Nang buồng trứng

Nang buồng trứng rất thường gặp và đa số là vô hại. Nhiều phụ nữ không biết là mình có nang buồng trứng cho đến khi chúng được phát hiện qua thăm khám phụ khoa định kỳ.

Hai buồng trứng khu trú ở vùng bụng dưới, hai bên của tử cung. Hàng tháng, ở phụ nữ còn trong thời kỳ sinh sản có một trứng chín được phóng thích từ nang noãn. Kế tiếp trứng sẽ di chuyển qua vòi trứng để xuống đến tử cung. Nang buồng trứng là những túi chứa đầy dịch. Chúng phát triển ở trong hoặc trên bề mặt của buồng trứng.

Cơ quan sinh dục nữ: Buồng trứng, vòi trứng, tử cung, cổ tử cung, âm đạo.

Trong một số trường hợp hiếm gặp, nang buồng trứng phát triển rất lớn và vỡ ra. Điều này có thể gây nguy hiểm tính mạng. Vì thế, cần phải biết rõ những triệu chứng báo động khi vấn đề trở nên nghiêm trọng.

CÁC LOẠI NANG BUỒNG TRỨNG

Đôi khi, nang noãn trong buồng trứng không vỡ để phóng thích trứng. Nang noãn vẫn tiếp tục tăng trưởng và biến thành nang. Các nang này thường tự biến mất trong vòng vài tháng và không gây triệu chứng nào cả. Khi một nang noãn vỡ để phóng thích trứng, nó bắt đầu sản xuất ra các hormon. Những hormon này chuẩn bị tử cung cho sự thụ thai. Nếu chỗ hở để trứng thoát ra trên nang noãn tự liền lại, dịch sẽ tích tụ và phình ra tạo thành nang (gọi là nang hoàng thể). Nang noãn và nang hoàng thể gọi chung là nang chức năng

Các giai đoạn của rụng trứng: buồng trứng (ovary), nang noãn chín (mature follicle), vỡ nang noãn (ruptured follicle), hoàng thể (corpus luteum), rụng trứng (ovulation), trứng rụng (secondary oocyte)

Nang hoàng thể thường tự biến đi trong vài tuần. Đôi khi những nang này còn tăng trưởng lớn hơn cả buồng trứng. Chúng có thể tự xuất huyết trong nang hoặc gây xoắn buồng trứng. Lúc đó sẽ rất đau. Khi một nang chứa đầy máu vỡ ra, nó sẽ gây ra đau đột ngột và dữ dội ở bụng. Nang hoàng thể thường không ảnh hưởng xấu đến thai kỳ.

Có những loại nang khác ít gặp hơn. Chúng có thể hình thành từ những tế bào sản sinh ra trứng hoặc từ mô của buồng trứng. Các loại này, cùng với các loại nang hình thành sau thời kỳ mãn kinh, rất cần được quan tâm chú ý do khả năng hoá ung thư của chúng.

TRIỆU CHỨNG VÀ ĐIỀU TRỊ

Khi kích thước lớn hơn, nang có thể gây một số triệu chứng:

- Chu kỳ kinh nguỵêt không đều
- Cảm giác đầy và tức bụng
- Tiểu khó do nang đè ép lên bọng đái
- Đau vùng chậu, có thể lan ra thắt lưng
- Đau khi quan hệ tình dục

Ngoài nang buồng trứng, nhiều nguyên nhân khác có thể gây ra các triệu chứng trên. Nếu có triệu chứng và bác sĩ nghi ngờ có nang qua thăm khám, cần phải làm thêm siêu âm và xét nghiệm máu. Điều này sẽ giúp bác sĩ quyết định cách điều trị phù hợp cho bạn, nếu cần.

Đa số nang buồng trứng tự biến đi sau vài tháng. Theo dõi sát thường là cách xử lý tốt nhất. Bạn có thể cần phải khám thêm phụ khoa và siêu âm để xem nang có phát triển thêm nữa không. Nếu nang nhỏ hơn một quả mận và không biến đi, có thể dùng phương pháp phẫu thuật nội soi để bóc nang. Phẫu thuật nội soi được thực hiện bằng cách đưa ống nội soi vào ổ bụng qua một đường rạch nhỏ ở thành bụng.

Tuổi tác là một yếu tố quan trong để quyết định việc điều trị. Ung thư buồng trứng hiếm khi gặp ở phụ nữ trẻ, nhưng nang buồng trứng thường hoá ung thư sau tuổi mãn kinh. Bác sĩ có thể khuyên nên phẫu thuật cắt bỏ buồng trứng.

BS. ĐỒNG NGỌC KHANH – BV Đa Khoa Hoàn Mỹ Sài Gòn.

Từ khóa: