yếu tố có thể thắt chặt lối đi giữa khoang của tim bên trái, gây cản trở lưu lượng máu vào tâm thất trái của tim. Nguyên nhân của chứng hẹp van hai lá bao gồm:

Sốt thấp khớp. Một biến chứng của bệnh viêm họng, sốt thấp khớp có thể làm hỏng các van hai lá, dẫn đến hẹp van hai lá sau này. Sốt thấp khớp là nguyên nhân phổ biến nhất của chứng hẹp van hai lá. Nó có thể làm tổn thương van hai lá bằng hai cách chính. Các nhiễm trùng có thể gây ra các lá của van dày lên, hạn chế khả năng mở của van. Hoặc các nhiễm trùng có thể gây ra các lá van hai lá dính một chút với nhau, ngăn chặn các van mở và đóng đúng cách. Những người bị sốt thấp khớp có thể có cả hai chứng hẹp van hai lá và hở.

Khuyết tật tim bẩm sinh. Trong trường hợp hiếm hoi, em bé được sinh ra với van hai lá hẹp và phát triển hẹp van hai lá sớm trong cuộc sống. Em bé sinh ra với vấn đề này thường yêu cầu phẫu thuật tim để sửa chữa van. Những người khác được sinh ra với van hai lá bị hư hỏng đặt họ vào nguy cơ phát triển chứng hẹp van hai lá khi lớn tuổi. Trong hầu hết trường hợp, bác sĩ không biết tại sao van tim không phát triển đúng trong một trẻ sơ sinh hoặc trẻ em, vì vậy nó không phải cái gì đó có thể được ngăn chặn.

Các nguyên nhân khác. Hiếm khi, cục máu đông hoặc các khối u tăng trưởng có thể chặn van hai lá, giống hẹp van hai lá. Như các tuổi, tiền gửi quá nhiều canxi có thể xây dựng lên xung quanh van hai lá, mà đôi khi nguyên nhân gây hẹp van hai lá đáng kể. Xạ trị vào ngực và một số loại thuốc cũng có thể gây hẹp van hai lá.

Yếu tố nguy cơ

Van hai lá hẹp là ít phổ biến hiện nay hơn là vài thập kỷ trước vì các nguyên nhân phổ biến nhất, thấp khớp sốt phần lớn được loại trừ. Tuy nhiên, sốt thấp khớp vẫn còn là một vấn đề thường xuyên ở những nước mà sử dụng kháng sinh không phải là phổ biến.

Yếu tố nguy cơ hẹp van hai lá có một lịch sử của sốt thấp khớp và các nhiễm trùng tái phát. Xạ trị liên quan đến ngực có thể gây hẹp van hai lá. Các nguyên nhân khác bất thường của chứng hẹp van hai lá bao gồm thuốc men, chẳng hạn như các chế phẩm ergot sử dụng cho chứng đau nửa đầu.

Các biến chứng

Dù nguyên nhân nào, máu bị giới hạn lưu lượng trong cùng một cách hạn chế dòng chảy. Trong hẹp van hai lá, máu có một thời gian khó khăn chảy từ tâm nhĩ trái sang tâm thất trái. Áp lực tích tụ trong tâm nhĩ trái, và các buồng tim có thể giãn nở phóng to. Máu có thể sao lưu vào phổi, dẫn đến tắc nghẽn phổi và khó thở. Ngoài ra, mở rộng tâm nhĩ trái có thể trở nên dễ bị bất thường nhịp tim gọi là rung nhĩ. Trong rung tâm nhĩ, các ngăn trên (tâm nhĩ) của tim đập hỗn loạn và không hiệu quả.

Giống như các vấn đề khác van tim, hẹp van hai lá có thể làm suy yếu tim và giảm tính hiệu quả bơm máu. Van hai lá hẹp làm giảm lượng máu chảy qua tim mình về phía trước và ra với phần còn lại của cơ thể.

Còn lại không được kiểm soát, hẹp van hai lá có thể dẫn đến biến chứng như:

Suy tim. Suy tim là một tình trạng mà trong đó tim bị hỏng và không thể bơm đủ máu để đáp ứng nhu cầu của cơ thể. Hẹp van hai lá gây trở ngại cho lưu lượng máu qua tim và từ tim ra với phần còn lại của cơ thể. Ngoài ra, áp lực tích tụ trong phổi, dẫn đến tích tụ chất lỏng. Cuối cùng dòng ở phía bên phải của tim, dẫn đến sự tích tụ chất lỏng trong hoặc mắt cá chân hoặc bụng hoặc cả hai khu vực (phù nề).

Mở rộng tim. Sự tích tụ áp lực của kết quả hẹp van hai lá ở phía trên mở rộng của buồng tim (tâm nhĩ). Lúc đầu, sự thay đổi này giúp tim bơm hiệu quả hơn, nhưng cuối cùng, tổng thể sức khỏe tim thường thiệt hại. Ngoài ra, áp lực có thể xây dựng trong phổi và gây tắc nghẽn phổi và cao huyết áp.

Rung tâm nhĩ. Trong hẹp van hai lá, sự kéo dài và mở rộng của tâm nhĩ trái có thể dẫn đến một bất thường nhịp tim gọi là rung tâm nhĩ. Trong rung tâm nhĩ, các ngăn trên của trái tim đập hỗn loạn và quá nhanh.

Các cục máu đông. Không được điều trị, rung nhĩ có thể đặt vào nguy cơ bị cục máu đông hình thành trong buồng trên bên trái của tim. Các cục máu đông từ tim có thể phá vỡ và đi du lịch đến các bộ phận khác của cơ thể, gây ra vấn đề nghiêm trọng. Ví dụ, một cục máu đi đến các khối của não và mạch máu có thể gây ra một cơn đột quỵ. Siêu âm tim transesophageal có thể giúp xác định xem có cục máu đông hình thành trong tim với van hai lá hẹp.

Tắc nghẽn. Biến chứng phổi khác có thể có của chứng hẹp van hai lá là phù phổi – một tình trạng mà máu và chất lỏng trở lại vào phổi. Điều này gây tắc nghẽn phổi, dẫn đến khó thở và đôi khi ho ra đờm nhuốm máu.

Các xét nghiệm và chẩn đoán

Nếu phát triển các dấu hiệu hoặc triệu chứng của bệnh hẹp van hai lá – ví dụ, nếu gặp khó thở đột ngột với gắng sức nhẹ – bác sĩ có thể yêu cầu phải qua một số loại xét nghiệm chẩn đoán.

Nhưng trước tiên bác sĩ sẽ hỏi về bệnh sử và cho một cuộc kiểm tra thể chất. Là một phần trong kiểm tra, lắng nghe tim thông qua ống nghe. Van hai lá hẹp gây ra một tiếng tim bất thường, được gọi là tiếng thổi tim. Bình thường van tim âm thầm mở để cho phép dòng chảy của máu. Hẹp van hai lá có thể làm cho âm thanh mạnh, khác biệt tiếp theo là một tiếng thổi ầm ầm.

Ngoài ra để lắng nghe tim, bác sĩ nghe phổi và các âm thanh của hơi thở. Bác sĩ kiểm tra tình trạng tắc nghẽn phổi, sự tích tụ của chất lỏng trong phổi có thể xảy ra với chứng hẹp van hai lá.

Từ những thông tin ban đầu, bác sĩ quyết định các xét nghiệm cần thiết để chẩn đoán.

Chẩn đoán xét nghiệm

Các xét nghiệm thông thường để chẩn đoán hẹp van hai lá bao gồm:

Siêu âm tim. Xét nghiệm này sử dụng sóng âm thanh để tạo ra một hình ảnh của tim. Trong siêu âm tim, các sóng âm thanh được hướng vào tim từ một thiết bị giống như cây đũa (bộ chuyển đổi) vào ngực. Sóng âm thanh thoát ra khỏi tim và được phản xạ trở lại thông qua thành ngực và xử lý điện tử để cung cấp hình ảnh video của tim trong chuyển động. Siêu âm tim giúp bác sĩ kiểm tra chặt chẽ các van hai lá. Những hình ảnh thể hiện cấu trúc của van hai lá và nó di chuyển trong tim thế nào. Liệu nó có mở rộng để cho máu lưu thông qua? Liệu nó đóng đầy đủ? Xấu xí? Với siêu âm tim, bác sĩ cũng có thể đo tốc độ và hướng của dòng máu chảy qua tim.

Điện tâm đồ (ECG). Trong thử nghiệm này, các bản vá với dây (điện) được gắn vào da để đo các xung điện phát ra từ trái tim. Xung được ghi nhận là sóng hiển thị trên màn hình hoặc in trên giấy. Điện tâm đồ có thể cung cấp thông tin về nhịp tim và gián tiếp kích cỡ tim. Với hẹp van hai lá, một số phần của tim có thể mở rộng và có thể có rung nhĩ, nhịp tim bất thường. Bác sĩ có thể yêu cầu đi bộ trên máy chạy bộ hay đạp xe đạp văn phòng phẩm, trong khi điện tâm đồ, để xem tim phản ứng với gắng sức thế nào.

Holter theo dõi. Theo dõi Holter là một thiết bị di động, mặc để ghi lại ECG liên tục, thường là từ 24 đến 72 giờ. Theo dõi Holter được sử dụng để phát hiện bất thường nhịp tim liên tục có thể đi kèm với chứng hẹp van hai lá.

X – ray. Hình ảnh X ray ngực cho phép bác sĩ kiểm tra kích thước và hình dạng của tim để xác định xem tâm nhĩ trái có mở rộng – một chỉ số có thể có của chứng hẹp van hai lá. Chụp X – quang cũng giúp bác sĩ kiểm tra tình trạng của phổi. Van hai lá hẹp có thể dẫn đến máu sao lưu trong phổi, gây tắc nghẽn có thể nhìn thấy trên X – quang.

Transesophageal siêu âm tim. Đây là loại siêu âm tim cho phép nhìn gần hơn, ngay cả ở các van hai lá. thực quản, ống chạy từ cổ họng đến dạ dày nằm sát phía sau tim. Trong siêu âm tim truyền thống, đầu dò được di chuyển trên ngực. Trong siêu âm tim transesophageal, một bộ chuyển đổi nhỏ gắn vào phần cuối của ống được đưa xuống thực quản. Bởi vì thực quản nằm gần với tim, có bộ chuyển đổi, cung cấp một bức tranh rõ ràng của van hai lá và lưu lượng máu qua nó.

Đặt ống thông tim. Trong phần này, ống mỏng ống (catheter) thông qua một mạch máu của cánh tay hoặc trong háng. Nhuộm tiêm qua ống thông động mạch của tim, và các động mạch trở nên hữu hình trên X – quang. Thử nghiệm này cho bác sĩ thông tin chi tiết về sức khỏe của tim. Một số ống thông được sử dụng trong thông tim có những thiết bị thu nhỏ (cảm biến) có thể đo áp suất trong buồng tim, như là tâm nhĩ trái.

Thử nghiệm như thế này giúp bác sĩ phân biệt hẹp van hai lá từ các điều kiện tim khác, bao gồm các vấn đề khác của van hai lá. Hai lá hở là một tình trạng trong đó các van hai lá không đóng chặt. Van hai lá sa là một rối loạn trong đó các van hai lá SAGS thay vì đóng chặt. Các điều kiện này cũng có thể cần điều trị.

Nếu nhận được chẩn đoán hẹp van hai lá, các xét nghiệm này còn giúp tiết lộ nguyên nhân, xác định cách nghiêm túc vấn đề, và xác định xem liệu van hai lá có thể được sửa chữa hoặc thay thế nếu cần thiết.

Phương pháp điều trị và thuốc

Phương pháp điều trị để ngăn ngừa tổn thương vĩnh viễn cho tim từ hẹp van hai lá bao gồm thuốc men và các thủ tục xâm lấn.

Xâm nhập điều trị hẹp van hai lá không phải luôn luôn cần thiết ngay lập tức. Nếu xét nghiệm cho thấy có nhẹ đến trung bình hẹp van hai lá và không có triệu chứng, nói chung không cần phải sửa chữa hoặc thay thế van ngay lập tức. Thay vào đó, bác sĩ sẽ kiểm tra tiến độ cẩn thận, theo dõi các van để phẫu thuật có thể được thực hiện ngay sau khi tình trạng trở nên trầm trọng. Một số người không bao giờ cần bất cứ điều gì, vì không bao giờ phát triển hẹp van hai lá nặng.

Thuốc men

Không có loại thuốc có thể sửa một lỗi trong van hai lá. Tuy nhiên, một số loại thuốc có thể làm giảm triệu chứng bằng cách giảm bớt khối lượng công việc tim và điều chỉnh nhịp tim.

Ví dụ, bác sĩ có thể kê toa:

Thuốc lợi tiểu. Các thuốc này có thể làm giảm sự tích tụ chất dịch trong phổi hoặc ở nơi khác.

Chất làm loãng máu (thuốc chống đông máu). Những loại thuốc giúp ngăn ngừa cục máu đông hình thành.

Thuốc kháng sinh. Bác sĩ có thể khuyên nên dùng kháng sinh trước khi nha khoa hoặc thủ tục y tế nhất định để làm giảm nguy cơ vi khuẩn vào máu và gây nhiễm trùng trong tim (viêm nội tâm mạc).

Bác sĩ cũng có thể kê toa thuốc để điều trị rung tâm nhĩ hay rối loạn nhịp khác liên quan đến chứng hẹp van hai lá.

Thủ tục

Có thể cần sửa chữa hoặc thay thế van để điều trị hẹp van hai lá. Cả hai lựa chọn phẫu thuật và không phẫu thuật có sẵn.

Sửa chữa với bóng valvuloplasty

Thủ tục này sử dụng một ống, mềm mỏng (ống thông) có gắn các quả bóng. Bác sĩ hướng các ống thông qua một mạch máu ở cánh tay hoặc ở háng đến tim và vào nơi thu hẹp van hai lá. Khi ở vị trí, một quả bóng ở đầu của ống thông sẽ tăng cao. bóng này đẩy mở van hai lá và kéo dài việc mở van, cải thiện lưu lượng máu. Bóng này sau đó được xì và ống thông với khí cầu được dẫn quay trở lại. Balloon valvuloplasty có thể làm giảm chứng hẹp van hai lá và các triệu chứng của nó. Nhưng nó có thể không thích hợp nếu là cả hai hẹp van (stenotic) và bị rò rỉ (regurgitant). Nó cũng không thực hiện nếu có một cục máu đông trong một buồng của tim, vì nguy cơ dislodging. Có thể cần các thủ tục lặp đi lặp lại trong vòng 10 năm.

Phẫu thuật van hai lá

Nếu có hở van không phải nhẹ hoặc nếu có vấn đề van khác ngoài hẹp van hai lá, phẫu thuật có thể là một lựa chọn tốt hơn so với valvuloplasty bóng. Phẫu thuật lựa chọn bao gồm:

Sửa van (valvuloplasty). Sử dụng các công cụ phẫu thuật truyền thống, bác sĩ phẫu thuật tim có thể sửa chữa lá van tách hợp và loại bỏ các vật chướng ngại trên hoặc gần các van hai lá. Điều này giúp lối đi máu rõ ràng. có thể cần các thủ tục lặp đi lặp lại nếu phát triển hẹp van hai lá một lần nữa trong những năm sau phẫu thuật.

Thay thế van hai lá. Hầu hết những người bị hẹp van hai lá, những người cần phẫu thuật sẽ thay van hai lá. Bác sĩ phẫu thuật loại bỏ van hai lá hẹp và thay thế nó bằng một van cơ khí hoặc van mô. Van cơ, được làm từ kim loại, có độ bền cao, nhưng mang nguy cơ bị cục máu đông hình thành trên hoặc gần các van. Nếu nhận được hai lá van cơ khí, sẽ phải dùng thuốc chống đông máu, như warfarin (Coumadin) để ngăn ngừa cục máu đông. Van mô, có thể lấy từ một con lợn, bò hoặc các nhà tài trợ tử thi. Bác sĩ có thể thảo luận về những rủi ro và lợi ích của từng loại van tim.

Van hai lá, phẫu thuật có thể bao gồm phẫu thuật tim mở. Tuy nhiên, sử dụng các kỹ thuật ít xâm lấn đang ngày càng có sẵn. Ví dụ, trong robot phẫu thuật, bác sĩ phẫu thuật nhìn một hình ảnh 3D khu vực đang được vận hành và sử dụng điều khiển trên tay. Phương pháp này sử dụng các vết mổ nhỏ hơn, và thời gian phục hồi nhanh hơn trong nhiều trường hợp.

Có thể tiếp tục có nguy cơ loạn nhịp tim, ngay cả sau khi phẫu thuật thành công cho hẹp van hai lá. có thể cần phải dùng thuốc để giảm nguy cơ đó.

Các thủ tục

Trong một số trường hợp bác sĩ phẫu thuật có thể thực hiện phẫu thuật bổ sung tại thời điểm phẫu thuật chính để cố gắng giữ trái tim trong nhịp điệu bình thường. Điều này liên quan đến việc thực hiện một loạt các vết mổ phẫu thuật ở nửa trên của tim (tâm nhĩ)..

Phòng chống

Cách tốt nhất để ngăn ngừa chứng hẹp van hai lá là để ngăn chặn nguyên nhân phổ biến nhất, thấp khớp sốt. có thể làm điều này bằng cách đảm bảo trẻ em đi khám bác sĩ khi nào có một đau họng. Liên cầu họng không được điều trị, nhiễm trùng có thể phát triển thành sốt thấp khớp. May mắn thay, viêm họng có thể dễ dàng điều trị bằng thuốc kháng sinh.

Theo Dieutri.vn

Từ khóa: